جمعبندی برندگان جوایز عکس سال «یونیسف ۲۰۲۵»؛
جان کودکان جهان در خطر است
جوایز عکس سال «یونیسف ۲۰۲۵» به برگزیدگان این مسابقه اختصاص یافت.در طول سالهای گذشته، «عکس سال یونیسف» به سکویی تأثیرگذار برای دیدهشدن روایتهای انسانی عکاسان مستقل و خبری از مناطق کمتر بازتابیافته جهان تبدیل شده است.
به گزارش خبرنگار ایلنا به نقل از «گاردین»، جوایز عکس سال «یونیسف ۲۰۲۵» برندگان خود را شناخت.
نگاهی به برترینها
الیز بلانشار از افغانستان/ جایزه نخست به الیز بلانشار تعلق گرفت؛ عکاسی که با مجموعهای مستند، زندگی دختران و زنان جوان در افغانستان را به تصویر کشیده است.
ناتالیا ساپرونووا از مغولستان/ جایزه دوم به ناتالیا ساپرونووا اهدا شد که در آثار خود تأثیر آلودگی هوا بر زندگی کودکان در مغولستان را ثبت کرده است.
سوراو داس از هند/ جایزه سوم نیز به سوراو داس رسید؛ عکاسی که دوران کودکی در منطقه «جهاریا» – محل یکی از بزرگترین معادن زغالسنگ هند – را مستند کرده است.
لوح تقدیر گرفتهها
همچنین، هیئت داوران با اعطای لوح تقدیر از هفت مجموعه عکس دیگر تقدیر کرد؛ آثاری که به موضوعات مرتبط با کودکان در کشورهای افغانستان، غزه، آفریقای جنوبی، اوکراین و بریتانیا پرداختهاند.
حضور دو عکاس ایرانی و تقدیر ویژه از آنها
حسین بریس با مجموعه عکس «بازگشت به زندگی» و آراز قادری نیز با مجموعه عکس «آنچه چهره کودکان آشکار میکند» از کودکان افغان مورد تقدیر ویژه قرار گرفتند.
گفتنی است، نمایشگاهی از آثار منتخب این دوره از جوایز، تا پایان ژانویه ۲۰۲۶ در ساختمان «هاوس در بوندسپرسهکنفرانس» در برلین برگزار خواهد شد. این نمایشگاه سپس از ۳۰ ژانویه تا ۲۶ آوریل ۲۰۲۶ در خانه ویلی برانت (Willy Brandt Haus) – که آن نیز در شهر برلین واقع شده است – ادامه مییابد.
درباره اهمیت جایزه عکس سال «یونیسف»
کارشناسان، جایزه «عکس سال یونیسف» را یکی از معتبرترین رویدادهای بینالمللی در حوزه عکاسی مستند و خبری با محوریت حقوق کودک میدانند؛ جایزهای که هر ساله با هدف برجستهسازی وضعیت زندگی کودکان و نوجوانان در نقاط بحرانی جهان، توسط یونیسف و با مشارکت نهادهای رسانهای معتبر اروپایی برگزار میشود. این جایزه نهتنها کیفیت فنی و هنری آثار را ارزیابی میکند، بلکه بیش از هر چیز بر قدرت روایتگری تصویر در افشای نابرابریها، نقض حقوق بشر، فقر، جنگ، مهاجرت و بحرانهای زیستمحیطی تأکید دارد.
در طول سالهای گذشته، «عکس سال یونیسف» به سکویی تأثیرگذار برای دیدهشدن روایتهای انسانی عکاسان مستقل و خبری از مناطق کمتر بازتابیافته جهان تبدیل شده است؛ تصاویری که اغلب فراتر از گزارشهای آماری، واقعیتهای تلخ زندگی کودکان را به زبان جهانی تصویر بازگو میکنند.
انتخاب آثار این جایزه توسط هیئتی متشکل از سردبیران تصویری، عکاسان برجسته و کارشناسان حقوق کودک انجام میشود و نمایش آثار برگزیده در مراکز فرهنگی و رسانهای مهم اروپا، بر اعتبار و نفوذ جهانی آن میافزاید.
