راز قهرمانی منچسترسیتی در لیگ برتر چه بود؟
اوتمار هیتسفلد، سرمربی سابق بوروسیا دورتموند و بایرن مونیخ درباره «زون قرمز» صحبت میکرد، منطقه مرکزی بیرون محوطه جریمه در زمین فوتبال.
به گزارش ایلنا، هیتسفلد باور داشت هر تیمی با کنترل این منطقه میتواند کنترل بازی را در اختیار داشته باشد. اگر در نیمه زمین خودی مانع شوید که حریف در این زون صاحب توپ شود، او را مجبور میکنید که به مناطق کناری زمین برود و هرچند سانترها هم میتوانند خطرناک باشند، احتمال گل شدن آنها کمتر است.
در نیمه زمین حریف داشتن بازیکنی که در زون قرمز بتواند توپ بگیرد و زمان کافی داشته باشد، تهدید بزرگی برای حریف خواهد بود، چرا که فرصت شوتزنی و فرستادن توپ از منافذ بین دفاع دارد. به مرور زمان تیمها اهمیت زون قرمز را دریافتند و با استفاده از دو هافبک دفاعی سعی کردند آنجا را کنترل کنند، پس خطر به منطقه دیگری منتقل شد. منچسترسیتی مخصوصا لبه زون قرمز که هیتسفیلد روی آن تاکید داشت را هدف قرار میدهد، یعنی فضای بین مدافع میانی و مدافع کناری.
آگاهی از شکنندگی این منطقه موضوع جدیدی نیست. هنگام بازی با چیدمان 2-4-4 هر مهاجمی با کمترین آگاهی تاکتیکی تلاش میکند در این منطقه جایگیری کند. شاید مدافع میانی و مدافع کناری هرکدام فکر کنند که دیگری این مهاجم را مهار میکند و او بدون مزاحم باقی بماند. شاید هم هر دو برای مهار یک بازیکن بروند و در بخش دیگری از خط دفاع فضایی بهوجود بیاید. اگر هم یکی از آنها این مهاجم را مهار کند، او میتواند به منطقه مدافع دیگری برود و ساختار دفاعی را به هم بریزد.
این ایده ظاهرا ساده هنوز در بالاترین سطح فوتبال کاربرد دارد. تیری آنری که بهعنوان کارشناس به شبکه اسکای میرود، توضیح داد که گواردیولا در بارسا از این روش استفاده میکرد. هدف از این کار به هم زدن ساختار دفاعی حریف و یارگیری آنهاست. آنری گفت: «اگر من بین مدافع میانی راست و مدافع راست میایستادم و در سمت دیگر ساموئل اتوئو این کار را میکرد، ناگهان چهار مدافع حریف گرفتار میشدند. دو مهاجم کناری که در عرض هستند و به سمت داخل حرکت میکنند، تهدیدی جدی محسوب میشوند و چهار مدافع حریف نمیتوانند موقعیتشان را ترک کنند.» هدف از این کار این بود که برای مسی بهعنوان شماره 9 کاذب یا ژآوی و اینییستا در خط میانی فضای بیشتری بهوجود بیاید. نفوذهای دنی آلوز در تیم بارسا پیچیدگی دیگری برای ساختار دفاعی حریف بود.

تاکتیک سیتی بر همین اساس و با تفاوت ناچیزی طراحی شده و گواردیولا برای دو کانالی که بین مدافعان میانی و مدافعان کناری وجود دارد، اهمیت ویژهای قایل است. او مثل زمان مربیگری در بایرن، زمین تمرین سیتی را به 20 منطقه تقسیم کرده است. بر این اساس نباید بیش از سه منطقه در یک خط طولی و بیش از دو منطقه در یک خط عرضی همزمان اشغال شود. اگر بازیکنی به یک منطقه جدید میرود و در یک خط طولی شاهد حضور چهار بازیکن هستیم، یکی از سه بازیکن قبلی باید از آن خط خارج شود تا بازیکن صاحب توپ همیشه دو یا سه گزینه برای پاس دادن داشته باشد. تقسیمبندی خاص زمین اهمیت دو کانال بین مدافعان مرکزی و مدافعان کناری را یادآوری میکند.
فصل گذشته یکی از نقاط قوت چلسی در آرایش 1-2-4-3 چیدمان این بود که دو هافبک دفاعی (کانته و ماتیچ) و دو مهاجم متمایل به داخل زمین (هازار و پدرو یا ویلیان) این کانالها را به خوبی کنترل میکردند. منطقه استقرار این مهاجمان طوری بود که با محل استقرار مدافعان میانی، مدافعان کناری و هافبکهای دفاعی حریف همخوانی نداشت.
در تیم گواردیولا کوین دیبروین و داوید سیلوا از شروع فصل قبل بهعنوان «شماره هشت آزاد» بازی میکردند و مهاجمان کناری هم حرکات پیشبینی نشدهای به سمت داخل داشتند تا این کانالها را اشغال کنند. تفاوت بزرگ سیتی با چلسی این بود که سیتی به جای مدافع – بال کناری از بال استفاده میکرد.
گواردیولا فصل را با سه مدافع مرکزی شروع کرد. البته مهمترین دلیل این تصمیم این بود که بتواند همزمان از آگرو و ژسوس در خط حمله استفاده کند. بدین ترتیب آرایش ابتدای فصل سیتی 2-2-3-3 (یا حتی 2-4-1-3) بود و با 1-2-4-3 چلسی تفاوت داشت.
سیتی با این روش به دو برد و یک تساوی رسید، ولی شش بازیکن تهاجمی تیم معمولا در یک خط قرار میگرفتند، چرا که گاهی دو مهاجم مرکزی برای فضاسازی عقبنشینی میکردند. بعد از تغییر آرایش به 3-3-4 این اشکال دیگر دیده نشد و سیتی توانست به بردهای متوالی 6 بر صفر مقابل واتفورد و 5 بر صفر مقابل کریستال پالاس برسد. نقش فرناندینیو بهعنوان سپر مقابل خط دفاع چهار نفره تیم حیاتی بود، بهویژه اینکه هر دو مدافع کناری گاهی اجازه داشتند همزمان نفوذ کنند.
آرامش ادرسون، دروازهبان تیم هنگام مالکیت توپ هم عامل مهمی در استحکام عقب زمین سیتی بود، بهویژه در بازی مقابل تاتنهام که او با چند پاس بلند دقیق توانست خط فشار حریف را بشکند. او همچنین از سیتی در برابر ضدحملات محافظت میکرد، هرچند در بازی مقابل لیورپول در لیگ قهرمانان این تدبیر کافی نبود.
مترجم: آرمن ساروخانیان /جاناتان ویلسون