در گفتوگو با ایلنا مطرح شد؛
استیصال کارگران بعد از حذف دادهها از سامانه جامع روابط کار/ چرا نسخه پشتیبان نگرفتید؟!
کارگران در مورد مشکلاتی که با حذف سامانه جامع روابط کار برایشان پیش آمده میگویند: «مستاصل ماندهایم و نمیدانیم چطور باید موضوع را پیگیری کنیم!» سوال آنها این است که چرا هیچ نسخه پشتیبانی از مدارک گرفته نشده.
به گزارش خبرنگار ایلنا، اوایل بهمن ماه سامانه جامع روابط کار از دسترس خارج شد و تمام پروندههای کارگری از سامانه حذف شد. این سامانه که برای مدیریت و ارائه خدمات مرتبط با روابط کارگران و کارفرمایان طراحی شده، بسیاری از اطلاعات مربوط به پروندههای کارگری کارفرمایی را درون خود داشت که در روزهای قطعی اینترنت، ناگهان از دسترس خارج شد. بعد از گذشت یک ماه از این اتفاق، هیچ کدام از دادهها برنگشته و لاجرم مشکلات بسیاری برای کارگران و کارفرمایان ایجاد شده است.
در این روزها بسیاری از کارگران در تماس با ما از مشکلاتی گفتند که بعد از حذف دادهها از سامانه جامع روابط کار برایشان به وجود آمده است. برخی از آنها میگویند «مستاصل ماندهایم و نمیدانیم چطور باید موضوع را پیگیری کنیم!» سوال آنها این است که چرا هیچ نسخه پشتیبانی از مدارک گرفته نشده تا در چنین روزی این همه کارگر به مشکل نخورند و بتوانند حقوق حداقلی خود را پیگیری کنند.
آرمین خوشوقتی، کارشناس حقوق و روابط کار، در رابطه با این موضوع گفت: واقعیت این است که اطلاعاتی که در سامانه قبلی وجود داشته، در حال حاضر در دسترس نیست. البته بخشی از اطلاعات دارای مستندات فیزیکی و سند مکتوب بوده است؛ برای مثال صورتجلسات هیئتهای تشخیص و حل اختلاف بهصورت دستی تنظیم میشده یا گزارشهای بازرسی بهصورت دستی نوشته میشده و پیش از آنکه اطلاعات آنها در سامانه ثبت شود، نسخه مکتوب آن وجود داشته است. همچنین لوایحی که در جلسات ارائه میشده، در بسیاری از موارد بهصورت دستی به هیئت ارائه و سپس اسکن و نگهداری میشده است. ممکن است گفته شود که چون برخی لوایح در سامانه بارگذاری شده، اکنون دسترسی به آنها وجود ندارد، اما سایر مستندات قاعدتاً باید موجود باشد.
وی ادامه داد: گزارشهای بازرسی یا صورتجلسات هیئت تشخیص و حل اختلاف – که بهویژه صورتجلسه تشکیل هیئت حل اختلاف یکی از مهمترین ادله در روند رسیدگی قضایی محسوب میشود – شامل اظهارات کارگر و کارفرما بوده و از مهمترین مستندات برای احقاق حق طرفین بهشمار میآید. بنابراین هم کارگر و هم کارفرما برای استیفای حقوق خود به این مدارک نیاز دارند.
خوشوقتی بیان کرد: به نظر میرسد ادارات کار باید در زمینه بازیابی این مدارک، بهویژه گزارشهای بازرسی، همکاری لازم را داشته باشند. هرچند دادههای نرمافزاری حذف شده، اما مستندات فیزیکی همچنان وجود دارد.
این کارشناس مسائل کار در پاسخ به این پرسش که حذف سامانه قدیمی روابط کار تا چه اندازه کار را برای کارگر دشوار کرده است گفت: قطعاً مشکلات بسیاری ایجاد شده است. بهعنوان نمونه، کارگری شکایت کرده، جلسه برگزار شده و حتی کارفرما در جلسه اقراری داشته است؛ اما اکنون هنگام مراجعه برای دریافت رأی، به او اعلام شده که رأی صادر نشده و باید مجدداً دادخواست ثبت کند. در چنین شرایطی، اگر صورتجلسهای که حاوی اقرار کارفرماست در اختیار کارگر قرار گیرد، دیگر نیازی به اخذ مجدد اقرار نیست؛ زیرا ممکن است کارفرما مجدداً اقرار نکند. حداقل فایده این است که ادله در اختیار کارگر باشد.
وی ادامه داد: اما مشکل این است که هر شخصی که رأی در اختیار نداشته باشد، باید روند شکایت را از ابتدا طی کند. برای مثال، اگر رأی در مرحله تشخیص صادر شده و کارفرما نیز آن را پذیرفته باشد، اکنون کارگر ناچار است دوباره به مرحله حل اختلاف مراجعه کند. اینکه آیا فرصت کافی وجود دارد و یا ندارد نیز البته یک دردسر بسیار جدی است. حتی مواردی مشاهده شده که کارفرما اساساً صدور رأی هیئت تشخیص را انکار کرده و اعلام کرده چنین رأیی صادر نشده و آن را قبول ندارد.
خوشوقتی بیان کرد: ببینید کارگری برگهای در اختیار دارد که فاقد مهر و امضاست و صرفاً پرینتی از سامانه است. مشخص نیست این پرینت واقعی است یا ساختگی؛ زیرا هیچ سابقه و پشتیبانی برای احراز اصالت آن وجود ندارد. حتی کد QR درجشده بر روی رأی نیز قابل بازیابی نیست تا مشخص شود مندرجات آن صحیح است یا خیر. بنابراین بخشی از مشکلات ایجادشده غیرقابل جبران است، اما در بخشی دیگر، ادارات کار میتوانند با ارائه مستندات کتبی موجود و تسریع در همکاری، روند رسیدگی را تا حدی بهبود بخشند.
این کارشناس حقوقی گفت: حداقل این است که طرفین بدانند ادامه رسیدگی بر مبنای ادله و مستندات موجود انجام میشود. در بسیاری از موارد گفته میشود کارفرما در جلسه قبلی مطلبی را عنوان کرده، اما در جلسه جدید آن را انکار میکند. نمونههایی وجود دارد که کارگر اعلام میکند لایحهای توسط کارفرما بارگذاری شده، اما کارفرما منکر آن میشود.
خوشوقتی گفت: برای مثال، کارفرمایی کارگری را اخراج کرده بدون آنکه تشریفات قانونی اخراج را رعایت کند. کارگر اعتراض کرده و هیئت نیز رأی بازگشت به کار صادر کرده است. اکنون با تشکیل پرونده جدید، کارفرما مستنداتِ ساختگی ارائه میدهد و ادعا میکند تشریفات را رعایت کرده است. در چنین وضعیتی، کارگر چه باید بکند؟ بدیهی است که با توجه به مستندات فعلی، ممکن است رأی بازگشت به کار صادر نشود. در نتیجه، صحبت من این است که این موضوع باید قبلاً پیشبینی و پیشگیری میشد.