مدیرکل خلیج فارس وزارت امور خارجه:
شکست پروژه ایران هراسی موجب حل سایر مناقشات خواهد شد
مدیرکل خلیج فارس امورخارجه تاکید کرد: شکست پروژه ایران هراسی راه را برای حل و فصل مناقشات منطقهای باز میکند.
به گزارش خبرنگار ایلنا محمد فرازمند در نشست تاثیر توافق هستهای در عمق استراتژیک ایران در خاورمیانه که عصر امروز در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد گفت: برای اینکه بدانیم توافق هستهای چه تاثیری در منطقه میگذارد ابتدا باید ببینیم که توافق در چه مختصاتی در منطقه اثر میگذارد.
وی ادامه داد: تعداد پروندههای داغ و مورد منازعه فعال در خاورمیانه بسیار زیاد است و شاید بتوانیم ۲۰ پرونده را نام برد. به غیر از منازعات میان کشورها، جدالهای طایفهای، قومی و مذهبی وجود دارد.
مدیرکل خلیج فارس وزارت امور خارجه دومین مشخصه کنونی منطقه را در این دانست که بازیگران غیر دولتی در منازعات فعال نقش مهمی ایفا میکنند و ادامه داد: القاعده و داعش و سایر گروههای تفکیری و اخوان المسلمین نقش فعالی در مسایل منطقهای دارد. کردها نیز در سوریه، ترکیه و عراق نقش فعالی دارند. گروهها و احزاب مدنی در تحولات هستند و جوانان نیز در نقطه کانونی این تحولات قرار دارند. فراموش نکنیم که در بهار عربی این جوانان بودند که در شبکههای اجتماعی به نقش آفرینی میپرداختند.
فرازمند با بیان اینکه استفاده از شبکههای اجتماعی یکی از مختصات مهم منطقه ما در شرایط کنونی است، اظهار داشت: هم بازیگران دولتی و بازیگران غیر دولتی در این فضای مجازی و شبکههای اجتماعی فعال هستند. همگان از استفاده داعش از شبکههای مجازی آگاهند و یکی از فرقهای داعش با دیگر گروههای ترویستی حضور مستجم در شبکههای اجتماعی است و بسیاری از جوانان منطقه این پتانسیل را دارند که بدون داشتن پرونده امنیتی و ارتباط تشکیلاتی به عامل انتحاری تبدیل شوند.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه هیچگاه خاورمیانه در قدمت خود چنین پیچیدگی نداشته است، تصریح کرد: با توجه به این پیچیدگی هیچ بازیگری نمیتواند از ابتدا تا انتها مسالهای را سازماندهی کنند. یکی از هوشمندهای تیم مذاکره کننده هستهای تیم ما توجه به این مساله است و انتخاب رویکرد برد- برد بر همین مبنا است. هر کسی اگر مدعی است که یک بازی توسط یک بازیگر و با منافع یک بازیگر صورت میگیرد، نمونهای بیاورد.
وی با بیان اینکه در شرایط کنونی منطقه موضوعاتی مهم غیر امنیتی در حال فراموش شدن هستند، یادآور شد: محیط زیست، آموزش، توسعه اقتصادی و توسعه انسانی مسایلی هستند که در منطقه فراموش شدهاند و توانایی تبدیل شدن به فاجعه را دارند. چندی پیش نیز توماس فریدمن در یادداشتی گفت که اگر دست از منازعه در خاورمیانه برداشته نشود مادر محیط زیست منطقه از بین میرود.
این دیپلمات عالی رتبه کشورمان افزود: با توجه به این شرایط یک کشور توانست با تعامل پیچیدهترین پرونده در سطح بین المللی حل کند و میتوان گفت بعداز مساله هستهای شاید مهمترین و چالش انگیزترین مساله منطقه تروریسم باشد و ایران در این باره در طرف خوب است. دیگر تردیدی نیست که ایران در مبارزه با تروریسم عملکرد سازندهای داشته و کسی نمیتواند به این عملکرد سازنده در مبارزه با تروریسم شک کند.
فرازمند با تاکید براینکه دیگر ایران قابلیت نادیده گرفته شدن را ندارد خاطرنشان کرد: بیش از ۵/ ۳دهه تلاش میشود تا ایران نادیده شود. در چند سال قبل در مذاکرات ژنو برای صلح سوریه، مساله عربستان این بود که ایران نباشد الان هم عربستان هم میگوید ایران در یمن نباشد ولی با توجه به شرایط پس از توافق میتواند گفت که میشود سختترین پروندهها را هم با گفتوگو حل کرد و دیگر نمیتوان ایران را نادیده گرفت و رمز رقابتهای کشورهای خارجی برای حضور در درک همین مساله نشات میگیرد.
مدیر کل خلیج فارس وزارت امور خارجه در تشریح نگاهها به توافق در میان کشورهای عربی ابراز داشت: دو نگاه بدبینانه و خوشبینانه وجود دارد. نگاه بدبینانه توسط کسانی تشویق میشود که در روند مذاکرات با توافق مخالفت میکردند و اسراییل و عربستان سعودی از جناح تندرو آمریکا این تصویر بدبینانه پس از توافق را ارایه میکنند و میگویند به دلیل بهم خوردن توازن منطقه، این مسله میتواند منجر به جنگ شود.عمده استدلال آنها نیز این است که ایرانی که در تحریم در منطقه نفوذ دارد پس از رفع تحریمها و دسترسی به منابع مالی رویکرد توسعه طلبانهاش را افزایش میدهد غافل از آنکه ازاد شدن پولها بخشی از غیر امنیتی شدن پرونده ایران است.
