باور داشته باشیم که وظیفه اصلی ما باز کردن گره از زندگی مردمی است که گرفتارند

به گزارش خبرنگار ایلنا، مسعود پزشکیان رئیس جمهور در همایش ملی جایگاه شوراهای اسلامی و مشارکت مردم در قانون اساسی گفت: فرقی نمی‌کند دولت باشد یا نهاد دیگر؛ باز هم تأکید می‌کنم که تقصیر بر گردن یک نفر نیست. ما همه با هم کشور را به این نقطه رسانده‌ایم و همه مسئول هستیم. تصور اینکه همه گناهان اینطرف است و ما بی تقصریم تصور درستی نیست.

وی ادامه داد: من قصد ندارم شخص خاصی یا حتی شوراها را صرفاً برای نقد، نقد کنم. اعتقاد قلبی من این است که ما با مردم می‌توانیم همه مشکلات کشور را حل کنیم. من مدت‌هاست دنبال محله‌محوری و مسجد‌محوری هستم، اما نه شعاری؛ بلکه براساس یک چارچوب و برنامه مشخص. با هر کسی هم که دعوت کردم، نشستم و صحبت کردم. محله خودش یک قدرت است اگر اراده کنند به دولت نیازی ندارند.

وی تصریح کرد: من در محله خودمان به مسجد رفتم، جمعی از افراد دلسوز را کنار هم آوردیم تا به موضوع اشتغال، بیماران، بیکاران، زنان بی‌سرپرست و سالمندان رسیدگی کنیم اما متأسفانه به‌جای همکاری، برخی موضوع را سیاسی کردند ما هم گفتیم دیگر کار نمی کنیم هر کاری دلتان خواست بکنید.

پزشکیان گفت: در حالی که در هر محله، افراد زیادی هستند که حاضرند صادقانه برای مردم کار کنند؛ فقط به این شرط که کسانی که ادعای مسئولیت و شورا دارند، ژست نگیرند و میدان را برای کار واقعی مردم باز بگذارند. باید با تمام وجود باور داشته باشیم که وظیفه اصلی ما باز کردن گره از زندگی مردمی است که گرفتارند.

وی تصریح کرد: کسی که با معیشت دست‌وپنجه نرم می‌کند یا کسی که درگیر مسائل زندگی است، با همدلی و همکاری قابل حل است. نباید انتظار داشته باشیم دولت به‌تنهایی همه این مشکلات را حل کند؛ دولت اساساً چنین توانی ندارد. اگر هم بخواهد این کار را بکند، ناچار می‌شود با چاپ پول، فشار سنگینی به دهک‌های یک تا چهار وارد کند. درآمد کشور مشخص است و منابع نامحدود نیست.

وی گفت: مدتی پیش خانمی در صداوسیما می‌گفت «اگر شما نمی‌توانید، کنار بروید تا ما درستش کنیم». من کاملاً صریح می‌گویم: هر کسی که ادعا دارد می‌تواند گرهی از کار مردم باز کند، بسم‌الله؛ ما آماده‌ایم. این را هم در مجلس گفته‌ام و هم اینجا تکرار می‌کنم: ما آماده‌ایم محل، پروژه و اختیار را بدهیم تا بیایید و کار را درست کنید. وقتی می‌گوییم بودجه فقط دو درصد رشد داشته، یعنی دولت تا جایی که توانسته خودش را فشرده است.

رئیس جمهور با بیان اینکه تا زمانی که ندانیم در شهرها به کدام سمت حرکت می‌کنیم و برای هر منطقه چه نقشه‌ای در نظر گرفته‌ایم، اعطای اختیار راهگشا نخواهد بود اظهار داشت‌: در غیاب نقشه‌ای روشن، هر فرد و هر نهاد بر اساس ذهنیت شخصی خود اقدام به ساخت‌وساز و تصمیم‌گیری خواهد کرد. باید ابتدا مشخص شود قرار است چه چیزی ساخته شود، سپس به مسئولان گفته شود که با اختیار کامل، آن برنامه را اجرا کنند.

