کشورهای عربی هم به دلیل معاونت در جنگ مسئول پرداخت خسارت خواهند بود/ علاوه بر دولتمردان، جامعه حقوقی کشور هم باید فعال شود

علی نجفی توانا در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا درباره حمله به مراکز غیرنظامی مانند انستیتو پاستور، پل‌ها، مراکز دانشگاهی و جنایات جنگی صورت گرفته در این حملات گفت: در چهارچوب مسائل مربوط به جنگ و تخاصمات نظامی بین دو کشور، هم بر اساس عرف و هم بر مبنای قواعد حقوق بین‌الملل، یک حدود و ثغوری را به‌صورت نهادینه‌شده داریم که معمولاً کشورها آن را رعایت می‌کنند. این اصول در طول حداقل قرن بیستم و بیست‌ویکم، یعنی بعد از اینکه روابط کشورها با ثبات‌تر شد و رابطه زور با زور از آن حالت عریان تبدیل به حالاتی شد که در صورت وقوع تابع یک اصولی قرار داشت، کشورها در زمان جنگ این اصول را رعایت می‌کردند، الا در مواردی که به دلایل و بهانه‌های خاص یا به دلیل استیصال متأسفانه این اصول زیر پا گذاشته و رعایت نمی‌شد.

وجود آمریکا با ظلم به بومیان آمریکا و زور شکل گرفت

وی ادامه داد: آمریکا در طول تاریخ نشان داده که هیچ‌وقت در مقایسه با منافع خودش به هیچ اصولی پایبند نیست. کشوری است که اصولاً وجودش با توجه به ظلمی که به بومیان آمریکا کرد، با زور شکل گرفت و بعدها، اگرچه در مقایسه با کشورهایی مثل انگلستان، فرانسه و عثمانی سابق که استعمارگر بودند و مستعمره داشتند، یک چهره مناسب‌تری از خودش نشان داد، به همین جهت در زمان قاجاریه به نوعی به کشورهای مختلف از جمله ایران نزدیک شد که یک موازنه سیاسی بین کشورهای ابرقدرت آن زمان مثل فرانسه، انگلستان، روسیه سابق و غیره برقرار کند.

این وکیل دادگستری تصریح کرد: اما به‌تدریج که جا افتاد، در جنگ جهانی اول و دوم که در ابتدا دخالت نداشت و به درخواست کشورهای اروپایی وارد میدان جنگ شد و در عمل نشان داد که تابع هیچ اصول و قاعده‌ای نیست و اگر ادعا می‌کند یا شعارش را می‌دهد، فقط بر اساس حفظ ظاهر است. بمباران کردن اتمی ژاپن، از بین بردن میلیون‌ها انسان در خاور دور، در کشورهای کره و ویتنام، به بهانه‌های دروغین در افغانستان و عراق و حتی در لیبی چهره واقعی یک کشور با ماهیت استعمارگر، زورمحور و زورگو را نشان داده است.

نجفی توانا با اشاره به مذاکرات ایران و آمریکا گفت: اگرچه ناکارآمدی یا بی‌تدبیری برخی از مدیران در کشور خودمان محل انتقاد است اما به هر حال، وقتی طبق اصول دیپلماتیک در حال مذاکره هستید، یعنی طبق قوانین بین‌الملل می‌خواهید اختلافات را از طریق مذاکره حل و فصل کنید، اما چه در جنگ ۱۲ روزه که آمریکا مداخله کرد و چه در جنگ فعلی، بدون بهانه و در میان مذاکرات به ما حمله کرد. حملات آمریکا خارج از چارچوب معیارهای حاکم بر درگیری‌های نظامی بود؛ از مدرسه شجره طیبه در میناب گرفته تا اخیراً زدنِ زیرساخت‌ها و پل کرج نشان‌دهنده یک دیوانگی نظامی است.

