زنگنه در گفتوگو با ایلنا:
کاهش تنش مطلوب است اما تقاضای کشورهای متجاوز باید راستیآزمایی شود/ سازمان همکاری کشورهای اسلامی واکنش نشان میدهد؟
یک دیپلمات و کارشناس حوزه منطقه گفت: نتیجه این جنگ باید به عذرخواهی کشاندنِ کسانی باشد که ادعای مذاکره داشتند، باید آنها را به توبه واداشت تا این اقدامات تکرار نشود. در این خصوص هم مسئولان باید زمینهها و ظرفیتها را بسنجند و تصمیم مقتضی را اتخاذ کنند. البته کاهش تنش و درگیری همیشه برای نوع بشر مطلوب بوده است؛ اگر کشورهای متجاوز به این نتیجه برسند که باید درگیری را کاهش دهند، باید سنجید که تا چه حد میتوان این نوع درخواستها را راستیآزمایی کرد.
صباح زنگنه، دیپلمات و نماینده پیشین ایران در سازمان همکاری اسلامی در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، در رابطه با ادعای آمریکاییها مبنی بر اینکه «چنانچه ما به ایران حمله نمیکردیم، ایران دست به اقدام پیشدستانه میزد»، گفت: قطعاً این ادعا کذب بوده و غیرقابل پذیرش است. ایران در حال مذاکره بود و تمامی گزینههای مذاکراتی هم مطرح شده بود؛ بنابراین این ادعا چیزی جز توجیه یا تلاش برای توجیه اقدام ناشایستی که مرتکب شدهاند، نیست. این عمل به هیچ وجه نه در معاهدات بینالمللی، نه در قوانین و مقررات جهانی و نه در روابط دوجانبه پذیرفتنی نیست. بنابراین، این صرفاً یک ادعاست و سخنان سایر مقامات آمریکایی و اسرائیلی هم خلاف واقع بودن آن را ثابت میکند.
باید از کشور و ملت خود دفاع کنیم
وی در خصوص تصور مقامات آمریکایی و اسرائیلی مبنی بر اینکه با حجم سنگین حملات نظامی علیه ایران میتوانند ایران را وادار به تسلیم کنند، تصریح کرد: ایران موظف است از امنیت، تمامیت ارضی و منافع تمامی ملت خود، اعم از رهبری و آحاد مردم دفاع کند. در اینجا جای پرسش نیست؛ چرا که «دفاع از خود» یک امر واجب است که هم در قوانین بینالمللی مطرح شده و هم در مبانی حقوقی ایران، از قانون اساسی گرفته تا سایر قوانین، به عنوان یک اصل بدیهی شناخته میشود.
زنگنه تاکید کرد: دفاع از خود در هر صورت، در هر ملت و کشوری و با هر سطحی از علم و معرفت، امری بدیهی و ذاتی است که باید انجام پذیرد. حال اینکه بخواهیم وارد مراحل یا سطوح دیگر این بحث شویم که آیا تجهیزات کافی در اختیار داریم یا خیر و یا اینکه آیا دشمن قصد تداوم جنایات خود را دارد یا نه، موضوعی ثانویه است؛ اصل موضوع باید استمرار دفاع از امنیت ملی، منافع ملی و ملت ایران باشد.
آمریکاییها میز مذاکره را برهم زدند
این کارشناس سیاست خارجی درباره تلاشها عمان برای توقف درگیریها نظامی و احتمال رسیدن به آتشبس در جنگ اخیر اظهار کرد: آتشبس امری است که مسئولان باید بر اساس دادههای واقعی محاسبه کرده و درباره آن بیندیشند. البته به لحاظ تجربی، ما شاهد بودهایم که آمریکا متقاضی مذاکره و گفتوگو بوده و ایران هم پذیرفته شده است، اما آمریکا این مذاکره را برهم زده و با حملات خود و اسرائیل، روند مذاکره را زیر سؤال برده است. مجدداً پس از گذشت چند ماه، آمریکا و ایادی آن به همراه اسرائیل، با بسامدی تقریباً هر هفته یا هر دو هفته یکبار، تلاش کردند زمینهها را مجدداً برای حمله، جنایت و تجاوز به ایران و منافع و امنیت آن فراهم کنند.
