یک نامه خطاب به وزیر کار: چرا وضعیت درمان بازنشستگان «بحرانی» است/ انتقاد از بیمه تکمیلی
نایب رئیس کانون عالی کارگران بازنشسته سراسر کشور، در نامهای خطاب به وزیر کار که یک نسخه از آن در اختیار ایلنا قرار گرفته، خواستار رسیدگی به مشکلات درمانی بازنشستگان شد.
به گزارش خبرنگار ایلنا، در نامهی نصرالله دریابیگی (دبیر اجرایی خانه کارگر و رئیس هیئت مدیره کانون بازنشستگان مازندران) خطاب به وزیر کار آمده است:
«احتراما معروض میدارد با توجه به وضعیت نامطلوب و نگرانکننده خدمات درمانی در حال ارائه به بیمهشدگان، کارگران و بهویژه بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی، بدینوسیله تقاضا دارم دستور فرمایید در اسرع وقت، با اختصاص جلسهای اضطراری و با حضور جنابعالی، همچنین وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سرپرست محترم سازمان تأمین اجتماعی و نمایندگان این قشر شریف، بررسیهای لازم در خصوص رفع این معضل عظیم که در حال ایجاد یک ابر چالش در روابط بیمه شده با سازمان تامین اجتماعی میباشد صورت پذیرد.
حضرتعالی مستحضرید که موضوع درمان بیمهشدگان تأمین اجتماعی، صرفاً یک مسئله اداری یا اقتصادی نیست؛ بلکه مستقیماً با سلامت، کرامت انسانی و حق حیات و برخورداری از خدمات بهداشتی و درمانی بخش عظیمی از جامعه، بهخصوص کارگران و بازنشستگان، ارتباط دارد.
متأسفانه آنچه امروز در عمل مشاهده میشود، فاصلهای بسیار جدی میان حقوق قانونی بیمهشدگان، بازنشستگان و خدمات درمانی واقعی است که دریافت میکنند. اهم موارد مورد اعتراض و نگرانی تشکّل عالی بازنشستگان و کارگری به شرح زیر است:
۱- حق برخورداری از درمان و تکلیف قانونی دولت:
بر اساس اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، سلامت و برخورداری از خدمات بهداشتی و درمانی از حقوق اساسی مردم است و دولت مکلّف به فراهم نمودن زمینه برخورداری آحاد جامعه از خدمات درمانی میباشد. با این حال، در عمل بخش قابل توجهی از بیمهشدگان تأمین اجتماعی، خصوصاً بازنشستگان، برای دستیابی به درمان مناسب با مشکلات و هزینههای سنگین مواجه هستند.
۲- پرداخت ۳۰ درصد حقوق کارگران برای تأمین اجتماعی و سهم ۹ درصدی درمان:
کارگران و بیمهشدگان در طول سالهای اشتغال، مجموعاً حدود ۳۰ درصد حقوق و دستمزد مشمول بیمه را بابت حق بیمه به سازمان تأمین اجتماعی پرداخت میکنند که مطابق نظام قانونی تأمین اجتماعی، سهم مربوط به درمان نیز در این منابع پیشبینی شده است.
فلسفه این پرداخت آن است که فرد بیمهشده در دوران اشتغال و پس از بازنشستگی بتواند در مقابل بیماری و نیازهای درمانی، از خدمات مناسب و قابل اتکا برخوردار باشد.
اما پرسش اساسی این است که چرا فردی که دهها سال حق بیمه پرداخت کرده است، در دوران بازنشستگی که معمولاً با افزایش نیازهای درمانی و کاهش توان مالی همراه است، باید مجدداً برای تأمین حداقل خدمات درمانی، بخش قابل توجهی از حقوق ناچیز خود را هزینه کند؟
ضمن آنکه ۲ درصد دیگر از حقوقش نیز کسر میشود و بازهم نارضایتی از ارائه درمان دارد.
۳-تحمیل هزینه مضاعف بیمه درمانی بر بازنشستگان:
به دلیل ناکافی بودن یا نامطلوب بودن بخشی از خدمات درمانی، بسیاری از بازنشستگان ناچار شدهاند برای جبران کاستیهای درمانی، مجدداً از محل حقوق اندک بازنشستگی خود، مبالغ قابل توجهی را بابت بیمه درمان تکمیلی پرداخت کنند.
در واقع، فرد در دوران اشتغال سالها حق بیمه پرداخت کرده و پس از بازنشستگی نیز از حقوق وی بابت درمان کسر میگردد؛ با این وجود، برای آنکه بتواند هزینههای سنگین بیماری و درمان خود را تأمین کند، ناچار است بار مالی دیگری را تحت عنوان بیمه تکمیلی بر دوش خود بگذارد که متاسفانه از جمعیت بیش از ۵ میلیونی آنان۷۵٪ حداقل و یا زیر حداقل حقوق دریافت میکنند.
۴-تأخیر در واریز مبالغ کسرشده بابت بیمه تکمیلی:
از اندک حقوق بازنشسته که شرعا «و قانونا» نمیبایست کسر میشد، مسئله تأخیر در واریز مبالغی است که از حقوق بازنشستگان بابت بیمه تکمیلی کسر میشود ولی واریز آن حساب شرکت بیمهگر با تأخیرهای طولانی و حتی در مواردی با تأخیر حدود بیش از ۶ ماه به حساب شرکت بیمهگر واریز میشود. نتیجه چنین وضعیتی برای بازنشستهای که بیمار است و نیاز فوری به درمان دارد، بسیار دردناک است.
