جزئیات نحوه امضای تفاهم طی امروز و فردا نهایی می‌شود/ ۳ بار نام لبنان در یادداشت تفاهم آمده است

به گزارش خبرنگار ایلنا، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در نشست خبری خود که عصر امروز برگزار شد، با گرامیداشت شهدای جنگ ۱۲ روزه و در آستانه ماه محرم، گفت: ماه محرم برای ما ایرانی‌ها نشانه و نماد ایستادگی در برابر ظلم و ستم بوده است.

وی با اشاره به روایتی از امام حسین (ع) گفت: «اگر دین ندارید، لااقل آزاده باشید» و ما نبود آزادگی را در رفتارهای آمریکا و رژیم صهیونیستی در یک سال اخیر دیدیم. از یاد نمی‌بریم که ظرف ۱۲ روز، رژیم صهیونیستی و آمریکا چه جنایت‌هایی را علیه مردم ایران مرتکب شدند. به تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز حمله کردند و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و شورای حکام نتوانستند به وظیفه خود عمل کنند.

وی گفت: نهایی شدن یادداشت تفاهم ایران و آمریکا برای خاتمه جنگ در تمام جبهه‌ها، به شمول لبنان، اقدام مهمی بود که نتیجه ایستادگی و مقاومت همه مردم بود و جا دارد از مردم ایران که پشتوانه میدان و دیپلماسی بودند، تشکر کنیم.

وی درباره حملات رژیم صهیونیستی به لبنان گفت: شاهد بودیم همزمان با اوج‌گیری تلاش‌ها برای رسیدن به تفاهم، رژیم صهیونیستی مرتکب جنایت در ضاحیه شد و تعدادی از شهروندان لبنانی را در یک منطقه مسکونی به شهادت رساند.

بقایی گفت: هر تحولی براساس ارزیابی دقیق و جامع از منافع کلان ایران درباره آن تصمیم‌گیری می‌شود. بعدها بیشتر روشن می‌شود که اقدام تروریستی رژیم صهیونیستی تبدیل شد به فرصتی برای تأمین منافع حداکثری ملت ایران و جبهه مقاومت. خباثت رژیم صهیونیستی باعث نشد تمرکز ما بر هم زده شود و این جنایت باعث انسجام بیشتر ما در مقابل رژیم صهیونیستی شد. لبنان و خاتمه جنگ در لبنان بخش لاینفک خاتمه جنگ است و ما در عمل ثابت کردیم که جدی هستیم و در آینده هم تحولات را با دقت رصد می‌کنیم و از همه ابزارها برای اطمینان از اجرای تعهدات طرف‌های مقابل استفاده خواهیم کرد.

وی گفت: در این یادداشت تفاهم سه بار از واژه لبنان استفاده شده است. احترام به تمامیت سرزمینی و حاکمیت ملی لبنان یکی از سه باری است که نام لبنان در یادداشت تفاهم آمده و این بسیار اهمیت دارد.

وی درباره جزئیات نشست ژنو گفت: سفر به برخی کشورهای منطقه قبل از سفر به ژنو در دستور کار است و به محض قطعی شدن، اعلام می‌شود. درباره نحوه امضا هم ظرف امروز و فردا تصمیم‌گیری قطعی صورت می‌گیرد و اطلاع‌رسانی انجام خواهد شد.

بقایی درباره حواشی ایجادشده در سفر همدان گفت: از میزبانی و مهمان‌نوازی مردم همدان تشکر می‌کنم. بنا به دعوت خانواده شهید شادمانی، به مناسبت سالگرد ایشان به همدان رفتم و از این فرصت برای دیدار با مردم و اقشار مختلف استفاده کردم. شب در مراسم گرامیداشت شهید شرکت کردم و سخنرانی کوتاهی داشتم. موارد گفته‌شده درباره آن شب غلو شده است. فکر می‌کنم وظیفه ماست که در بین مردمی که در این بیش از صد شب در میدان حضور داشتند، حاضر شویم و گلایه‌هایشان را بشنویم. من هم ابراز لطف آن‌ها را شنیدم و هم گلایه‌هایشان را.