ایران مانند فلسطین و لبنان نیست
وی با طرح این پرسش که آیا ممکن است آتشبسی صورت بگیرد و پس از شش ماه دوباره مذاکراتی را آغاز کنند و بعد از آن هم مجدداً به عملیات و تهاجم خود ادامه داده یا آن را تکرار کنند، بیان کرد: طبیعتاً ایران کشوری با امکانات و ظرفیتهای محدود مانند فلسطین یا لبنان نیست که اسرائیل و آمریکا بخواهند آنگونه رفتار کرده و کشتار را پس از چند ماه ادامه دهند. ایران به لحاظ اصولی باید هزینه جنایت و تجاوز را برای مرتکبان چنان سنگین کند که دیگر به فکر تکرار آن نیفتند.
متجاوزان باید توبه کنند
زنگنه افزود: نتیجه این مرحله باید به عذرخواهی کشاندنِ کسانی باشد که ادعای مذاکره داشتند، باید آنها را به توبه واداشت تا این اقدامات تکرار نشود. در این خصوص نیز مسئولان باید زمینهها و ظرفیتها را بسنجند و تصمیم مقتضی را اتخاذ کنند. البته کاهش تنش و درگیری همیشه برای نوع بشر مطلوب بوده است؛ اگر کشورهای متجاوز به این نتیجه برسند که باید درگیری را کاهش دهند، باید سنجید که تا چه حد میتوان این نوع درخواستها را راستیآزمایی کرد.
آمریکا کشورهای منطقه را مجبور کرده است که میزبان پایگاههایش باشند
این دیپلمات بازنشسته در رابطه با عملکرد کنونی کشورهای منطقه توضیح داد: کشورهای منطقه دوستان، همسایگان و برادران ما هستند و ما درک میکنیم که اینها در نتیجه تحمیل زورمندانه آمریکا، مجبور شدهاند میزبان نیروهایی این کشور باشند و این تلهای بود که این کشورها در آن گرفتار شدهاند. نیروهای آمریکایی و غربی که احیاناً در این کشورها پایگاه گرفتهاند، هم هزینههای این پایگاهها را بر دوش ملتهای منطقه انداختند و هم هزینههای معنوی و سیاسی را به این کشورها تحمیل کردهاند.
کشورهای منطقه در موقعیتی عجیب هستند
وی با بیان اینکه آمریکا به جای آنکه خود متحمل هزینههایی در منقطه باشد، آنها را گردن کشورهای منطقه انداخت، گفت: آمریکاییها علاوه بر هزینههای ایجاد کرده برای کشورهای منطقه، اراده و اختیار این کشورها را هم سلب کرد؛ به گونهای که نه حق تصرف در این پایگاهها را دارند، نه حق دخالت در عملیات این پایگاهها و نه حق نظارت بر رفتوآمد نیروهای آمریکایی یا غربی. آنها را در موقعیت بسیار عجیبی قرار دادهاند.
این کارشناس مسائل منطقه یادآور شد: زمانی که به این پایگاهها که مرتکب جنایت، تعدی و تجاوز شدهاند حمله میکنیم، برخی رسانههای این کشورها شروع به اعتراض میکنند که چرا ایران کشورشان را مورد تعرض قرار داده است. در حالی که ایران از مدتها پیش اعلام کرده است که اگر این نیروها یا هر عاملی علیه منافع ملی و امنیت ایران اقدامی انجام دهند، ایران پاسخ خواهد داد. این کشورها هم مطلع شدهاند و میدانند که میزبانی باید مستلزم شرایط کشور میزبان باشد، نه شرایطی که از سوی قدرتهای زورگو، سلطهگر و جنایتکار تحمیل میشود.
ایران شرایط کشورهای منطقه را درک میکند
زنگنه تاکید کرد: مسئولان کشورهای منطقه برادران ما هستند و حتماً میتوانند به درک و تفاهم با ایران برسند. ایران هم شرایط آنها را که در یک بنبست گرفتار شدهاند و همه چیز بر آنها تحمیل شده و نمیتوانند سخنی علیه اقدامات جنایتکارانه کشورهای غربی بگویند، درک میکند ولی وجوب دفاع از امنیت ملی و منافع ملی کشور امری مسلم و بدیهی است و دوستان همسایه هم باید این موضوع را به خوبی درک کرده باشند.
نظر کشورهای اسلامی در مورد جنگ اخیر چه خواهد بود؟!
وی در پاسخ به این سوال که به نظر شما ما واکنشی از سوی سازمان همکاری اسلامی در رابطه با این جنگ خواهیم داشت، تصریح کرد: بعید میدانم؛ چراکه دبیرخانه سازمان همکاری اسلامی در یکی از این کشورها قرار دارد و احیاناً تابع سیاستهای آن کشور خواهد بود، نه تابع یک اجماع واقعی ملی با یک روش دموکراتیک و رأیگیری روشن و آشکار.