پزشکیان با اشاره به وضعیت نگران‌کننده برخی کلان‌شهرها و مناطق پیرامونی پایتخت افزود: امروز تهران، کرج، قزوین، ورامین و دیگر شهرهای اطراف با بحران‌های جدی همچون کمبود شدید منابع آب، فرونشست زمین و مشکلات متعدد زیست‌محیطی مواجه‌اند. اگر از ابتدا نقشه‌ای جامع و مبتنی بر مطالعات کارشناسی و علمی وجود داشت که مشخص می‌کرد این مناطق تا چه حد باید توسعه یابند و چه میزان بارگذاری جمعیتی و عمرانی در آن‌ها مجاز است، امروز با چنین شرایطی روبه‌رو نبودیم. در چنین وضعیتی تفاوتی نمی‌کند که اختیار در دست چه کسی باشد؛ زیرا فقدان نقشه، نتیجه‌ای جز بحران به همراه نخواهد داشت.

رئیس جمهور با تأکید بر اینکه هر شهر و هر ساختمان باید بر اساس نقشه‌ای دقیق و علمی شکل گیرد اظهار داشت‌: وقتی در نقشه‌ای همه ملاحظات فنی، زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی در آن دیده شده باشد، پس از آن می‌توان اختیار اجرا را به مدیران مختلف، اعم از فرمانداران، استانداران و سایر مسئولان واگذار کرد. اختیار بدون نقشه، در حقیقت به معنای هرج‌ومرج است؛ زیرا هر کس بر اساس تشخیص فردی خود عمل می‌کند.

پزشکیان خاطرنشان کرد: مشکل اصلی ما نبودِ همین نقشه جامع است. از همان ابتدا نیز این مسئله را مطرح کرده‌ام. حتی برخی کارشناسان در واکنش به طرح موضوع جابه‌جایی پایتخت گفته‌اند که پیش از هر اقدامی باید به بحران آب توجه شود؛ چرا که اگر بارش آسمانی نباشد و منابع زیرزمینی نیز در حال تخلیه باشد، با پدیده فرونشست زمین که همه از آن آگاهند، گزارش‌دهی صرف راه به جایی نخواهد برد. ابتدا باید نقشه داشت، سپس اختیار را متناسب با آن نقشه توزیع کرد؛ چه این اختیار در دست من باشد، چه در اختیار دیگران.

رئیس جمهور تاکید کرد: تا زمانی که نتوانیم با هم‌فکری و تعامل جمعی این مسئله اساسی را حل کنیم، روند فعلی ادامه خواهد یافت و کشور هر روز با بحران‌های بیشتری روبه‌رو می‌شود.

پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فشارهای خارجی گفت: دشمنان به این دلیل چشم طمع به کشور ما دوخته‌اند که تصور کرده اند کار در اینجا دشوار شده است. از یک سو با اعمال تحریم‌ها و محدودیت‌های اقتصادی، مسیرهای توسعه کشور را مسدود می‌کنند و از سوی دیگر، ژست دلسوزی برای مردم ما می‌گیرند. همان کسانی که خود مرتکب جنایات گسترده و کشتار جمعی شده‌اند، امروز مدعی دفاع از حقوق بشر هستند.

رئیس جمهور با اشاره به فجایع انسانی در غزه، لبنان و فلسطین افزود: در این مناطق، بدون هیچ ملاحظه‌ای زن و کودک، پیر و جوان هدف بمباران قرار می‌گیرند و سپس عاملان این جنایات از حقوق بشر سخن می‌گویند؛ این وضعیت حقیقتاً فاجعه‌بار است. از یک سو کشور ما را با مشکل مواجه می‌کنند و از سوی دیگر  و در حالی که خودشان دنیا را به صحنه قتل و جنایت و غارت تبدیل کرده اند ، به مردم القا می‌کنند که مدیران داخلی ناتوان‌اند و قصد غارت آن‌ها را دارند.

پزشکیان در ادامه با تأکید بر دشواری فرآیند اصلاحات ساختاری تصریح کرد: تغییر، فرآیندی ساده و فوری نیست. اقداماتی که اخیراً در حوزه ارز انجام شده، با هدف مقابله با رانت، انحصار و ویژه‌خواری بوده است. پیش از این، افرادی با دریافت ارز ترجیحی، به ازای هر دلار ده‌ها هزار تومان سود کسب می‌کردند و این امر نوعی یارانه پنهان و بی‌عدالتی آشکار بود؛ فرقی هم نمی‌کرد که فرد دریافت‌کننده ارز، مذهبی باشد یا غیرمذهبی، معتقد باشد یا غیرمعتقد.

رئیس جمهور ادامه داد: اقدام اخیر دولت به معنای حذف یارانه‌ها نبوده است، بلکه یارانه‌ها به‌صورت مستقیم به حساب همه افراد جامعه واریز شده تا ضمن جلوگیری از رانت و فساد، عدالت در توزیع منابع نیز محقق شود.