وی درباره پیگیری حقوقی جنایت آمریکا و اسرائیل گفت: موضوع خونخواهی شهدا یک مطالبه دائمی و مستمر خواهد بود و از هر ابزاری برای تبیین جنایات شومی که در حق مردم ایران روا داشته شد، استفاده می‌کنیم و از هر نهاد بین‌المللی برای ثبت و تبیین جنایات و دادخواهی بهره خواهیم گرفت. دیپلماسی و تفاهم برای خاتمه جنگ و کاهش تنش، به معنای فراموشی جنایتی که در حق مردم شده است، نیست.

سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: ما بعد از حدود ۱۰۷ یا ۱۰۸ روز، پس از فراز و نشیب‌های فراوان، به جایی رسیدیم که شب گذشته تفاهم خاتمه جنگ در همه جبهه‌ها نهایی شد. بررسی چرایی این موضوع، خود گویاست. در عین حال، عمق بدگمانی ایرانیان نسبت به آمریکا به دلیل شرارت‌های هیأت‌های حاکمه آمریکا چنان ریشه‌دار است که جلب اعتماد ایرانیان امری طولانی‌مدت خواهد بود. بنابراین این اقدام برای کاهش تنش و خاتمه جنگ بود. مردم ایران به خوبی نشان دادند که در راه دفاع از استقلال و حاکمیت ملی خود از هیچ تلاشی فروگذار نمی‌کنند و باید ببینیم مسیر آینده به چه سمت و سویی خواهد رفت.

بقایی گفت: به همان اندازه که مدافعان نظامی نیازمند حمایت مردم هستند، به همان اندازه، شاید هم بیشتر، مردان دیپلماسی نیازمند حمایت مردم هستند. روندهای تصمیم‌گیری کاملاً شفاف و مشخص است. نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیم‌گیری کاملاً برجسته است و همه دستگاه‌های تصمیم‌گیر نقش خود را به خوبی انجام دادند. ما خدا را به دلیل انسجام ملی شاکریم و همچنین همه ارکان نظام با در نظر داشتن منافع ملی، وظیفه خود را انجام دادند. از آقای دکتر قالیباف برای مدیریت مذاکرات تشکر می‌کنیم. همچنین آقای پزشکیان، آقای عراقچی و همه دستگاه‌ها وظیفه خود را به خوبی انجام دادند.

وی در واکنش به اتهامات وزیر امور خارجه لبنان درباره ایران گفت: موضوعات مهم‌تری داریم و اجازه دهید به چنین موضوعاتی ورود نکنیم، چراکه لبنان، سیادت لبنان، حاکمیت ملی لبنان و امنیت لبنان برای ایران اهمیت دارد و به سیادت، حاکمیت و تمامیت ارضی این کشور در یادداشت تفاهم اشاره شده است.

بقایی درباره موارد اقتصادی ذکرشده در تفاهم گفت: آزاد شدن اموال مسدود شده و بازسازی خسارات، دو موضوع مهم است و طرف آمریکایی متعهد می‌شود که در هر دو مورد اقداماتی را انجام دهد. موضوع در دسترس قرار گرفتن اموال مسدود شده ایران، به عنوان حق مردم ایران و نه به عنوان اینکه قرار است طرف آمریکایی پولی به ایران بدهد، بسیار مهم است و تدابیر لازم برای آن اندیشیده شده است.

وی افزود: بازسازی خسارات برای ما مهم است. همچنین مطالبه خسارت یکی از مطالبات به حق مردم ایران بوده، چراکه این جنگ، جنگی ناحق و غیرقانونی بوده و در طول آن نیز جنایات جنگی متعددی اتفاق افتاده است. ما همه این موارد را مطالبه خواهیم کرد و در این یادداشت تفاهم نیز به آن پرداخته شده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: براساس این یادداشت تفاهم، طرف آمریکایی موظف به رفع همه تحریم‌ها اعم از تحریم‌های اولیه، ثانویه و تحریم‌های شورای امنیت و همچنین قطعنامه‌های ذی‌ربط شورای حکام آژانس است. این موضوع در کنار مباحث مرتبط با پرونده هسته‌ای، از جمله محورهایی است که در فردای امضای یادداشت تفاهم درباره آن گفت‌وگو خواهد شد و طی مدت ۶۰ روز مورد بررسی قرار می‌گیرد.

وی ادامه داد: علاوه بر این، فروش نفت خام، میعانات و مشتقات نفتی و پتروشیمی ایران نیز باید بلافاصله پس از امضای یادداشت تفاهم انجام شود و ایران بدون هیچ مانع و مشکلی باید بتواند صادرات نفت خود را از سر بگیرد.

