نتیجه زنجیره‌ای از هزینه‌هاست

رشد قیمتها باعث شده بسیاری از خانواده‌ها خرید لوازم خانگی را به تعویق بیندازند در این میان بخش قابل‌توجهی از افزایش قیمت‌ها به کالاهایی بازمی‌گردد که مواد اولیه آن‌ها وابسته به محصولات پتروشیمی است، اما این موضوع نباید موجب افزایش‌های بدون ضابطه شود، این در حالی است که کاهش قیمت در بخش تولید می‌تواند زمینه بازگشت قدرت خرید مردم و رونق دوباره بازار را فراهم کند.

رشد کم سابقه هزینه حمل و نقل

در این میان مدیران فروشگاه‌های زنجیره‌ای شهر لوازم خانگی بر این باورند که افزایش هزینه حمل، گرانی مواد اولیه و کاهش قدرت خرید، بازار را وارد دوره‌ای از رکود کرده است.افزایش قیمت لوازم خانگی تنها به نرخ ارز محدود نمی‌شود.

به گفته آنان، مجموعه‌ای از عوامل داخلی و خارجی هزینه تولید و عرضه را افزایش داده است و همین موضوع مانع کاهش قیمت‌ها در بازار شده است.

یکی از مهم‌ترین این عوامل، رشد کم‌سابقه هزینه حمل‌ونقل بین‌المللی است. به گفته مدیران این مجموعه، شرکت‌های تأمین‌کننده اعلام می‌کنند هزینه حمل برخی محموله‌ها که پیش از این حدود هزار و ۵۰۰ تا ۲ هزار دلار بود، اکنون در برخی موارد به چندین برابر افزایش پیدا کرده است.

 حتی گزارش‌هایی از هزینه‌های بسیار بالاتر نیز به فروشندگان منتقل می‌شود که نشان می‌دهد زنجیره واردات قطعات با فشار سنگینی روبه‌رو است.

به اعتقاد آنان، بخش زیادی از قطعات مورد نیاز تولیدکنندگان داخلی از خارج کشور تأمین می‌شود و هرگونه افزایش هزینه حمل مستقیماً بر قیمت نهایی کالا اثر می‌گذارد.

مواد اولیه نیز گران‌تر می‌شود

مشکل دیگر، افزایش قیمت مواد اولیه است. مدیران شهر لوازم خانگی می‌گویند؛ تولیدکنندگان از رشد قیمت مواد پتروشیمی، پلاستیک‌های صنعتی و ورق‌های فولادی گلایه دارند. برخی مواد اولیه که پیش‌تر از بورس کالا تهیه می‌شد، اکنون با قیمت‌های بالاتر و از مسیرهای غیرمستقیم به دست تولیدکنندگان می‌رسد و همین مسئله هزینه تولید را افزایش می‌دهد.

به گفته آنان، اگرچه برخی محصولات فولادی بیش از نیاز بازار تولید می‌شود، اما این موضوع لزوماً به کاهش قیمت مواد اولیه در صنایع لوازم خانگی منجر نمی‌شود و همچنان تولیدکنندگان از افزایش هزینه‌ها سخن می‌گویند.

کاهش قدرت خرید، مهم‌ترین عامل رکود

در کنار افزایش هزینه تولید، مدیران این مجموعه معتقدند؛ مهم‌ترین مشکل بازار کاهش قدرت خرید مردم است. به باور آنان، درآمد خانوارها با سرعت افزایش قیمت کالاها همخوانی ندارد و همین موضوع باعث می‌شود بسیاری از خانواده‌ها خرید خود را به تعویق بیندازند.

به گفته مدیران فروشگاه، امروز کمتر کسی صرفاً برای تعویض یک تلویزیون یا ماشین لباسشویی سالم به بازار مراجعه می‌کند. بیشتر خریدها زمانی انجام می‌شود که وسیله‌ای کاملاً از کار افتاده باشد یا خانواده‌ای برای تهیه جهیزیه به لوازم خانگی نیاز داشته باشد.

مقابله با دلالی؛ محدودیت برای هر کد ملی

یکی از دغدغه‌های اصلی این مجموعه، جلوگیری از ورود دلالان به بازار فروش اقساطی است. مدیران شهر لوازم خانگی می‌گویند؛ تجربه سال‌های گذشته نشان داده برخی افراد با استفاده از شرایط اقساطی کالا خریداری و سپس آن را با قیمت پایین‌تر در بازار آزاد عرضه می‌کنند.

برای جلوگیری از این روند، فروش هر قلم کالا به یک کد ملی محدود می‌شود. همچنین فروش‌های عمده تنها در صورتی انجام می‌شود که خریدار شخصیت حقوقی داشته باشد و مدارک لازم از جمله اسناد شرکت، معرفی‌نامه و مدارک مالی ارائه کند.

به گفته آنان، این سیاست باعث می‌شود کالا مستقیماً به دست مصرف‌کننده واقعی برسد و امکان سوءاستفاده واسطه‌ها کاهش پیدا کند.