رئیس‌جمهور با تشریح ابعاد سیاست‌های حمایتی دولت گفت: برخی ادعا می‌کنند اجرای این سیاست‌ها موجب افزایش تورم خواهد شد، در حالی که محاسبات دقیق نشان می‌دهد یارانه‌ای که به ازای هر فرد معادل یک میلیون تومان به حساب مردم واریز می‌شود، نه‌تنها حذف نخواهد شد، بلکه در صورت افزایش نرخ ارز نیز متناسب با آن افزایش می‌یابد و به‌طور کامل حفظ می‌شود.

پزشکیان افزود: از این مبلغ، حدود 800 هزار تومان امکان تأمین یازده یا دوازده قلم کالای اساسی و معیشتی را فراهم می‌کند. این در حالی است که پیش از اجرای این روند، همین رقم 800 هزار تومان بوده، اما با توجه به تورم ایجادشده در کالاهایی نظیر گوشت، مرغ و سایر اقلام ضروری، این میزان به حدود یک میلیون و 300 هزار تومان رسیده است؛ به عبارتی حدود 500 هزار تومان تورم در این فرآیند شکل گرفته است. بر همین اساس، دولت یک میلیون تومان اعتبار برای هر فرد در نظر گرفته که در واقع 500 هزار تومان بیش از میزان تورم ایجادشده به مردم پرداخت شده است.

رئیس‌جمهور با اشاره به سایر اصلاحات اقتصادی تصریح کرد: در موضوعاتی همچون بنزین و گازوئیل نیز ابتدا باید این اطمینان به مردم داده شود که دولت تمام اعتبارات خود را به‌صورت مستقیم و عادلانه به حساب آحاد جامعه واریز می‌کند. ما به‌جای آنکه منابع را در اختیار گروه‌های خاصی قرار دهیم که در زمان واردات اقدام به بیش‌اظهاری و در زمان صادرات به کم‌اظهاری می‌کنند، ارز را از کشور خارج کرده و بازنمی‌گردانند و حتی در درخواست ارز، ارقام غیرواقعی اعلام می‌کنند، تصمیم گرفته‌ایم این ریشه نادرست را از بن بخشکانیم.

پزشکیان با تأکید بر دشواری این مسیر خاطرنشان کرد: خشکاندن این ریشه کار ساده‌ای نیست، به‌ویژه در شرایطی که کشور در آن قرار دارد. اگر دولت یارانه را قطع می‌کرد، این پرسش مطرح می‌شد که چرا یارانه مردم حذف شده است؛ در حالی که یارانه‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده که دهک‌های اول تا سوم و حتی تا دهک ششم، منفعت بیشتری از این روند خواهند برد. دهک‌های هفتم و هشتم در وضعیت تعادلی قرار می‌گیرند و دهک‌های نهم و دهم، که از اقشار پردرآمد هستند، در نهایت بیشترین بهره را از یارانه‌های گذشته برده‌اند.

رئیس‌جمهور افزود: واقعیت این است که اقشار مرفه بیش از همه از یارانه‌ها استفاده کرده‌اند، در حالی که بسیاری از خانوارهای دهک‌های اول تا چهارم اساساً سهمی از این یارانه‌ها نداشتند و حتی برخی از آن‌ها در طول سال توان خرید یک مرغ را نیز نداشتند. ما نباید صرفاً از زاویه نگاه خودمان قضاوت کنیم. طبیعی است که در این مسیر برخی ناراضی باشند، اما برای نمونه، تنها سود یک کشتی حامل نهاده‌های دامی به 700 میلیارد تومان می‌رسد و این موضوع نشان‌دهنده عمق ناعادلانه بودن توزیع منابع است.

پزشکیان با اشاره به ضرورت اصلاح ساختارها گفت: این مسائل به‌سادگی قابل حل نیست و نیازمند تصمیمات اساسی است. هنگامی که از اصلاح سخن می‌گوییم، باید شرایط کشور، موقعیت موجود و اقداماتی که در حال انجام است را در نظر بگیریم. هدف اصلی دولت، اجرای عدالت است؛ اما عدالت با توزیع رانتی ارز محقق نمی‌شود، اینکه ارزهای 70 یا 28 تومانی صرفاً با امضا و روابط خاص در اختیار عده‌ای قرار گیرد و دیگران در صف انتظار بمانند، نه عادلانه است و نه قابل قبول.