حمله به انستیتو پاستور یا موسسات داروسازی به بهانه ادعای اختفای فعالیت‌های نظامی، غیرقابل توجیه است

وی با بیان اینکه هم اسرائیل و هم آمریکا بدون هیچ توجیهی از لحاظ حقوقی وارد جنگ شدند، تصریح کرد: من آدم سیاسی نیستم و تخصصم هم سیاست نیست، اما به عنوان یک ایرانی، احساس من این است که در دنیای امروز، آنچه که معیار و مبناست، با وصف شعارهای حقوق بشری و بشردوستانه، ما در حالت توحش در رابطه زور در برابر زور قرار داریم و کشورهای ابرقدرت دنیا، فرقی نمی‌کند چه شرق چه غرب، هر جا که منافع‌شان اقتضا کند، انسانیت و انسان‌ها را قربانی می‌کنند. در غیراینصورت حمله به انستیتو پاستور یا موسسات داروسازی و غیره به این بهانه که ممکن است محل اختفای فعالیت‌های نظامی باشد، حرفی غیرقابل توجیه است. لذا از لحاظ حقوق بین‌الملل، همان‌طور که متخصصین جهان، حتی در خود آمریکا، قطع نظر از مواضع سیاسی‌شان، اعلام کرده‌اند اقدامات آمریکا جنایت جنگی است و از باب تسبیب مسئولیت جبران خسارت وارده خواهد بود.

کشورهای عربی هم به دلیل معاونت در جنگ مسئول پرداخت خسارت خواهند بود

این وکیل دادگستری با بیان اینکه که در طول تاریخ ما هیچ کشور عربی نداشتیم که  مستقل باشد، گفت: همه یا تابع ایران بودند یا تابع حکومت عثمانی یا تابع انگلیس. الان هم که از آمریکا تبعیت می‌کنند،  به هر حال کشورهای همسایه هستند، احترام ملتشان بر ما واجب است، اما هیچ وقت مستقل نبوده‌اند، اینکه کشورهای عربی اجازه بدهند از محل جغرافیای محلی این کشورها به ما حمله شود، معاونت در جنگ محسوب می‌شود و اگر ثابت شود که این پروازها، این پهپادها یا این موشک‌ها از آن بخش‌های نظامی مستقر در این کشورها انجام شده، آن‌ها هم مسئول پرداخت خسارت خواهند بود.

دنیای امروز، دنیای زور، دنیای قلدری و دنیای زورگویی است 

نجفی توانا در بخش دیگری از صحبت‌هایش تاکید کرد: امروز  تنها پایگاه مدیران کشور، این ملت هستند که در حقیقت در چند دهه گذشته مورد کم‌مهری بودند و باید مورد احترام قرار بگیرند. این ملتی که بسیاری‌شان ممکن است با شیوه حکومت‌رانی یا بعضی از مدیران نظر موافق نداشته باشند، در شرایط موجود، عمدتاً یک صدا، برای دفاع از کشور آمادگی دارند. من فکر می‌کنم که وزارت خارجه باید بدون معطلی بتواند در چارچوب اقدامات خلاف اصول حقوق بشردوستانه و جنایات جنگی، دعاوی لازم را مطرح کند. هرچند با توجه به نفوذ آمریکا و با توجه به اینکه ما طبق اساسنامه رم تشریفاتی لازم داریم برای اینکه در این مراکز حقوقی و قضایی بین‌المللی آن‌ها به این دعاوی رسیدگی کنند، ولی به هر حال این اقدامات باید انجام شود.

وی ادامه داد: معتقدم آنان که حداقل در شعار به اصول حقوق بشر دوستانه، معیارها و اصول حاکم بر تخاصمات یا درگیری‌های نظامی پایبندند، حتی در آمریکا این اقدامات را نکوهش و محکوم می‌کنند و حمایت نمی‌کنند. اما فراموش نکنیم که دنیای امروز، دنیای زور، دنیای قلدری و دنیای زورگویی است. بعضی‌ها به خودشان حق می‌دهند که خود را کدخدای جهان بدانند.

۹۰ میلیون ایرانی خواب و آسایش ندارند اما  تا پای جان ایستادند که بگویند ایران، نه افغانستان است و نه عراق 

این وکیل دادگستری گفت: متأسفانه، در پیوند با اصول حاکم بر مسائل روانشناختی، من فکر می‌کنم که اقدامات رئیس‌جمهور آمریکا و شخص نتانیاهو، نشان‌دهنده نوعی رفتار غیرعادی و نامتعارف و چالش‌های روانی است. چگونه می‌توان به خود حق داد که در غزه، در صبرا و شتیلا، در بسیاری از نقاط جهان، کودکان، زنان و افراد غیرنظامی را کشت و دنیا خاموش و ساکت منتظرند تا از قربانیان این نوع تهاجم، برای خودشان کلاهی بدوزند و استفاده کنند. فرقی نمی‌کند؛ امروز ثابت شده که نه کشورهای غربی، نه کشورهای شرقی، قدرتمندان دنیا دنبال حاکمیت اصول اخلاقی و انسانی نیستند. در طول تاریخ وقتی درگیری‌های گذشته را مقایسه می‌کنیم، احساس می‌کنیم تابع اصولی بودند؛ حتی چنگیزخان و یا نوادگانش وقتی می‌خواستند حمله کنند، خونریزی بی‌مهابا نداشتند.

