بررسی اهداف سفر عراقچی به چین/ تلاش آمریکا برای خروج از بحران با سناریوهای هالیوودی

حسن هانی‌زاده، تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل، در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، درباره نشست برنامه‌ریزی‌شده در شهر صلاله عمان با حضور ایران، کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و عراق، اظهار کرد: این نشست قرار بود یکی از مهم‌ترین نشست‌ها میان ایران و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس باشد و در صورتی که عربستان کارشکنی نمی‌کرد، قرار بود در این نشست درباره جنگ تحمیلی آمریکا، ضرورت بازنگری در مسائل امنیتی منطقه در آینده و شکل‌گیری یک منظومه و مجموعه جدید امنیتی با مشارکت ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس بحث و گفت‌وگو شود.

وی ادامه داد: در آخرین لحظه و بعد از اتفاقاتی که بین یمن و عربستان رخ داد و شکست بزرگ عربستان در حمله به یمن، عربستان کارشکنی کرد و از پادشاهی عمان درخواست کرد که این نشست لغو شود. این مسئله می‌تواند فضای جدیدی در تعاملات منطقه ایجاد کند، به این اعتبار که عربستان ثابت کرد خواهان همزیستی مسالمت‌آمیز میان ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس نیست.

هانی‌زاده افزود: قرار بود یک طرح مشترک برای اداره مشترک تنگه هرمز بین ایران و پادشاهی عمان هم در این نشست مطرح و ارائه شود که متأسفانه عربستان باعث شد این نشست مهم منطقه‌ای لغو شود.

این تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل تصریح کرد: طبیعی است که ایران و پادشاهی عمان به مذاکرات خود برای دستیابی به یک راه‌حل مشترک در راستای مدیریت مشترک تنگه هرمز ادامه خواهند داد، اما به نظر می‌رسد عربستان همچنان به کارشکنی خود ادامه خواهد داد.

وی گفت: اخیراً هم دیداری بین فرمانده سنتکام و ولیعهد عربستان، محمد بن سلمان، صورت گرفت و گفته می‌شود عربستان از آمریکا خواسته است که از اسرائیل درخواست کند وارد جنگ علیه حوثی‌ها شود. اگر این اتفاق رخ دهد، طبیعتاً انصارالله هم پاسخ‌هایی به عربستان و رژیم صهیونیستی خواهند داد و منطقه وارد یک فضای بحرانی جدیدی خواهد شد.

هانی‌زاده در پاسخ به این پرسش که آیا کارشکنی عربستان در برگزاری نشست عمان با هماهنگی آمریکا و رژیم صهیونیستی انجام شده است، گفت: دو کشور بحرین و عربستان سعودی چسبندگی بالایی به آمریکا و رژیم صهیونیستی دارند و تمام تصمیمات ریاض و منامه با همکاری و هماهنگی با آمریکا و رژیم صهیونیستی صورت می‌گیرد، طبیعی است که دو کشور بحرین و عربستان سعودی کشورهایی هستند که خواهان همزیستی مسالمت‌آمیز با ایران نیستند و برخلاف سایر کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، در ایجاد بحران در منطقه با آمریکا و رژیم صهیونیستی همکاری دارند.

هانی‌زاده درباره سفر سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، به چین هم گفت: این سفر بسیار مهم و در راستای همکاری‌های مشترک ایران و چین در حوزه اقتصادی و ادامه صادرات نفت ایران به چین است؛ علیرغم اینکه آمریکایی‌ها تمام تلاش خود را برای قطع صادرات نفت ایران به چین و تحت فشار قرار دادن چین به کار گرفته‌اند و تمام تلاش آمریکا این است که اقتصاد چین فلج شود، نمی‌تواند نفت غرب آسیا را دریافت کند. آمریکایی‌ها تلاش می‌کنند از طریق قطع صادرات نفت غرب آسیا به چین، وضعیت اقتصادی این کشور را به یک مرحله شکننده برسانند.

این تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل اظهار کرد: طبیعتاً در این سفر، آقای عراقچی ضمن دیدار با مقامات چینی، مسئله ادامه صادرات نفت ایران به چین را نیز مورد بحث قرار خواهد داد.

