«آدام اسمیت و ثروت ملل» به چاپ سیزدهم رسید

به گزارش خبرنگار ایلنا، کتاب «آدام اسمیت و ثروت ملل» نوشته محمدعلی همایون کاتوزیان به تازگی توسط انتشارات امیرکبیر به چاپ سیزدهم رسیده است. 

داستان نگارش این کتاب از این قرار است که سال 1975 میلادی به همایون کاتوزیان پیشنهاد شد به خاطر نزدیک دویستمین سال انتشار کتاب «ثروت ملل» نوشته آدام اسمیت که از آثار مهم علم اقتصاد سیاسی است، آن را ترجمه کند. اما او نپذیرفت و گفت در صورت تمایل ناشر، دست به تالیف زده و کتابی می نویسد که در نهایت با عنوان «آدام اسمیت و ثروت ملل» توسط دانشگاه کنت چاپ شد. این کتاب سال 1976 منتشر شد و سال 2002 هم به چاپ دوم رسید. 

کتاب محمدعلی همایون کاتوزیان 5 فصل دارد و پس از این فصول، «برگزیده ای از ثروت بین الملل» درج شده که دربرگیرنده 7 فصل است. 5 فصل تالیفی همایون کاتوزیان از این قرارند: «حیات اسمیت»، «محیط اجتماعی»، «محیط معنوی»، «احساسات اخلاقی» و «ثروت ملل».

همایون کاتوزیان می گوید مطالعه کتاب «تحقیقی در ماهیت و علل ثروت ملل» که به «ثروت ملل» شهرت دارد، برای استادان، دانشجویان علوم اقتصادی و اجتماعی و همه کسانی که به مسائل اجتماعی و اقتصادی علاقه مندند، ضرورت دارد. او البته ترجمه همه متن کتاب را ضروری و مفید نمی داند و کسانی که با متن اثر آشنایی دارند، می دانند که فصول یا صفحات متعددی دارد که امروز مطالعه شان دیگر ضرورت ندارد. مثلا در بخش عمده ای از فصل اول، اسمیت به بحث مفصل درباره تاریخ تغییرات نقره تا قرن هجدهم و علل و عواقب آن پرداخته است.

بنابراین همایون کاتوزیان علاوه بر بخش های تالیفی کتاب «آدام اسمیت و ثروت ملل» در بخش دوم کتاب که «برگزیده ای از ثروت ملل» باشد، این مطالب را ترتیب داده و تدوین کرده است: 

«فصل اول: تقسیم کار»، «فصل دوم: پول، ارزش و قیمت»، «فصل سوم: توزیع درآمد (مزد، و سود و بهره مالکانه)»، «فصل چهارم: تراکم سرمایه و توسعه اقتصادی»، «فصل پنجم: در ظهور نظام فئودالی و تحول آن به نظام سرمایه داری»، «فصل ششم: در اندیشه ها و نظامهای گوناگون اقتصاد سیاسی» و «فصل هفتم: در نقش دولت». 

همایون کاتوزیان مقدمه چاپ دوم کتابش را سال 2002 در دانشکده شرق شناسی دانشگاه آکسفورد نوشت که ترجمه فارسی آن براساس این نوبت چاپش انجام و عرضه شد. نسخه فارسی این کتاب است که به تازگی به چاپ سیزدهم رسیده است. 

در قسمتی از این کتاب می خوانیم:

من خود از چنین کارخانه کوچکی بازدید کرده ام که در آن فقط ده تن کارگر اشتغال داشتند، و در نتیجه بعضی از آنان دو یا سه فعالیت متفاوت را انجام می دادند. لیکن با آنکه آنان بسیار تنگدست بودند، و در نتیجه از وسایل کار به اندازه کافی برخورداری نداشتند، با این وصف می توانستند روزانه حداکثر دوازده پاوند سنجاق بسازند. در هر پاوند بیش از چهار هزار سنجاق متوسط است. بنابراین آن ده تن به کمک یکدیگر روزانه چهل و هشت هزار سنجاق می ساختند و با این حساب که هر یک از آنان [بطور متوسط] سازنده یک دهم آن چهل و هشت هزار سنجاق بودند، می توان گفت که هر یک روزانه چهارهزار و هشتصد سنجاق تولید می کردند. در حالی که اگر هریک از آنان جداگانه، و بدون آموزش در این فن بخصوص، دست بکار می شدند قطعا نمی توانستند نفری بیست سنجاق، و شاید حتی یک سنجاق در روز بسازند ...

در صنایع و فنون دیگر نیز تاثیر مستقیم کار، مشابه اثر آن در این صنعت کم اهمیت است، گو اینکه در بسیاری از صنایع و فنون نمی توان نیروی کار را تا بدین پایه تقسیم کرد، یا آن را به چنین فعالیتهای بسیار سهل و ساده ای کاهش داد. لیکن تقسیم کار تا آنجا که ممکن و عملی باشد، در هر رشته ای سبب افزایش نسبی بهره وری نیروی کار می گردد. جدا شدن فعالیتها و مشاغل گوناگون [در طی زمان] نیز ظاهرا ناشی از همین مزیت بوده است. این جدایی مشاغل نیز معمولا در کشورهایی که از سطح بالایی از صنعت و پیشرفت اقتصادی برخوردارند بیشتر به وقوع می پیوندند: کارهایی که در یک جامعه بدوی بر عهده یک تن قرار دارد در کشورهای پیشرفته معمولا توسط چندتن انجام می گیرد.

چاپ سیزدهم این کتاب با 204 صفحه و شمارگان 500 نسخه عرضه شده است.