نجفی توانا گفت: ما در حقیقت نباید فقط چنگیزخان را نباید یک خونخوار تلقی کنیم، چنگیزهای فراوانی در طول تاریخ داشتیم که من فکر می‌کنم نمونه‌هایش همین دو مهاجم هستند که کشور ما را ناجوانمردانه زیر بمباران‌های غیرانسانی قرار می‌دهند؛ ۹۰ میلیون مردم خواب آسایش ندارند. اما با این حال، همانطور که قبلاً در جنگ ۱۲ روزه اشاره کردم، تا پای جان ایستادند که به جهان بگویند ایران، نه افغانستان است و نه عراق،  ایران، ایران است.

ترامپ از نتانیاهو هم جنایتکارتر است

وی در بخش دیگری از صحبت‌هایش درباره اینکه چقدر ضرورت دارد که از همین حالا و در میانه جنگ درخصوص یک یک حملاتی که به مکان‌های غیرنظامی شده مانند ورزشگاه، انستیتوپاستور، دانشگاه‌ها، صنایع پتروشیمی و ... طرح شکایت کنیم، گفت: ما قطعاً باید در کنار دفاع از کشورمان، از بعد نظامی، از لحاظ سیاسی، رسانه‌ای و حقوقی بیش از این فعال باشیم. واقعیت این است که این تصور که ما اگر شکایتی کنیم، ممکن است الان نتیجه نگیریم چون ترامپ با نفوذی که دارد، ممکن است نتوانیم او را محکوم کنیم هم درست نیست. فراموش نکنید دو سال دیگر که ترامپ کنار رفت. با چرخشی که از لحاظ سیاسی دنیا به دلیل نقطه عطفی که این جنگ و این تهاجم علیه ما ایجاد کرده، به خود خواهد دید، مسلماً این جنایت جنگی خواهد بود و ترامپ و نتانیاهو قابل تعقیب می‌شوند. نتانیاهو همین الان به عنوان جنایتکار جنگی قابل تعقیب است و در بعضی جاها حکم دستگیری برای او صادر شده است.

این وکیل دادگستری گفت: من فکر می‌کنم ترامپ از نتانیاهو هم جنایتکارتر است؛ برای اینکه خود را به عنوان صلح، به عنوان سفیر صلح و  رئیس‌جمهور صلح‌طلب که سعی کرد اکثر مخاصمات موجود در دنیا، از جمله اوکراین را بر اساس شعارهایی که داد، به صورت صلح‌آمیز حل و فصل کند، معرفی می‌کرد البته در هیچ جا موفق هم نبود.  اصولاً از لحاظ شخصیتی ترامپ آدم باثباتی نیست.  در چارچوب اصول جرم‌شناسی، من ایشان را  یک آدم نرمال نمی‌بینم و ناسازگار و نابهنجار تلقی می‌کنم.

جامعه حقوقی کشور باید فعال شوند و بدون شعار اقدامات لازم را انجام دهند

وی تاکید کرد: ترامپ در حقیقت تجلی نئومحافظه‌کاران نوین در آمریکاست؛ به همین جهت آن نگاه حاکم که نتیجه سرمایه‌سالاری و سرمایه‌محوری و به نوعی یک جنبش راست نو است، ایشان را که اصولاً یک تاجر بساز و بفروش املاکی است، به عنوان رئیس جمهور انتخاب کرده‌اند. کسی که گذشته‌اش هم نشان می‌دهد که از روابط سالم برای رشد اقتصادی استفاده نکرده و قضیه اپستین بهترین دلیل وجود فساد در حاکمان بسیاری از کشورهای دنیا هست.

نجفی توانا گفت: معتقدم که اصلاً این جنگ را راه‌اندازی کرده‌اند که آن قضیه به گونه‌ای پوشانده شود. لذا قطعاً باید این شکایات انجام شود و نه تنها توسط دولتمردان ما، بلکه جامعه حقوقی کشور باید فعال شود و بدون شعار، در چارچوب یک شعور تخصصی و حقوقی، اقدامات لازم انجام شود. کشور در بحرانی است که دوستی جز این ملت و  مردم ندارد. لذا باید از تمام پتانسیل‌ها و ظرفیت‌ها استفاده شود.