بقایی درباره تنگه هرمز گفت: تنگه هرمز برای ما اهمیت بسیاری دارد و تدابیری که اتخاذ کرده‌ایم مبتنی بر حقوق بین‌الملل بوده است. در ادامه مسیر نیز ایران به عنوان دولت ساحلی، به همراه عمان، تدابیر لازم را برای اطمینان از تردد ایمن کشتی‌ها از این تنگه اتخاذ خواهد کرد.

وی افزود: در متن یادداشت تفاهم، ایران موظف شده است تدابیر لازم را با همکاری عمان و مشورت با سایر ذی‌نفعان اتخاذ کند، زیرا هدف ما این است که تردد در تنگه هرمز به صورت ایمن و مطمئن انجام شود.

بقایی گفت: برای یک مدت زمان مشخص قرار است متناظر با اقدامات طرف مقابل، تردد ایمن در تنگه هرمز را تدبیر کنیم. این موضوع کاملاً روشن است و این مسئولیت به عنوان دولت ساحلی بر عهده ایران گذاشته شده است. فکر نمی‌کنم تردیدی وجود داشته باشد که در این زمینه، سیادت و جایگاه ایران کاملاً محفوظ است.

وی تأکید کرد: همیشه گفته‌ایم به دنبال دریافت عوارض نیستیم، اما در قبال خدمات ناوبری، حفاظت از محیط زیست، بیمه کشتی‌ها و سایر خدمات مرتبط، هزینه‌های لازم طراحی و دریافت خواهد شد.

بقایی در پاسخ به سؤالی درباره هماهنگی بین اسرائیل و آمریکا تصریح کرد: همه می‌توانند تشخیص دهند که رژیم صهیونیستی به هیچ عنوان طالب صلح و آرامش در منطقه ما نیست. سوابق عملی آن نشان می‌دهد با هر تحولی که ممکن است در منطقه ما اندکی صلح، ثبات و آرامش ایجاد کند، معارض است.

وی افزود: آنچه برای ما مهم است، تعهد آمریکا به قول و قراری است که طبق یادداشت تفاهم گذاشته است. مردم منطقه ما هیچ‌وقت نمی‌پذیرند این رژیم اقدامی را بدون هماهنگی و همراهی قبلی و بعدی آمریکا انجام دهد. آمریکا موظف است و مسئولیت دارد تعهدات این یادداشت تفاهم را اجرا کند و هرگونه نقض عهد از سوی متحدان آمریکا در منطقه، مسئولیتش بر عهده طرف آمریکایی خواهد بود.

وی در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات ترامپ پیرامون اورانیوم غنی‌شده و اینکه آیا در جریان مذاکرات پیش از تفاهم‌نامه درباره رقیق‌سازی یا انتقال آن گفت‌وگو شده است، گفت: آن‌ها یک بار وارد شدند و نتیجه آن را دیدند. اگر عاقل باشند، تکرار نخواهند کرد.

بقایی ادامه داد: در متن یادداشت تفاهم، درباره جزئیات موضوع هسته‌ای بحثی مطرح نکردیم و به‌صورت کلی تفاهم شده است که در یک بازه زمانی ۶۰ روزه پس از امضای تفاهم، درباره موضوع هسته‌ای و رفع تحریم‌ها میان ایران و آمریکا گفت‌وگو شود.

وی خاطرنشان کرد: موضوع هسته‌ای مشخص است که در مورد چه جنبه‌هایی باید بحث شود؛ هم موضوع غنی‌سازی که حقوق و تکالیف ما به‌عنوان عضو ان‌پی‌تی در آن روشن است و هم موضوع ذخایر اورانیوم غنی‌شده با درجه بالا که تکلیف آن نیز مشخص است. قرار است در آن بازه زمانی درباره این دو موضوع گفت‌وگو شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: در این مرحله راجع به این دو موضوع صحبت نکردیم. مواضع ایران در این خصوص روشن بود و باید منتظر ماند و دید در این دوره ۶۰ روزه، تحولات مربوط به این دو موضوع به چه سمت و سویی پیش خواهد رفت.

وی درباره تضمین‌های آمریکا به ایران در خصوص تعهد اسرائیل به عدم حمله به لبنان و اینکه با توجه به گلایه‌ها و مخالفت‌هایی که در سطح افکار عمومی نسبت به این موضوع مطرح می‌شود، آمریکا چگونه می‌تواند اطمینان حاصل کند که دولت ایران قادر به اجرای این تفاهم خواهد بود، گفت: ما به رژیم صهیونیستی هیچ اعتمادی نداریم، کما اینکه به آمریکا هم اعتماد نداریم. این امر ثابت‌شده‌ای است که این دو در اجرای تعهداتشان هیچ‌وقت صداقت نداشته‌اند.