تحویل فوری حذف می‌شود

یکی دیگر از راهکارهای مقابله با واسطه‌گری، حذف تحویل فوری کالا در فروش‌های اقساطی است. مدیران مجموعه توضیح می‌دهند که کالا تنها به نشانی ثبت‌شده مشتری ارسال می‌شود و فروشگاه از تحویل فوری به خریدار خودداری می‌کند.

همچنین برخی مناطق که به عنوان مراکز عمده خرید و فروش لوازم خانگی شناخته می‌شوند، در فهرست آدرس‌های قابل ارسال قرار نمی‌گیرند تا احتمال انتقال مستقیم کالا به بازار آزاد کاهش یابد.

به گفته آنان، این سیاست اگرچه ممکن است روند تحویل را طولانی‌تر کند، اما در نهایت به نفع مصرف‌کننده واقعی خواهد بود.

فقط کالای دارای گارانتی معتبر است

مدیران شهر لوازم خانگی تأکید می‌کنند؛ در انتخاب برندها سختگیری زیادی اعمال می‌شود. هر کالایی که وارد فروشگاه می‌شود باید در سامانه جامع تجارت ثبت شده، دارای شناسه معتبر و گارانتی رسمی باشد.

به گفته آنان، بسیاری از برندهای خارجی از مسیرهای مختلف برای عرضه در بازار پیشنهاد می‌شوند، اما تنها محصولاتی وارد شبکه فروش می‌شوند که از نظر قانونی و خدمات پس از فروش قابل اطمینان باشند.

آنها می‌گویند اعتبار فروشگاه وابسته به کیفیت خدمات پس از فروش است و به همین دلیل حاضر نیستند برای افزایش فروش، کالاهایی با گارانتی نامعتبر یا شرکت‌های ناشناخته را عرضه کنند.

خرید متمرکز برای همه شعب

این مجموعه خرید کالا را به صورت کاملاً متمرکز انجام می‌دهد. تمامی شعب در استان‌های مختلف از یک مرکز تأمین می‌شوند و مدیران شعب اختیار خرید مستقل ندارند.

به گفته مدیران، این شیوه باعث می‌شود قیمت‌ها در سراسر کشور یکسان باشد و امکان نظارت دقیق بر کیفیت کالاها، نحوه قیمت‌گذاری و خدمات پس از فروش فراهم شود.

مخالفت با تولید مدل انحصاری

برخی تولیدکنندگان پیشنهاد می‌کنند محصولات اختصاصی و انحصاری برای فروشگاه تولید کنند تا امکان مقایسه قیمت در بازار وجود نداشته باشد، اما مدیران شهر لوازم خانگی می‌گویند این پیشنهاد را نمی‌پذیرند.

به اعتقاد آنان، مشتری باید بتواند قیمت یک کالا را در بازار مقایسه کند و مطمئن شود محصول را با نرخ منصفانه خریداری می‌کند. به همین دلیل، این مجموعه ترجیح می‌دهد همان مدل‌هایی را عرضه کند که در بازار نیز موجود هستند.

فروش سازمانی؛ راهکاری برای حفظ تقاضا

در کنار فروش عمومی، بخش قابل توجهی از فعالیت شهر لوازم خانگی به فروش سازمانی اختصاص دارد. همکاری با صندوق‌های بازنشستگی، سازمان تأمین اجتماعی، فرهنگیان، فراجا، سایپا، ایران‌خودرو و برخی نهادهای دیگر باعث می‌شود کارکنان این مجموعه‌ها بتوانند از شرایط اعتباری و اقساطی استفاده کنند.

مدیران فروشگاه می‌گویند در بسیاری از این طرح‌ها پیش‌پرداخت دریافت نمی‌شود و همین موضوع امکان خرید را برای کارکنان دولت و بازنشستگان افزایش می‌دهد.

حفظ اشتغال در روزهای سخت

به گفته مدیران شهر لوازم خانگی، با وجود رکود بازار و شرایط دشوار اقتصادی، برنامه‌ای برای تعدیل گسترده نیروها وجود ندارد. این مجموعه که حدود پنج هزار نفر در آن مشغول به کار هستند، حتی در دوران جنگ نیز فعالیت فروشگاه‌های خود را متوقف نمی‌کند و تلاش می‌کند روند خدمات‌رسانی به مشتریان ادامه پیدا کند.

به باور آنان، حفظ اشتغال بخشی از مسئولیت اجتماعی بنگاه‌های بزرگ اقتصادی است و نباید نخستین راه‌حل برای عبور از بحران، کاهش نیروی انسانی باشد.

مدیران این مجموعه معتقدند؛ بازار لوازم خانگی در شرایط کنونی بیش از هر زمان دیگری به ثبات اقتصادی، کاهش هزینه‌های تولید، افزایش قدرت خرید خانوارها و ایجاد فضای قابل پیش‌بینی برای تولیدکنندگان نیاز دارد. تا زمانی که این متغیرها بهبود پیدا نکند، فروشگاه‌ها ناچار خواهند بود با ابزارهایی مانند؛ فروش اقساطی، تخفیف‌های هدفمند و کنترل دقیق شبکه توزیع، بازار را از رکود عمیق‌تر حفظ کنند.