در همین چارچوب، مجموعه عکسهای برگزیده سال ۲۰۲۵ یونیسف، با تمرکز بر زندگی کودکان در افغانستان، غزه، مغولستان، هند، اوکراین و دیگر مناطق درگیر بحران، بار دیگر نقش عکاسی مستند را به عنوان ابزاری مؤثر برای آگاهیبخشی عمومی و مطالبهگری جهانی در حوزه حقوق کودک یادآور میشود.
گزارشگر «گاردین» در ادامه به انتشار عکسها و توضیحات آنها پرداخته که در پی، میآید.
نگاهی به عکسهای الیز بلانشار از کشور افغانستان
«دخترانگی در افغانستان»؛ زندگی حاجیرا
تصویر برنده از حاجیرا نمادی است از تابآوری خاموش اما استوار میلیونها دختر افغان که بیش از چهار سال است از دسترسی به آموزش متوسطه محروم شدهاند. هاجیرا زمان کمی برای مدرسه ابتدایی دارد. او خستگیناپذیر کتابهای درسی را در خانه میخواند و با شادی اعداد را روی دیوارهای خانهاش مینویسد. او به همراه خواهر و برادرش در یک خانواده بسیار فقیر در روستایی دورافتاده در شرق کابل زندگی میکند بلانچارد (عکاس اثر)، او را در یک مرکز درمانی ملاقات کرد؛ جایی که پس از چند ماه بیماری، تحت مراقبت قرار گرفت و مجددا سلامتیاش را بازیافت.
«دخترانگی در افغانستان»؛ مدرسه دینی
از زمان به قدرت رسیدن طالبان در اوت سال ۲۰۲۱، زنان در افغانستان بار دیگر به شهروندان درجه دو تبدیل شدهاند! با وجود گسترش گرسنگی و سوء تغذیه و کمبود شدید درمانگاه و پزشک در کشور فقیر افغانستان، دختران احساس میکنند حقوق بنیادینِ انسانی دیگر شامل حالشان نمیشود. آنان تنها اجازه دارند تا پایه هفتم تحصیل کنند! و نه بیشتر. در ادامه نیز از آموزش محروم میشوند.
«دخترانگی در افغانستان»؛ رادیو بیگم
الیز بلانشار از ایستگاههای رادیویی، کارگاههای خیاطی، کارخانههای صیقل سنگهای قیمتی و مدارس مخفی در کابل و روستاهای دورافتاده کوهستانی بازدید کرده است.
«دخترانگی در افغانستان»؛ نازیه
«دخترانگی در افغانستان»؛ نازیه و دیگران
بلانشار به مناطقی سفر کرده است که خشکسالی و برداشتهای ضعیف، چنان فقر گستردهای ایجاد کرده که خانوادهها مجبور به ازدواج دادن دختران خردسال با مردان مسن شدهاند. عکس: الیز بلانشار
«دخترانگی در افغانستان»؛ گلعلی
عکسی دیگر از الیز بلانشار
نگاهی به عکسهای سوراو داس از هند
«درس خواندن در غبار»
کودکان در معادن زغالسنگ جهاریا واقع در کشور هند. این کودکان به مرور در میان دود، آتش و نبردی بیپایان از دست میروند. عکس: سوراوداس
«امید در سایهها»
کودکی در معادن زغالسنگ جهاریا/ زندگی در محدوده معدن زغالسنگ آسیبزاترین اتفاق در زندگی کودکان آنجاست. آنها خیلی بیصدا بیمار میشوند و میمیرند بی آنکه جهانیان مطلع شوند.
«کودکان در معادن زغالسنگ جهاریا»
سوراو داس (عکاس اثر)، سرنوشت کودکانی را مستند کرده که زندگیشان چیزی جز تلاشی مداوم برای زندهماندن در سختترین شرایط، نیست. آنها به هیچوجه به خدمات درمانی، زمین بازی یا کلاس درس دسترسی ندارند.