بقایی گفت: در عین حال ما ابزارهای خودمان را داریم. آمریکا باید تعهداتش را انجام دهد و باید اطمینان حاصل کند که این رژیم نیز تعهدات مربوط به توقف جنگ در لبنان را اجرا می‌کند. تعهدات، متناظر و متقابل است. کسی نمی‌تواند انتظار داشته باشد ایران تعهداتش را اجرا کند اما طرف مقابل از ایفای تعهدات خود سرباز زند.

وی گفت: ما جامعه‌ای چندصدایی و برخوردار از جامعه مدنی هوشیار و مراقب هستیم و این یکی از دستاوردهای ارزشمند جمهوری اسلامی است. هم رسانه‌های ما پرسشگر و نقاد هستند و هم افکار عمومی و مردم ما به عنوان صاحبان انقلاب و کشور، حتماً مراقب عملکرد مسئولان هستند. مهم این است که مردم ما به عنوان یک ملت تاریخی، انسجام خود را هم نشان داده‌اند و هم به تصمیم‌گیران خود اعتماد دارند و می‌دانند روند تصمیم‌گیری در ایران با رعایت مصالح و منافع کشور انجام می‌شود و همه ملاحظات و جنبه‌های مرتبط با این موضوع در یک روند بسیار دقیق، ظریف و طولانی‌مدت دیده شده است. به مردم خود اعتماد داریم و می‌دانیم وقتی مجاب شوند که بهترین تصمیم‌ها در راستای حفاظت از منافع و امنیت ملی توسط مسئولانشان گرفته شده است، حتماً پشتیبان ما در این مسیر خواهند بود.

بقایی گفت: طرف آمریکایی باید نگران باشد، چون بارها نشان داده شده که سامانه تصمیم‌گیری در آمریکا تحت تأثیر جنگ‌طلبان، لابی صهیونیستی و اندیشکده‌هایی است که طی چند دهه به ابزار ارعاب و فشار برای پیشبرد منافع مدنظر خودشان عادت کرده‌اند.

وی درباره تضمین این توافق گفت: این یادداشت تفاهم تکلیفش روشن است و قرار است توافق نهایی، پس از آنکه در بازه زمانی ۶۰ روزه، کمتر یا بیشتر، به نتیجه برسد، به یک قطعنامه لازم‌الاجرای شورای امنیت منضم شود. ما از تجارب گذشته درس خواهیم گرفت. منضم شدن به قطعنامه شورای امنیت، موجب استحکام حقوقی این موافقت‌نامه خواهد شد، اما مهم‌ترین و مؤثرترین تضمین برای اجرای هر تعهدی، اهرم‌ها و قدرت ماست که به بهترین نحو در این مدت شناسایی شده است.

بقایی درباره انتقال مکان امضای توافق از پاکستان به اروپا، در حالی که پاکستان و قطر به عنوان میانجی فعالیت می‌کردند، گفت: از پاکستان به عنوان میانجی گفت‌وگوها و قطر به خاطر تلاش‌هایی که انجام دادند، همچنین از عمان به عنوان کشوری که در کل این فرآیند و پیش از آن و در جریان هر دو جنگ تحمیلی مواضع اصولی اتخاذ کرد، تشکر می‌کنیم. همچنین باید از رویکرد مسئولانه و صادقانه عمان در قبال مباحث منطقه‌ای و در رابطه با میانجیگری در گفت‌وگوهای ایران و آمریکا قدردانی کرد.

وی گفت: در خصوص مکان امضای هر تفاهم یا توافقی، همه طرف‌ها باید نظر دهند، از جمله طرف‌های میانجی. نظر جمعی همه جهات ذی‌ربط این بود که روز جمعه این کار در سوئیس انجام شود.

