یزدانپناه در گفتوگو با ایلنا:
آمریکا قربانی اطلاعات غلط اسرائیل؛ جنگ با ایران دام پیچیدهای برای ترامپ شد/ شرایط در روزهای آتی پیچیدهتر میشود
یک استاد ژئوپلیتیک گفت: آمریکاییها قربانی اطلاعات غلط دولت اسرائیل شدند. آنها تصور میکرند ایران ده روز توان مقاومت دارد و بعد از آن ممکن است دچار فروپاشی شود و ذخایر استراتژیک نظامی از جمله موشکهای خود را از دست دهند اما اکنون هفته سوم جنگ نیز در حال پایان است و ایران همچنان از توانمندی های خود به اشکال متخلف برای هدف قرار دادن بانک اهداف مورد نظر خودش در کل منطقه از جمله در سرزمینهای اشغالی استفاده میکند. این مسئله هم شرایط را برای آمریکا ویژهتر میکند.
کیومرث یزدانپناه، استاد ژئوپلیتیک و عضو هیات علمی دانشگاه تهران، در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، در خصوص شرایط فعلی آمریکا در جنگی که علیه مردم ایران شروع کرده است و عدم همراهی متحدین سنتی ایالات متحده یعنی اروپاییها در این اقدام نظامی، گفت: آمریکا در این مرحله تصور نمیکرد جنگ با ایران دارای این شرایط پیچیده باشد و دچار یک خطای محاسباتی و استراتژیکی شد. این شرایط سران این کشور به ویژه ترامپ را دچار سردرگمی کرده است. آنها در دوراهی قرار گرفتند که یا جنگ را در همین وضعیت خاتمه دهند یا تحت تاثیر لابی صهیونیستی این جنگ را تا هدف مدنظر خود ادامه دهند. این موضوع آمریکا را به شدت تحت تاثیر قرار داده و هزینههای جنگ را بالا برده است.
وی ادامه داد: از همه مهمتر سماجت و سرسختی است که ایران از خود نشان داده است که باعث عصبانیت بیشتر رییسجمهور آمریکا و تصمیمگیران کاخ سفید شده است. یکی از مسائلی که پیش آمده است، موضوع محدودیتهای حال حاضر در تنگه هرمز است که از زمان شروع جنگ تحت تسلط استراتژیک ایران قرار گرفته است. این امر باعث شده است که ارسال انرژی و محموله های بزرگ به سراسر نقاط جهان با محدودیتهای جدی رو به رو شود. آمریکا نیز همین مسئله را دستاویزی قرار داده است که اروپا و شرق آسیا را متقاعد کند تا ایران را از تنگه هرمز عقب برانند و علیه ایران با آمریکا همراه شوند.
غربیها نمیخواهند بدون قید و شرط با آمریکا همراه شوند
این تحلیلگر مسائل بینالملل با اشاره به تجربیات تلخ متحدین سابق آمریکا در جنگهای گذشته تصریح کرد: کشورهای دیگر که تجربه ناکامی در همراهی با آمریکا داشتند مانند کشورهای حاضر در ائتلاف آمریکایی در جنگ دوم و سوم خلیج فارس، فهمیدیند که نباید بدون قید و شرط وارد اتئلاف با آمریکا شوند چون چیزی گیر آنها نخواهد آمد و عواقب و هزینههای دشواری برای آنها خواهد داشت. بنابراین تا امروز این کار را انجام ندادند و به این راحتی هم میسر نیست مگر اینکه آستانه تحمل کشورهای بزرگ مصرفکننده غربی تمام شود و آنها بخواهند تسلیم خواست آمریکا برای مشارکت در جنگ علیه ایران شوند.
ایران توان نظامی خود را از دست نداده است
پزدانپناه با تاکید بر قدرت مانور ایران در گستره پهنای جغرافیایی که در دسترس دارد، عنوان کرد: آمریکاییها قربانی اطلاعات غلط دولت اسرائیل شدند. آنها تصور میکردند ایران ده روز توان مقاومت دارد و بعد از آن ممکن است دچار فروپاشی شود و ذخایر استراتژیک نظامی از جمله موشکهای خود را از دست دهد اما اکنون هفته سوم جنگ هم در حال پایان است و ایران همچنان از توانمندیهای خود به اشکال متخلف برای هدف قرار دادن بانک اهداف مورد نظر خودش در کل منطقه از جمله در سرزمینهای اشغالی استفاده میکند. این مسئله هم شرایط را برای آمریکا ویژهتر میکند. با تمام این تحلیلها باید این نکته را پذیرفت که آمریکا چه خواسته و یا چه نخواسته جنگ را به شکل غیرمنطقی علیه ایران آغاز کرد و بالاترین مقام سیاسی و مذهبی ایران را مورد هدف قرار داده است که با این کار خودش را گرفتار یک دام کرد.
این جنگ پیچیدهتر خواهد شد
وی افزود: همین دام باعث میشود که آمریکا هزینههای جنگ را بپذیرد. همین دام ممکن است باعث شود که آمریکا جغرافیای جنگ که به نفع ایران تمام شده است را تغییر دهد. به نظر همین مسئله باعث میشود این جنگ خیلی پیچیدهتر شود و برخلاف تصوراتی که فکر میکنند شاید این جنگ در کوتاهمدت تمام میشود، این جنگ طولانیتر شود.