رئیس‌جمهور با اشاره به اصلاح سازوکار تخصیص ارز در رویکرد و برنامه جدید دولت تصریح کرد: امروز ارز در قالب «تالار دوم» مدیریت می‌شود و هر میزان که نرخ ارز افزایش یابد، مابه‌التفاوت آن مستقیماً به حساب مردم واریز خواهد شد. وقتی دولت ناچار به پرداخت ارز است، این منابع باید به حساب همه مردم واریز شود، نه اینکه در اختیار گروهی خاص قرار گیرد. اینکه امروز گفته می‌شود فردی تماس گرفته و مدعی شده مثلاً 100 میلیارد تومان ضرر کرده، واقعیت این است که او ضرر نکرده، بلکه پیش از این 100 میلیارد تومان یارانه مابه‌التفاوت ارزی دریافت می‌کرده است. زمانی که صحبت از دریافت میلیاردها تومان یا صدها میلیون دلار ارز می‌شود، باید دید حجم واقعی مابه‌التفاوت ارزی چقدر بوده و چه میزان از منابع عمومی در این مسیر مصرف شده است.

پزشکیان در ادامه با تأکید بر نقش شوراها و مشارکت مردمی گفت: اعتقاد من بر این است که وقتی از «محله‌محوری» و شورا سخن می‌گوییم، منظور مردم هستند و شورا یعنی در اندیشه مردم بودن، دغدغه مشکلات آنان را داشتن و برای حل مسائل جامعه تلاش کردن. هم ما در دولت با مشکلاتی مواجه هستیم و هم شوراها با چالش‌هایی روبه‌رو هستند. اگر بپذیریم که هر دو طرف با محدودیت و گرفتاری مواجه‌اند، نباید یکدیگر را محکوم کنیم، بلکه باید دست در دست هم برای حل مشکلات مردم اقدام کنیم. دولت مصمم است تمامی مسیرهایی را که به رانت، رشوه و فساد منتهی می‌شود، مسدود کند و در این مسیر اراده جدی دارد.

رئیس‌جمهور با بیان اینکه انگیزه‌های سیاسی در تصمیمات دولت نقشی ندارد، خاطرنشان کرد: دغدغه من این نیست که در دوره بعدی رأی بیاورم یا نیاورم؛ دغدغه اصلی من این است که تا حد امکان جلوی رانت‌خواری‌ها گرفته شود. البته این مسیر ساده نیست؛ چراکه هر زمان برای اصلاح مداخله می‌کنید، از جهات مختلف با فشار و مقاومت مواجه می‌شوید و بسیاری از واقعیت‌ها به‌صورت وارونه بازنمایی می‌شوند.

پزشکیان افزود: کسی منکر وجود مشکلات نیست. هیچ‌کس نگفته کشور مشکل ندارد. این مشکلات هم یک‌شبه ایجاد نشده است؛ وضعیت تهران، اطراف تهران، کرج، قم و سایر مناطق نتیجه سال‌ها تصمیم‌گیری و انباشت مسائل است. همه ما در این مسیر مسئولیت داشته‌ایم و اکنون به نقطه‌ای رسیده‌ایم که باید با نگاهی متفاوت و تصمیم‌هایی تازه مسیر را اصلاح کنیم.

رئیس‌جمهور با تأکید بر شفافیت عملکرد دولت گفت: بنده از رسانه‌ها و همه نهادهای نظارتی می‌خواهم ما را زیر ذره‌بین بگذارند. اگر به خودمان، اقوام یا اطرافیان‌مان رانتی داده شد، آبروی ما را ببرید. هدف دولت این است که ارز و امکاناتی که متعلق به دولت و مردم است، به‌صورت عادلانه در اختیار همگان قرار گیرد. در مجلس نیز لایحه‌ای ارائه شد که تنها دو درصد رشد بودجه را پیش‌بینی کرده است. ما نه می‌خواهیم و نه می‌توانیم نیرویی را اخراج کنیم؛ چراکه هیچ‌کس مقصر نیست. اگر فردی استخدام شده اما کاری برای او تعریف نشده، تقصیر از سیستم است، نه از آن فرد.

پزشکیان با اشاره به عوامل ایجاد تورم تصریح کرد: تورم محصول عملکرد مجموعه‌ای از عوامل است؛ دولت، بانک‌ها و ساختارهای مالی در آن نقش دارند و مجلس و دولت باید در کنار هم برای حل این مشکل اقدام کنند. نمی‌توان تقصیر را بر گردن یک فرد یا یک نهاد انداخت. همه ما در شکل‌گیری شرایط فعلی سهم داشته‌ایم و مسئول هستیم؛ از دولت و مجلس گرفته تا سایر بخش‌ها. امروز باید به‌جای فرافکنی، هر کس در جایگاه خود برای حل مشکلات مردم اقدام کند و شوراها نیز نقش خود را در کاهش دغدغه‌های جامعه ایفا کنند.