وی با طرح این سوال که چرا برخی از کشورهای عربی باید از عادی شدن پرونده ایران، هراس داشته باشند؟ ابراز داشت: به عنوان کشوری که به دنبال صلح و ثبات هستیم نباید از بیثباتی کشور همسایه خود خوشحال باشیم اما چه شده است عربستان از ثبات ما هراس دارد؟ یک جواب میتواند این باشد که با عادی شدن پرونده ایران، تهدید انگاری فرو میریزد و وقتی ایران تهدید نباشد آنها باید به سراغ مسایل دیگر بروند. در واقع تهدید انگاری ایران کسری برای پنهان کردن مسایل دیگر است و وقتی این مساله حل شود انگار پنهان سازی و ائتلاف سازی علیه ایران وجود ندارد.
این استاد دانشگاه با اشاره به رویکرد خوشبینانه نسبت به توافق هستهای در میان کشورهای عربی بیان کرد: آنها میگویند که توافق هستهای میتواند برای ما یک درس باشد. وقتی پیچیدهترین پرونده بین المللی با مذاکره حل میشود دلیلی ندارد دیگر پروندهها نیز از طریق گفتوگو حل نشود. آنها معتقدند منابع آزاد شده صرف امور داخلی میشود و ایران با توافق هستهای به این رسید که قدرتش در صلح است.
فرازمند با بیان اینکه چه زمانی کشورهای منطقه دست از رویکرد تخاصمی خود با ایران بر میدارند چه تحلیلی وجوددارد، عنوان کرد: یک تحلیل میگوید در شرایط فعلی توازن چون به نفع ایران است و طرف مقابل در شرایط ضعف قراردارد مذاکره نمیشود و با تغییر شرایط و ایجاد توازن آنها وارد گفتوگو میشوند.
این دیپلمات کشورمان افزود: تحلیل مبتنی بر این است تا زمانی که مخالفان منطقهای ایران کوچکترین امید را برای برهم زدن توافق دارند دست از رویکرد تقابلی بر نمیدارند و هر چه در توان دارند در این بازده استفاده میکنند و سومین تحلیل نیز مبنی بر این است به طرف مقابل حتی بعد از اتمام مسایل در ایران و امریکا همچنان دست از رویکرد تقابلیاش بر نمیدارد و سعی میکند بعد از پایان مباحث، نقاط درگیری جدیدی برای ایران تولید کند تا همچنان از گزینه تهدیدانگاری ایران استفاده شود.
وی با بیان اینکه به نظر میرسد گزینه تهدیدانگاری ایران شانسی داشته باشد، گفت: مورد تهدید انگاری ایران غرب بوده و کشورهای عربی به تدریج به این پروسه نیز پیوستهاند و اگر غرب با حل مساله هستهای تمایلی به ادامه یافتن این پروسه نداشته باشد بعید است که این روند ادامه یابد.
این استاد دانشگاه تاکید کرد: سرمایه گذاری بر پروژه تهدید انگاری ایران مانند سرمایه گذاری بر روی دیگر پروژهها مانند استفاده ابزاری از داعش است که شکست خورده ست. پس از سقوط موصل توسط داعش بسیاری از کشورها به داعش به عنوان یک ابزار برای تغییرات سیاسی در بغداد نگاه میکردند اما همینک به نظر میرسد دنیا به این نتیجه رسیده که استفاده از ابزارها و اصرار بر تهدیدانگاری ایران میتواند موجب این بشود که تروریسم به مرزهای غرب برسد.
مدیر کل خلیج فارس وزارت امور خارجه با بیان اینکه شکست پروژه ایران هراسی راه را برای حل و فصل دیگر مناقشات باز میکند، تاکید کرد: اگر ایران دیگر تهدید نباشد دیگر دلیلی بر بهانه گیری برای اینکه ایران در عراق ترسیده است وجود ندارد و دلیلی بر ادامه یافتن منازعه در سوریه و یمن باقی نمیگذارد.
در ادامه این نشست فرازمند در سوال خبرنگار ایلنا مبنی بر رویکرد جدید آمریکا در قبال خاورمیانه خاطرنشان کرد: شرایط کنونی خاورمیانه شرایط در حال گذاری است و رویکرد آمریکا را نمیتوان ایکس و ثابت تلقی کرد.
این استاد دانشگاه اضافه کرد: آمریکا علیرغم اینکه با متحدان خود دارد و علیرغم سیاست گردش به شرق به نظر نمیرسد که در آینده نزدیک بخواهد منطقه را ترک کند.
وی ادامه داد: البته تغییراتی در رویکرد آمریکا صورت گرفته است؛ یک به نظر میرسد آمریکا تمایل به هزینه کردن بیشتر در منطقه را ندارد. آنها در عراق هزار میلیارد دلار هزینه کردهاند و ۴ هزار و ۵۰۰ نفر کشته دادهاند. دوم به نظر میرسد امریکا درباره آینده منطقه و اینکه خاورمیانه چگونه غرب را تهدید میکند تردید دارد. مشهور است که خانم کلینتون در خصوص مصر در سال ۲۰۱۱، سه بار موضوعش را عوض کرده است. سوم به نظر میرسد آمریکا توجهاش را معطوف به مشکلات داخلی هم پیمانهایش کرده است و آنها متعهد به امنیت متحدانشان هستند. چهارم این گونه نخواهدبود که ایران ژاندار و منطقه شود زیرا آمریکا تا در اطلاع ثانویه حامی متحدانش است و حتی برخی از مطالبات نامعقول متحدانش را هم براورده میکند.