جنگ با ایران دام پیچیدهای برای ترامپ شد
این استاد دانشگاه در رابطه با دلایل احتمال طولانی شدن جنگ اظهار کرد: بعد از گذشت ۱۸ روز از جنگ، بانک اهداف نظامی آمریکا و اسرائیل در ایران تغییر کرده است و از بانک اهداف صرفا نظامی به سمت اهداف استراتژیک صنعتی و حیاطی ایران در حال سوق پیدا کردن است. هدف قرار دادن نیروگاههای برق، پست های برق، پست های ارتباطی، شبکه های ارتباطی و صنایع استراتژیکی مثل آب شیرین کن، نشان میدهند که جنگ در حال ورود به فاز بعدی خود است و همین مسئله ابعاد و پیامدهای این جنگ را بسیار نگران کننده میکند. شاید همین مسئله باعث شود که ترامپ این نکته را درک کند که این جنگ او را در یک دام پیچیدهای قرار داده است و بر ادامه این جنگ پافشاری کند و هزینه آن را بپذیرد تا به یک هدف مشخص برسد.
شرایط در روزههای آتی پیچیدهتر خواهد بود
این کارشناس سیاست خارجی درباره اهداف مشخص ترامپ از این جنگ گفت: ممکن است این اهداف وادار کردن ایران به پذیرش گفتوگوها با شرایط خودش باشد که البته به صورت مطلق گذشته نخواهد بود یا اینکه استمرار جنگ برای زمین زدن ایران را دنبال کند. پیشتر هم گفتم که ترامپ ریسک جنگ با ایران را پذیرفته است و ما در حال آماده شدن برای یک جنگ بسیار وسیع و پیچیده هستیم. مطمئنا وضعیتی که الان وجود دارد شرایط را برای روزهای آتی بدتر خواهد کرد.
کشورهای منطقه هیچ نقشی در توقف یا ادامه جنگ ندارند
یزدانپناه در خصوص نقش کشورهای منطقه در این جنگ توضیح داد: کشورهای منطقه هیچ نقشی در توقف یا ادامه جنگ ندارند. بعد از جنگ ۶ روزه اعراب و اسرائیل بعد از ۱۹۶۷ این کشورها خودشان را زیر چتر امنیتی آمریکا بردند و از طرفی دیگر غلبه محیطی حوزه شمالی غرب آسیا بر حوزه جنوبی غرب آسیا به آنها این اجازه را نمیدهد که مستقل عمل کنند. اگر قرار بود در این زمینه تدبیری بیندیشند دو ائتلاف دارند که یکی از آنها شورای همکاری خلیج فارس است که یک بازوی نظامی به نام سپر جزیره دارد و دیگری اتحادیه عرب است که تا الان میتوانستند چند جلسه برگزار کنند و تدبیری بیندیشند. به نظر من آنها نه در ادامه این جنگ و نه در توقف جنگ هیچ نقشی ندارند چون کشورهای عرب منطقه از نظر امنیتی مستقل نیستند. تبعیت آنها از یک حوزه امنیتی فراتر منطقهای به نام آمریکا آنها را کاملا منفعل و خلع سلاح میکند.
آمریکا به خواست کشورهای عربی منطقه بی توجه است
وی اضافه کرد: فرض کنید که شش کشور عرب منطقه به علاوه عراق که اصلا با آنها همسو نیست تصمیم بگیرند که با سران آمریکا و شخص ترامپ صحبت کنند، اسرائیل که محلی از اعراب ندارد اما صحبت آنها با آمریکا هر صحبتی که باشد چه تشدید درگیری از سوی آمریکا در حمله به ایران باشد، چه تشویق آمریکا برای خاتمه دادن به جنگ باشد، در هر دو صورت آمریکا ترتیب اثری نخواهد داد. مسلم است که آمریکا خودش به تنهایی تصمیم میگیرد که این جنگ را در چه ابعادی ادامه دهد یا به چه شکلی خاتمه بدهد.
این تحلیلگر روابط بینالملل با بیان اینکه هر لحظه ممکن است تصمیمی جدید برای این جنگ گرفته شود و کشورهای منطقه کوچکترین سهمی در این تصمیم ندارند، گفت: به نظر من اصلا نباید در این موضوع جستجو کرد که آیا کشورهای عربی میتوانند به تشدید یا کاهش تنش کمک کنند یا خیر. آنها ارادهای از خودشان ندارند. این جنگ متفاوتترین جنگ نسبت به جنگهای مشابه حداقل در سه دهه اخیر است حتی از نظر پیچیدگیهای جنگی از جنگ سوم خلیج فارس در سال ۲۰۰۳ نیز پیچیدهتر است و مخاطرات جدی خود را دارد.
در این مقطع نوع تصمیمگیریها میتواند بسیار تعیین کننده باشد
وی خاطرنشان کرد: باید متوجه باشیم که دشمن بنیانهای هویتی و جغرافیایی ایران را هدف قرار دادند و به نظر من باید نسبت با این موضوع خیلی هوشیار بود. باید نسبت به آینده این جنگ و عواقب آن آگاه باشیم، ما در شرایطی هستیم که نوع تصمیمگیری برای ادامه وضع موجود میتواند در سرنوشت آینده کشور بسیار تاثیرگذار باشد. ماشین جنگی کشور برای بقا، حیات و استمرار نیاز به ثبات و عقبه قوی اقتصادی دارد. ما باید این مسائل را در نظر داشته باشیم و بدانیم در چه شرایطی قرار داریم. امیدوارم خدایی ناکرده این جنگ باعث آسیب های جدی به بنیان های هویتی و جغرافیایی ای ایران در آینده نشود. در این مقطع نوع تصمیمگیری ها و موضعگیری های ما میتواند بسیار حساس و تعیین کننده باشد.