رئیس‌جمهور در ادمه با واکنش به برخی اظهارات حاضرین در میانه سخنان خود تصریح کرد‌: حرف زده‌اید و گوش داده‌ام. وقتی نقد می‌کنید، شنونده بوده‌ام و حالا که نقد می‌کنم، انتظار دارم شما نیز گوش دهید. نیازی به گرفتن ژست و چهره خاص نیست. اینکه تصور کنیم همه خطاها در یک‌سو است و ما هیچ تقصیری نداریم، تصور درستی نیست. هدف من نقد اشخاص نیست؛ باور من این است که با تکیه بر مردم، این توان را داریم که مشکلات کشور را حل کنیم. این سخن به معنای بی‌نقص بودن دولت یا شوراها نیست.

پزشکیان با تأکید بر رویکرد محله‌محوری افزود: بنده با تمام وجود به محله‌محوری و مسجد‌محوری اعتقاد دارم، اما در چارچوب برنامه و نقشه راه مشخص. محله خود یک قدرت است؛ در هر محله انسان‌هایی با توان، اراده و ظرفیت وجود دارند که اگر تصمیم بگیرند، می‌توانند مشکلات منطقه خود را حل کنند و حتی نیازی به مداخله مستقیم دولت نداشته باشند. تجربه شخصی من این بوده که در محله خودمان، با جمعی از مردم در مسجد گرد هم آمدیم تا به مسائل اشتغال، درمان، بیکاری و مشکلات سالمندان رسیدگی کنیم، اما متأسفانه به‌جای همکاری، برخی موضوع را سیاسی کردند.

رئیس‌جمهور خاطرنشان کرد: در محله‌ها افراد بسیاری هستند که حاضرند بدون چشمداشت برای مردم کار کنند، به شرط آنکه کسی که مسئولیت شورا یا مدیریت می‌گیرد، دچار خودبرتربینی نشود. این مسئله فقط به شورا محدود نیست؛ هرکس به جایگاهی می‌رسد، ممکن است دچار این آفت شود. در حالی که باید با تمام اعتقاد، هدف‌مان باز کردن گره از زندگی مردمی باشد که با مشکلات واقعی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

رئیس جمهور ادامه داد: باور دارم که ما و شما می‌توانیم با تکیه بر مردم، در سطح محله مشکلات را حل کنیم؛ یکی مشکل درمان دارد، دیگری مشکل معیشت و زندگی. اگر دست به دست هم بدهیم، این مسائل قابل حل است. نباید انتظار داشت دولت به‌تنهایی از عهده همه این امور برآید؛ دولت اساساً توان چنین کاری را ندارد. اگر دولت بخواهد همه این مشکلات را مستقیماً حل کند، ناچار به چاپ پول می‌شود و این به فشار مضاعف بر دهک‌های اول تا چهارم منجر خواهد شد، در حالی که درآمدهای کشور کاملاً مشخص و محدود است.

پزشکیان با اشاره به برخی انتقادها اظهار داشت: گاهی گفته می‌شود اگر دولت نمی‌تواند، کنار برود تا دیگران کار را انجام دهند. پاسخ من روشن است؛ هرکس ادعا دارد می‌تواند گرهی را باز کند، ما آماده‌ایم. این آمادگی را هم در مجلس اعلام کرده‌ام و هم اینجا تکرار می‌کنم؛ پروژه، محل و اختیار را واگذار می کنیم، بروید و اجرا کنید. اما مسئله این نیست که پول بدهید؛ چراکه هر آنچه در توان دولت بوده، به مردم پرداخت شده است.

رئیس جمهور افزود: رشد دو درصدی بودجه به این معناست که دولت تا حد ممکن هزینه‌های خود را فشرده کرده است. از یک سو انتظار افزایش حقوق وجود دارد و از سوی دیگر تأکید می‌شود مالیات افزایش نیابد، در حالی که منابع درآمدی کشور محدود است و فروش نفت نیز با تحریم‌ها مواجه شده است. در چنین شرایطی، اگر واقع‌بینانه تصمیم نگیریم، خودمان کشور را به سمت بحران سوق می‌دهیم و سپس از پیامدهای آن گلایه می‌کنیم.

