بانویی که نخستین دانشگاه جهان را ساخت/ دانشگاهی که مهد پرورش ابن رشد و ابن خلدون شد

به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی بنیاد فرهنگ صبح ظهور، در هفتمین روز از ویژه برنامه سحرگاهی «پیدای پنهان» که با محوریت امام زمان (عج) از شبکه امید ویژه جوانان و نوجوانان بر روی آنتن رسانه ملی می‌رود، در بخش معرفی «بانوان تمدن ساز»، به «فاطمه الفهری» پرداخته شد؛ برخلاف باور عموم که ریشه نخستین دانشگاه‌های جهان را در اروپا می‌جویند، تاریخ نشان می‌دهد که اولین دانشگاه جهان در سال ۸۵۹ میلادی (قرن سوم هجری) در شهر فاس مراکش، توسط زنی مهاجر به نام «فاطمه الفهری» بنا شده است. 

به گزارش منابع تاریخی، فاطمه دختر «محمد الفهری»، تاجری ثروتمند در تونس بود که از کودکی شیفته کتاب و دانش بود. وی پس از درگذشت پدر و مهاجرت به مراکش، تصمیم گرفت به جای ساختن قصر یا خرید جواهرات، تمام ارثیه کلان خود را وقف ساخت مسجدی کند که مرکز تعلیم و تعلم باشد. 

نکته قابل توجه در تاریخچه این بنا، نظارت مستقیم فاطمه الفهری بر تمامی مراحل ساخت است. در حالی که معمار زن و کارگران مرد بودند، او بر صحت انجام کار نظارت می‌کرد و تأکید داشت که چون این بنا وقف اوست، باید از ابتدا تا انت‌ها تحت کنترل خودش باشد. این مرکز که به نام «مسجد القرویین» شناخته شد، بعدها به بزرگترین مرکز علمی جهان اسلام تبدیل گشت. 

این دانشگاه مهد پرورش دانشمندان برجسته‌ای همچون ابن رشد و ابن خلدون بوده است. همچنین گفته می‌شود که اولین ساعت آبی جهان نیز در حیاط همین دانشگاه ساخته و نصب شده بود. فاطمه الفهری تا پایان عمر در اتاقی کوچک در کنار این دانشگاه زندگی کرد و از شنیدن بحث‌های علمی و تلاوت قرآن در آن لذت می‌برد. 

داستان زندگی فاطمه الفهری فراتر از یک واقعه تاریخی، به عنوان الگویی برای نسل جوان مطرح شده است. این گزارش تأکید می‌کند که برخلاف تصور برخی، تحصیل علم و تخصص در رشته‌هایی چون پزشکی، مهندسی و معلمی، خود نوعی آمادگی برای ظهور و تمدن‌سازی محسوب می‌شود. 

در واقع، درس خواندن می‌تواند یک «وقف» بزرگ باشد که مسیر یک تمدن را تغییر دهد. همان‌طور که فاطمه الفهری با سلاح علم و ایمان پای کار ایستاد، امروز نیز متخصصان متعهد، زیرساخت‌های لازم برای یک حکومت جهانی عادلانه را فراهم می‌کنند. 

 خطر نفوذ شیطان به قلب؛ فراتر از جاسوسی موبایل 

 حجت الاسلام والمسلمین علیرضا پناهیان نیز در این برنامه، با اشاره به ریشه‌های قرآنی و سنت‌های اخلاقی قدیمی، بر لزوم شناخت دشمنی به نام شیطان در هنگام بروز اختلافات و بدی‌ها تأکید کرد. 

وی به سنت قدیمی «لعنت بر شیطان» در هنگام خشم و دعوا اشاره کرد و گفت: قدیمی‌ها حکمت بزرگی داشتند که بر اساس آیات قرآن، شیطان را متهم اصلی هر دعوایی می‌دانستند. بر اساس آیات قرآن کریم، شیطان همواره به دنبال ایجاد دشمنی، کینه و بغض میان مومنان است. 

این کارشناس رسانه ملی تصریح کرد: اگر انسان بیاموزد که بسیاری از بدی‌های خود و دیگران را به وسوسه‌های شیطان نسبت دهد، نسبت به خود و اطرافیانش مهربان‌تر و با شفقت‌تر خواهد شد. با این رویکرد، انسان دیگران را ذاتاً بد نمی‌بیند و خود را نیز به طور کامل تخریب نمی‌کند، بلکه متوجه وجود موجودی پلید به نام شیطان می‌شود که به دنبال گمراهی اوست. 

این سخنران مذهبی در بخشی دیگر از سخنان خود، به مقایسه نفوذ شیطان با فناوری‌های نوین پرداخت و خاطرنشان کرد: اگرچه دشمن به گوشی‌های موبایل دسترسی دارد، اما دسترسی شیطان به قلب انسان بسیار مؤثرتر و خطرناک‌تر است. شیطان می‌تواند پیام‌هایی را در وجود ما ایجاد کند که گمان کنیم این حرف‌ها متعلق به دل خودمان است، در حالی که این‌ها تنها وسوسه‌هایی برای فاصله گرفتن از ذکر خدا و نماز هستند. 

وی راهکار نجات از کاهل‌نمازی را تفکیک هویت فردی از ابلیس دانست و افزود: هر کسی که در نماز خواندن سستی می‌کند، باید بداند این او نیست که نمی‌خواهد نماز بخواند، بلکه ابلیس است که می‌خواهد او را از یاد خدا باز دارد. این تفکیک روانشناختی میان «خود» و «ابلیس» می‌تواند بسیاری از افراد را از دام انحرافات نجات دهد. 

حجت‌الاسلام پناهیان با اشاره به فضیلت ماه مبارک رمضان، یادآور شد: در این ماه، شیطان در غل و زنجیر است و دسترسی کمتری به قلب انسان‌ها دارد که این فرصتی مغتنم برای نزدیکی بیشتر به خداوند است.