نگاهی به عکسهای ناتالیا ساپرونووا از مغولستان
«کودکان مغولستان در معرض خطر»؛ تأثیر ویرانگر آلودگی هوا
دختران چهارساله با بیماریهای تنفسی در بیمارستان بستری میشوند، کودکان خردسال تحت تصویربرداری ریه قرار میگیرند و دهها نفر بر اثر مسمومیت با مونوکسید کربن جان میبازند؛ در حالی که ابرهای قهوهایرنگ از صدها هزار دودکش به آسمان زمستانی یخزده با دمایی تا منفی ۳۰ درجه سانتیگراد برمیخیزد
جایزه دوم/«کودکان مغولستان در معرض خطر»؛ تأثیر ویرانگر آلودگی هوا
تصویر ناتالیا ساپرونووا (عکاس مغول)، یک مهدکودک در پایتخت را نشان میدهد که برای کاهش سطح آلودگی هوا، دستگاههای تصفیه هوا در آن نصب شده است. با این حال، دختران چهارساله با بیماریهای تنفسی بستری میشوند، کودکان خردسال تحت رادیوگرافی ریه قرار میگیرند و دهها نفر بر اثر مسمومیت با مونوکسید کربن جان خود را از دست میدهند.
«کودکان مغولستان در معرض خطر»؛ تأثیر ویرانگر آلودگی هوا
مغولستان که زمانی به «آسمان آبی ابدی» شهرت داشت، اکنون با بحران شدید آلودگی هوا روبهرو است. ساکنان پایتخت، اولانباتور، بیش از دیگران از این وضعیت آسیب میبینند
«کودکان مغولستان در معرض خطر»؛ تأثیر ویرانگر آلودگی هوا
آلودگی ذرات معلق ناشی از سوزاندن زغالسنگ – که حدود ۷۰ درصد تولید انرژی کشور را تأمین میکند – پیامدهایی فاجعهبار به دنبال داشته است. این در حالی است که کشورها نسبت به این بحران سکوت اختیار کردهاند.
نگاهی به عکسهای تقدیر شده از چند کشور
«غزه»: آوارگی، گرسنگی و رنج
کودکان فلسطینی در حال جمعآوری کمکهای بشردوستانه. از زمانی که حمله ۷ اکتبر حماس واکنش نظامی صهیونیستها در نوار غزه را در پی داشت، زندگی ( به ویژه برای کودکان) به جهنمی زنده بدل شده است. عکاس فلسطینی، ساهر الغُرّه، به شکلی تکاندهنده وضعیت آنان را به تصویر کشیده است. عکس: ساهر الغره برای نیویورک تایمز
«اوکراین»: پرورشیافته جنگ
نوجوان جنگزده اوکراینی با اسکوتر در قبرستان ماشینهایی که در جریان محاصر شهر ایرپین تشکیل شده است، حرکات نمایشی انجام میدهد. در نزدیک به هزار و چهارصد روز جنگ، بیش از ۳۱۰۰ کودک در اوکراین کشته یا زخمی شدهاند. شمار زیادی از دختران و پسران پدران یا برادران خود را در جبهه از دست دادهاند. آنها بارها به ناچار در پناهگاهها، ایستگاههای مترو یا مدارس ویرانشده، پناه گرفتهاند تا نمیرند؛ در حالی که با آژیرهای مداوم حمله هوایی، قطع برق و صدای انفجارها زندگی میکنند.
تقدیر ویژه ایران برای عکس « بازگشت به زندگی»
یگانه فرجام، ۱۲ ساله، در پارک لاله تهران از میان هزارتویی عبور میکند. عکس: حسین بریس/ تصاویر خاورمیانه
تقدیر ویژه – «افغانستان»: آنچه چهره کودکان آشکار میکند
آنها به همراه والدین خود از روستاهای دور در افغانستان یا پاکستان آمدهاند. اکنون آنها شن، خاک، سنگ و آب را در یک کارخانه آجرپزی در سلطانپور حمل میکنند. عکاس ایرانی، عارض قادری، چهرههای خسته و فرسودهای را به تصویر کشیده است که هر کدام کودکی دزدیده شده و چشمانی را نشان میدهد که منعکس کننده زندگی پر از سختی است.