پزشکیان با تأکید بر ضرورت شناخت واقع‌بینانه ظرفیت‌ها گفت: باید توانمندی‌ها، محدودیت‌ها و تهدیدهای خود را بشناسیم؛ ابتدا خودمان را ارزیابی کنیم، سپس محیط پیرامونی را بسنجیم و بعد تصمیم بگیریم با این امکانات در کجا ایستاده‌ایم و به کجا می‌خواهیم برسیم. تنها در این صورت است که می‌توان اختیار داد و انتظار نتیجه داشت.

رئیس جمهور در ادامه با اشاره به نمونه‌هایی از واگذاری اختیار تصریح کرد: در مجلس به یکی از نمایندگان که انتقاد داشت گفتم هر منطقه‌ای را که مدنظر دارید، با اختیار کامل به شما واگذار می‌کنیم تا مشکل آب آن را حل کنید. انتقاد از کنار گود کافی نیست؛ باید راه‌حل ارائه داد و مسئولیت اجرا را پذیرفت. امروز دانشگاه‌هایی مانند شریف، تربیت مدرس و سایر دانشگاه‌های معتبر کشور را برای حل مسائل آب و بهبود مصرف انرژی وارد میدان کرده‌ایم. آن‌ها اعلام آمادگی کرده‌اند و اختیار نیز در اختیارشان قرار گرفته است.

پزشکیان افزود: وقتی هنوز نتوانسته‌ایم یک محله را به‌درستی سامان دهیم، ادعای تغییر یک‌باره کل کشور واقع‌بینانه نیست. هر فرد یا نهادی که آمادگی دارد، می‌تواند مسئولیت یک محله را بر عهده بگیرد؛ اختیار لازم نیز داده خواهد شد. اما پیش‌شرط آن این است که دقیقاً مشخص باشد چه کاری قرار است انجام شود. دولت آمادگی دارد اختیار را واگذار کند و هرکس ادعایی دارد، می‌تواند وارد میدان عمل شود.

رئیس‌جمهور با تأکید بر لزوم پرهیز از نقد یک‌سویه و حرکت جمعی برای حل مسائل کشور گفت: اگر بناست یکدیگر را نقد کنیم، باید این مسیر دوطرفه باشد. ما باید با هم برای انجام این کارها حرکت کنیم. بارها کلام امیرالمؤمنین علی(ع) را خوانده‌ام و امروز نیز آن را یادآوری می‌کنم که در حضور متقیان واقعی، هلاکت معنا ندارد؛ جامعه‌ای که متقی واقعی در آن حضور دارد، دچار بن‌بست نمی‌شود. متقی نه باران است و نه خاک حاصلخیز، اما اگر تقوا حاکم باشد، جامعه با بحران مواجه نخواهد شد. هیچ‌کس دیگری را سرزنش نمی‌کند مگر آنکه ابتدا خود را مورد بازخواست قرار دهد.

پزشکیان افزود: من می‌توانم از شوراها انتقادهای متعددی مطرح کنم، اما قصد ورود به این فضا را ندارم. امروز ترجیح می‌دهم خودم را نقد کنم و بگویم وظیفه دارم برای مقابله با بی‌عدالتی، رانت، رشوه و قاچاق تلاش کنم؛ کاری که آغاز شده اما حل یک‌باره این مشکلات ساده نیست. با این حال، ما آماده‌ایم و ایستاده‌ایم.

رئیس‌جمهور تصریح کرد: نخست باید روشن شود که دقیقاً چه اقدامی قرار است انجام شود. منابع مالی همان است که وجود دارد؛ اگر بیشتر داشتیم، قطعاً به‌کار می‌گرفتیم. گفته می‌شود کشور مرز دارد و می‌توان از این ظرفیت تجارت کرد؛ بله، این مسیر باز است، بروید و اقدام کنید. اما جای تأسف است که گاهی در همین جلسات پیشنهادهایی مطرح می‌شود که نشان می‌دهد شرایط واقعی کشور، فشار تحریم‌ها و تهدیدهای موجود به‌درستی درک نشده است. هر فرد یا نهادی که ادعا دارد می‌تواند کاری انجام دهد، اختیار همان منطقه را در اختیارش می‌گذاریم تا مسئولیت اجرا را بپذیرد.