سخنگوی وزارت خارجه درباره اینکه حوادث امنیتی برای برخی تیم‌های ملی فوتبال و تیراندازی علیه تیم ملی آرژانتین و سرقت از تیم ملی انگلیس صورت گرفته ایا تدابیری اندیشیده شده برای در امان ماندن تیم ملی ایران از این حوادث گفت: خوشبختانه تیم ملی ایران کمپش در آمریکا نیست و در مکزیک است سفارت ما در مکزیک فعال است و در تیخوانا مستقر شده و دیپلمات‌های ما کمک می‌کنند. باید از میزبانی حرفه‌ای و مسئولانه مقامات مکزیک تشکر کرد و هم اینکه تدابیر بسیار خوبی را از ابتدای ورود تیم ملی فوتبال ایران اتخاذ کردند که تیم ما اقامت آرام و خوشایندی را در مکزیک داشته باشند و به بهترین وجه در بازی‌ها شرکت کنند.

بقایی درباره وظایف محوله به وزارت خارجه درباره مراسم تشییع پیکر رهبر انقلاب گفت: هیچ وقت فکر نمی‌کردم با چنین پرسشی مواجه شوم. تصورش برای بنده بسیار سخت است که بخواهم در جلسه سخنگویی وزارت امور خارجه درباره مراسم تشییع پیکر رهبرمان صحبت کنم فکر می‌کنم رویداد تشییع پیکر رهبر شهیدمان یک رویداد تاریخی خواهد بود برای تجدید میثاق ایرانیان با میهنشان با فردی که یکی از بزرگ‌ترین نام‌ها در تاریخ ایرانیان و میهن دوستی ایرانیان ثبت خواهد شد. وزارت خارجه برای برگزاری این رویداد از هیچ تلاشی فروگذار نخواهد کرد. بخشی از کارها برعهده وزارت خارجه گذاشته شده هم در پذیرش مهمانان و صدور روادید برای مهمانان خارجی و هم گروه‌های رسانه‌ای که پر تعداد در این رویداد حضور خواهند داشت

وی گفت: این یک موضوع ملی است و دستگاه دیپلماسی خود را موظف می‌داند هر کاری را لازم بداند انجام دهد. کمیته ویژه‌ای در وزارت خارجه تشکیل شده که بخش کنسولی مسئولیت آن را برعهده دارد.

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات عراقچی مبنی بر اینکه «مذاکره منجر به جنگ نشد، مقاومت منجر به جنگ شد» گفت: ایشان بلافاصله توضیح داد که منظورشان این بود که دلیل اینکه آمریکا میز مذاکره را منهدم کرد و به روند دیپلماتیک خیانت کرد، این بود که دیپلمات‌های ما حاضر نشدند به مطالبات زیاده‌خواهانه آمریکا گردن بنهند.

وی همچنین درباره واکنش دبیرکل سازمان ملل به حمله اسرائیل به ضاحیه لبنان گفت: این اقدام تحول مهمی بود، از این حیث که بالاخره دبیرکل سازمان ملل که متأسفانه خیلی وقت‌ها مواضع مبهم یا دوپهلو در رابطه با مسائلی که غیرقانونی بودن و مجرمانه بودن آن روشن است اتخاذ می‌کند، این بار موضع صریحی گرفته است. اقدام این رژیم یک تجاوز آشکار علیه لبنان بود و می‌طلبد سازمان ملل و شورای امنیت صریحاً موضع‌گیری کنند.

بقایی درباره ادعای ونس مبنی بر اینکه در صورت پایبندی ایران به تعهداتش، مزایای اقتصادی برای ایران سرازیر خواهد شد، ادامه داد: از آنها به ما خیلی رسیده است. مواهبی که می‌گویند را باید از مردم میناب، لامرد و خیلی از نقاط ایران پرسید که شاهد کمک‌های آمریکا در این سه ماه اخیر بودند. تحریم اقتصادی آمریکا در کنار محاصره دریایی، بخشی از مواهب و کمک‌های آمریکایی‌ها بوده است. ما را به خیر تو امید نیست. آمریکایی‌ها خیلی نیاز دارند کارهای زیادی انجام دهند تا حداقل اعتماد مردم ایران را به خود جلب کنند، آن هم در حالی که در این سه ماه مرتکب شدیدترین جنایات نه تنها علیه مردم ایران، بلکه علیه صنعت و زیرساخت‌های ایران شدند.

وی درباره تبادل زندانیان بین ایران و آمریکا گفت: مذاکرات و گفت‌وگوها بین ایران و آمریکا در چند ماه گذشته، به میانجیگری پاکستان، متمرکز بر خاتمه جنگ تحمیلی بوده است و ما درباره موضوعی غیر از اینها صحبتی نداشته‌