بازنشسته تصور میکند مبلغ بیمه از حقوق او کسر شده و بنابراین باید بتواند از پوشش بیمهای خود استفاده کند؛ اما در عمل، به دلیلعدم انتقال بهموقع وجه به مبلغ ۲۲ همت در دو قرارداد منعقد شده، سهم بازنشسته و سهم سازمان به شرکت بیمهگر، در هنگام مراجعه به مراکز درمانی با مشکل مواجه میشود.
در چنین شرایطی، بیمار بازنشسته ناچار است برای پرداخت هزینه درمان، مجدداً از دیگران قرض کند یا از اندوخته ناچیز خود هزینه نماید و سپس ماهها و گاه مدت بسیار طولانی در انتظار دریافت خسارت درمانی خود بماند. لازم به ذکر است به دلیل تاخیر سازمان در انتقال وجوه اخذ شده از حساب بازنشستگان به مدت حدود یک سال از محل قرارداد سال ۱۴۰۳-۱۴۰۴و نیمه ۱۴۰۵، بیمه شدگان همچنان در انتظار دریافت هزینه قریب به یک سال پیش خود میباشند.
این وضعیت، عملاً بازنشسته بیمار را میان سازمان تأمین اجتماعی و شرکت بیمهگر گرفتار کرده و هر یک، مسئولیت را متوجه دیگری میداند؛ در حالی که وجه حق بیمه قبلاً از خود بازنشسته کسر شده است. بدیهی است چنین شرایطی برای فردی که تمام عمر خود را کار کرده و حق بیمه پرداخته، با شأن و کرامت بازنشسته ایرانی سازگار نیست.
۵-ضرورت بررسی فوری و شفاف منابع و مصارف درمان:
با توجه به اینکه سالها از حقوق کارگران و بیمهشدگان بابت حق بیمه کسری لازم صورت پذیرفته و سهم مشخصی نیز برای درمان درنظر گرفته میشود، شایسته است بهصورت شفاف مشخص شود:
- منابع اختصاصیافته به درمان بیمهشدگان دقیقاً چگونه و در چه محلهایی هزینه میشود؟
-چرا کیفیت و دسترسی به خدمات درمانی متناسب با میزان پرداختی بیمهشدگان نیست؟
-علت دریافت هزینههای متعدد از بیمهشدگان در زمان دریافت خدمات درمانی چیست؟
- علت تأخیر در پرداخت وجوه کسرشده بابت بیمه تکمیلی چیست؟
- مسئولیت قانونی و اجرایی این تأخیرها بر عهده چه نهادی است؟
-چه سازوکاری برای جلوگیری از تکرار این وضعیت و تضییع حقوق بیمهشدگان و بازنشستگان، پیشبینی شده است؟
لذا با عنایت به مراتب فوق و با توجه به اهمیت موضوع، از حضرتعالی به عنوان وزیر محترم تعاون، کار و رفاه اجتماعی که یکی از وزرای دلسوز و حامی واقعی محرومین و مستضعفین هستید، تقاضا دارم دستور فرمایید:
اولاً: وقت ملاقات حضوری و فوری برای نمایندگان محترم این قشر شریف، تعیین شود.
ثانیاً: این جلسه با حضور وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سرپرست محترم سازمان تأمین اجتماعی، مدیر عامل محترم بیمه سلامت ایرانیان و همچنین مدیران محترم شرکت آتیه سازان حافظ، برگزار گردد تا موضوع بهصورت مستقیم و بدون واسطه مطرح و بررسی شود.
ثالثاً: وضعیت منابع و مصارف درمان سازمان تأمین اجتماعی و نحوه ارائه خدمات درمانی به بیمهشدگان و بازنشستگان بهصورت شفاف مورد بررسی قرار گیرد.
رابعاً: موضوع تأخیر در انتقال وجوه کسرشده از حقوق بازنشستگان بابت بیمه تکمیلی و آثار زیانبار آن بر بیماران، بهطور ویژه مورد رسیدگی قرار گیرد و برای جلوگیری از تکرار آن، سازوکار مشخص و الزامآوری تعیین شود.
خامساً: حقوق بیمهشدگان و بازنشستگان بهگونهای تضمین شود که فردی که سالها حق بیمه پرداخت کرده است، هنگام بیماری برای تأمین هزینه درمان خود، ناچار به قرض گرفتن و تحمل فشار مالی مضاعف نباشد.
جناب آقای وزیر؛
کارگر و بازنشستهای که تمام دوران جوانی و توان کاری خود را صرف تولید، خدمت و آبادانی کشور کرده است، شایسته نیست در دوران بازنشستگی و هنگام بیماری، برای ابتداییترین نیاز خود یعنی درمان، گرفتار چنین مشکلاتی شود.
انتظار میرود موضوع درمان بیمهشدگان و بازنشستگان تأمین اجتماعی، نه به عنوان یک موضوع صرفاً سازمانی، بلکه به عنوان یک مطالبه جدی اجتماعی و موضوعی مرتبط با کرامت انسانی و حقوق شهروندی مورد توجه فوری قرار گیرد.
اینجانب به همراه همکاران مظلوم، آمادگی کامل دارم در جلسه حضوری، مستندات و موارد عینی مربوط به مشکلات موجود را ارائه نموده و پیشنهادهای خود را برای اصلاح وضعیت موجود، مطرح نمایم.
پیشاپیش از دستور مساعد و توجه ویژه، دلسوزانه و صادقانه جنابعالی کمال تقدیر و امتنان را دارم.