پزشکیان با اشاره به تجربه‌های مدیریتی خود گفت: در حوزه انرژی، روزانه حدود 9 میلیون بشکه نفت و گاز تولید و مصرف می‌شود که بخش عمده‌ای از آن در داخل مصرف و بخشی نیز صادر می‌شود؛ آن هم با دشواری‌های فراوان. تنها با 10 درصد صرفه‌جویی می‌توان منابع قابل‌توجهی آزاد کرد.

رئیس جمهور تأکید کرد: مداخلاتی که تاکنون انجام شده، به‌هیچ‌وجه ساده نبوده و با فشارها و هزینه‌های فراوان همراه بوده است. با این حال، مسیر اصلاح ادامه خواهد داشت. امروز اعتقاد دارم محله‌محوری باید به‌صورت جدی و برنامه‌محور دنبال شود. برنامه را ارائه دهید، بنشینیم بررسی کنیم، اختیار داده می‌شود، اما باید دقیقاً مشخص باشد چه کاری قرار است انجام شود.

رئیس‌جمهور با تأکید بر نقش مردم گفت: منابع واقعی کشور در دل مردم نهفته است. ثروت و سرمایه، صرفاً پول دولت نیست؛ سرمایه اصلی، مردم هستند. تا زمانی که نگاه ما صرفاً به پول باشد، این سرمایه عظیم را نخواهیم دید. با مشارکت مردم می‌توان کارهای بزرگی انجام داد. اگر تنها 10 درصد در مصرف برق، آب و گاز صرفه‌جویی کنیم، روزانه معادل صدها هزار بشکه نفت و گاز ذخیره خواهد شد. امروز بخش قابل‌توجهی از منابع کشور به دلیل مصرف نادرست هدر می‌رود و سپس یکدیگر را نقد می‌کنیم، در حالی که اصلاح باید از خود ما آغاز شود.

رئیس جمهور افزود: ما آماده‌ایم با مجموعه شوراها بنشینیم، گفت‌وگو کنیم و نقشه اجرایی مشترک برای حل مشکلات تدوین کنیم. نه از موضع بالا با کسی سخن می‌گویم و نه خود را برتر از دیگران می‌دانم. هیچ دلبستگی به تعریف و تمجید ندارم. تنها خواسته‌ام این است که کشور سربلند باشد و مردم با عزت زندگی کنند. در این مسیر، هر کاری از دستم برآید انجام خواهم داد و جز در چارچوب سیاست‌های مقام معظم رهبری، ملاحظه‌ای نخواهم داشت.

رئیس‌جمهور با اشاره به تأکید رهبر انقلاب بر گفت‌وگو و آزاداندیشی گفت: بارها تأکید شده که باید در دانشگاه‌ها کرسی‌های آزاداندیشی شکل بگیرد؛ دانشجو سرمایه کشور است و مردم سرمایه اصلی ما هستند. وظیفه دولت، شنیدن صدای مردم و تلاش برای حل مشکلات آنان است، نه تقابل با جامعه.

پزشکیان با اشاره به تصمیمات اجرایی دولت اظهار داشت: در جلسات اخیر با استانداران، تأکید شده که آن‌ها موظف‌اند به‌طور مستمر با تولیدکنندگان، اصناف، فعالان بازار و مردم گفت‌وگو کنند. فرمانداران و بخشداران نیز همین وظیفه را دارند و دولت بر اجرای این رویکرد نظارت خواهد کرد. دولت موظف است مشکلات مردم را بشنود و در حد اختیارات و امکانات خود برای حل آن‌ها اقدام کند.

رئیس‌جمهور با تأکید بر مسئولیت دولت در شنیدن مطالبات مردم گفت: ما خود را موظف می‌دانیم مشکلات مردم را بشنویم و در حد توان و اختیار، هر مانع قانونی یا مقرراتی که وجود دارد از مسیر برداریم. این وظیفه ماست و به‌صورت مستمر در حال پیگیری و رصد هستیم. البته این مسیر ساده نیست؛ ممکن است دستورالعمل‌ها ابلاغ شود، اما در اجرا، برخی مدیران همچنان با نگاه‌های گذشته عمل کنند. با این حال، ارزیابی و تأیید استانداران، فرمانداران و بخشداران بر اساس میزان ارتباط، همکاری و تعامل آن‌ها با مردم، اصناف و تولیدکنندگان انجام خواهد شد و بر همین مبنا به آنان نمره داده می‌شود.