هانی‌زاده درباره امکان نقش‌آفرینی چین برای حل مناقشه میان ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس نیز گفت: با توجه به نقش مثبت چین در حل مناقشات بین ایران و عربستان و کشورهای حوزه خلیج فارس، طبیعتاً چینی‌ها تلاش می‌کنند یک امنیت پایدار در خلیج فارس برقرار شود تا بتوانند از نفت این منطقه برای ارتقای سطح مناسبات اقتصادی خود با کشورهای حوزه خلیج فارس استفاده کنند.

وی ادامه داد: به هر حال آمریکایی‌ها تلاششان بر این است که نقش چین را کمرنگ کنند و حتما اجازه نخواهند داد که عربستان و بحرین و سایر کشورهای حوزه خلیج فارس با سیاست‌های چین همراهی داشته باشند. در حالی که چین می تواند نقش مهمی در حل مناقشات ایفا کند و ایفای نقش چین می‌تواند در کاهش تنش‌ها موثر باشد اما طبیعتا آمریکایی‌ها تمایلی به این ندارند که چین در این زمینه نقشی ایفا کند.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل تصریح کرد: اگرچه چین می‌تواند در منازعات و مناقشات ایران و آمریکا و همچنین جنگ آمریکا و ایران نقش میانجی داشته باشد. چین در حقیقت جایگاه بسیار مهمی دارد، اما به هر حال این امر متوقف است به اینکه آمریکایی‌ها پاسخ مثبت بدهند. طبیعی است که آمریکا نمی‌خواهد چین نقشی داشته باشد و به همین نقش پاکستان اکتفا خواهند کرد و مانع از این خواهند شد که چین به این مسئله ورود کند.

هانی‌زاده در بخش دیگری از صحبت‌هایش درباره گزارش‌هایی از سوی منابع پاکستانی مبنی بر اینکه آمریکا می‌خواهد توافق با ایران را مرحله به مرحله پیش ببرد و اینکه آیا امکان بازگشت به تفاهم اسلام‌آباد وجود دارد، گفت: به هر حال آمریکایی‌ها بعد از نزدیک به هفت ماه از حمله به ایران و استفاده از همه ابزارهای نظامی، با شکست مواجه شدند و الان به صورت نامحسوس دنبال این هستند که از این بحران خارج شوند و در عین حال جایگاه خودشان را حفظ کنند.

وی افزود: اگر آمریکایی‌ها به همین شکل جنگ را به پایان برسانند، طبیعتاً از نظر جهان به عنوان یک کشور و قدرت شکست‌خورده تلقی می‌شوند، ولی آمریکایی‌ها تلاششان بر این است که با سناریوهای هالیوودی سعی کنند خودشان را قدرتمند نشان دهند و از این بحران به صورت تدریجی خارج شوند، بدون اینکه آثار شکست بر پیکره ارتش آمریکا مترتب باشد. آمریکایی‌ها دنبال این هستند که خودشان را پیروز این جنگ تلقی کنند.

هانی‌زاده همچنین درباره دیدار دونالد ترامپ و رئیس‌جمهور چین در اجلاسی که اواخر این ماه برگزار می‌شود، گفت: اولاً آمریکا با دو قدرت مهم جهان، یعنی روسیه و چین، در تقابل است و اکنون سطح تنش‌ها بین روسیه و ناتو به دلیل اتفاقات اخیر که رخ داده و حمله پهپادی روسیه به نزدیکی مرزهای لهستان، به نظر می‌رسد افزایش یافته است.

هانی‌زاده ادامه داد: به نظر می‌رسد آمریکایی‌ها تمایل دارند نقش روسیه را کمرنگ کنند و اعتبار بیشتری به چین بدهند تا بتوانند با چین همراهی کنند.

وی تصریح کرد: دیداری که قرار است بین رئیس‌جمهور آمریکا و رئیس‌جمهور چین صورت بگیرد، طبیعتاً می‌تواند بسیاری از بحران‌ها را حل کند، اما به نظر می‌رسد طی هفته‌ها و روزهای آینده بحران بین روسیه و ناتو افزایش پیدا کند.

این تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل گفت: به همین دلیل آمریکا سعی می‌کند چین را بی‌طرف کند و نقش چین را در رابطه با احتمال درگیری بین ناتو و روسیه به گونه‌ای تنظیم کند که چین دخالتی نکند و طرف روسیه نباشد.

هانی‌زاده خاطرنشان کرد: این یک سیاست تاکتیکی از سوی آمریکا برای بی‌طرف ساختن چین در مناقشات آینده روسیه و ناتو است.