پزشکیان افزود: هر فردی که با مشکلی مواجه است، حق دارد حرفش شنیده شود و اگر منِ مسئول اختیاری داشته باشم و از آن برای حل مشکل استفاده نکنم، باید پاسخگو و حتی محاکمه شوم. این‌گونه نیست که دولت بخواهد مردم را نادیده بگیرد. در موضوع افزایش حقوق‌ها نیز تأکید من این است که باید منافع همه مردم دیده شود، نه یک گروه یا یک قشر خاص؛ چراکه اگر سیاست‌گذاری‌ها معطوف به گروه‌های محدود شود، نتیجه آن تورم خواهد بود. تورمی که از تعهدات بدون پشتوانه دولت و نظام بانکی ایجاد می‌شود، با چاپ پول تشدید شده و فشار اصلی آن بر زندگی مردم وارد می‌شود.

رئیس‌جمهور با اشاره به ضرورت گفت‌وگوی تخصصی برای حل مسائل کشور تصریح کرد: ما آماده‌ایم جلسات مشترک برگزار کنیم، گفت‌وگو کنیم و با استانداران و فرمانداران به تفاهم برسیم. راه‌حل مشکلات کشور، مسیر علمی است و این مسیر نیازمند نقشه علمی و کارشناسی است. بارها گفته‌ام که حق، مستقل از افراد است و هر کسی ممکن است تصور کند حق با اوست، اما تشخیص درست حق، نیازمند معیار و تخصص است.

پزشکیان با اشاره به پیشینه علمی خود گفت: بنده فوق‌تخصص جراحی قلب هستم و سال‌ها در دانشگاه تحصیل کرده‌ام. با وجود این، حتی در حوزه تخصصی خود نیز در همه موضوعات اظهار نظر نمی‌کنم، چراکه هر بخش، دانش و مهارت ویژه خود را می‌طلبد. جامعه، شهر، روستا، شهرسازی، راه، انرژی و مدیریت منابع، همگی حوزه‌های تخصصی و حتی فوق‌تخصصی هستند. تصور اینکه هر فردی بدون دانش و تجربه لازم بتواند این مسائل را حل کند، خطاست. برای حل هر مسئله باید به متخصص همان حوزه مراجعه کرد.

رئیس‌جمهور ادامه داد: به همین دلیل است که دولت به سراغ دانشگاه‌ها، شرکت‌های بزرگ، نهادهای تخصصی و سازمان‌های مردم‌نهاد رفته است. البته صرف داشتن دانش نظری کافی نیست؛ اجرای موفق نیازمند مهارت، تجربه و زمان است. گفتن راه‌حل آسان است، اما اجرای آن فرآیندی پیچیده و زمان‌بر دارد. ما به‌صورت تدریجی پیش می‌رویم و از هر مجموعه‌ای که بتواند کمک عالمانه و آگاهانه ارائه دهد استقبال می‌کنیم.

پزشکیان با تأکید بر نقش مردم در حکمرانی گفت: ریشه قدرت و ثروت این کشور در مردم است. چه دولت، چه مجلس، چه شوراها و چه سایر نهادها، همه باید اتصال خود را به مردم حفظ کنند. شوراهایی که مردم را نادیده می‌گیرند یا افرادی که با انگیزه‌های شخصی  و مالی وارد این عرصه‌ها می‌شوند، از مسیر اصلی فاصله گرفته‌اند. اصل و ریشه همه ما مردم هستند و باید قدر این سرمایه عظیم را بدانیم.

رئیس‌جمهور خاطرنشان کرد: تاریخ نیز نشان می‌دهد حتی حکومت‌های اقتدارگرا برای اداره کشور، به سراغ نخبگان، حکما و کارشناسان می‌رفتند. امروز نیز ما نیازمند نظر و کمک اساتید، متخصصان و اندیشمندان هستیم. بنده از اساتید و کارشناسان دعوت می‌کنم که به دولت کمک کنند تا کشور را در مسیر درست اداره کنیم. با هم می‌توانیم، به شرط آنکه منافع شخصی را کنار بگذاریم و تصمیمات را بر پایه دانش و تخصص اتخاذ کنیم.

پزشکیان در پایان گفت: آمادگی داریم در جلسات کوچک‌تر و تخصصی‌تر بنشینیم، گفت‌وگو کنیم و یکدیگر را نقد کنیم. اشکالی ندارد که شما نقد کنید و من نیز نقد کنم؛ مهم این است که هر کدام بپذیریم کجا دچار اشکال هستیم و برای اصلاح آن تلاش کنیم. تنها در این صورت است که می‌توانیم با هم، برای حل مشکلات کشور و خدمت به مردم گام‌های مؤثر برداریم.