قربانیان خرافات؛ حیات وحش تاوان باورهای بیاساس انسان را میدهد
گاهی یک باور نادرست، به بهای جان یک موجود زنده تمام میشود، حیواناتی که سهمی ارزشمند در چرخه حیات دارند، اما قربانی خرافاتی میشوند که دندان، شاخ، پوست یا استخوان آنها را مایه خوششانسی، درمان بیماری یا دفع بلا میدانند و باورهایی بیپشتوانه که میتوانند حیات گونههای کمیاب و در معرض انقراض را تهدید کنند و زخمی جبرانناپذیر بر پیکره طبیعت بر جای بگذارند.
طبیعت، مجموعهای به هم پیوسته از گونههای گیاهی و جانوری است که هر یک در حفظ تعادل اکوسیستم و تداوم چرخه حیات نقشی منحصربهفرد بر عهده دارند، در این میان، حیات وحش بهعنوان یکی از ارزشمندترین سرمایههای طبیعی، همواره در معرض تهدیدهای مختلفی از جمله تخریب زیستگاهها، شکار غیرمجاز، قاچاق گونههای جانوری و تغییرات اقلیمی قرار داشته است، بنابراین در کنار این تهدیدهای شناخته شده، گاهی باورهای خرافی و اعتقادات نادرست نیز به عاملی پنهان اما تأثیرگذار در آسیب رساندن به حیات وحش تبدیل میشوند، باورهایی که میتوانند جان گونههای کمیاب و حتی در معرض انقراض را به بهای دستیابی به بخشی از بدن آنها به خطر بیندازند.
در برخی جوامع، هنوز افرادی بر این باورند که اجزایی از بدن حیوانات وحشی مانند دندان، شاخ، پوست، استخوان، چنگال و سایر اندامهای جانوری، دارای خواص درمانی، قدرتهای ماورایی، انرژیهای خاص یا قابلیتهایی برای دفع بلا، خوششانسی و گشایش در امور زندگی هستند، اعتقاداتی که نه تنها پشتوانه علمی و مستند ندارند، بلکه گاهی بهانهای برای شکار، زندهگیری و کشتار حیوانات وحشی و کمیاب میشوند و در چنین شرایطی، حیوانی که بخشی از زنجیره ارزشمند طبیعت است، به کالایی برای پاسخگویی به باورهای غیرعلمی و بعضاً سودجویی برخی افراد تبدیل میشود و آسیب این رفتارها فراتر از مرگ یک جانور، به کل زیستبوم و تنوع زیستی منطقه تسری پیدا میکند.
نگرانی زمانی دوچندان میشود که هدف این اقدامات، گونههایی باشد که به دلیل جمعیت محدود، زادآوری دشوار، تخریب زیستگاه یا فشارهای انسانی، در معرض خطر انقراض قرار دارند، چراکه حذف حتی تعداد محدودی از این گونهها نیز میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای بقای نسل آنها به همراه داشته باشد. از سوی دیگر، تقاضا برای خرید و نگهداری اجزای بدن حیوانات وحشی، زمینه فعالیت سودجویان، شکارچیان غیرمجاز و قاچاقچیان حیات وحش را نیز فراهم میکند و به چرخهای آسیبزا دامن میزند که در آن، خرافهپرستی و ناآگاهی به تهدیدی واقعی برای طبیعت تبدیل میشود.
در استانی همچون چهارمحال و بختیاری که از تنوع زیستی ارزشمند، زیستگاههای طبیعی و گونههای مختلف جانوری برخوردار است، توجه به این مسئله اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا حفاظت از حیات وحش تنها به جلوگیری از شکار مستقیم محدود نمیشود و مقابله با باورهای غلطی که به شکل غیرمستقیم زمینه نابودی گونههای جانوری را فراهم میکنند نیز باید مورد توجه قرار گیرد و در این میان، آگاهیبخشی عمومی، فرهنگسازی، اطلاعرسانی درباره نبود پشتوانه علمی این باورها و برخورد جدی با خریدوفروش غیرقانونی اجزای بدن حیوانات وحشی، از جمله اقداماتی است که میتواند در کاهش این تهدید مؤثر باشد.
واقعیت این است که هیچ باور خرافی و هیچ منفعت شخصی، ارزش آن را ندارد که جان یک گونه جانوری به خطر بیفتد، گونهای که حذف آن ممکن است تعادلی را در طبیعت برهم بزند که بازگرداندنش به سالها تلاش و هزینه نیاز داشته باشد.، بنابراین مقابله با خرافهپرستی صرفاً یک موضوع فرهنگی یا اجتماعی نیست، بلکه به مسئلهای مهم در حوزه حفاظت از محیط زیست و مسئولیت جمعی در قبال میراث طبیعی نسلهای آینده تبدیل شده است.
خرافهگرایی؛ از یک باور فردی تا بازاری برای سودجویی
حمید فدائی دهچشمه، کارشناس حوزه جامعهشناسی، در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه خرافهگرایی را باید از منظر روانشناختی و جامعهشناختی بررسی کرد، اظهار کرد: خرافهپرستی صرفاً یک باور فردی نیست، بلکه میتواند به مسئلهای اجتماعی و نوعی آسیب فرهنگی و رفتاری تبدیل شود که در جوامع مختلف، حتی جوامع مدرن، نیز مشاهده میشود.
وی افزود: افراد معمولاً با هدف دستیابی به نتیجهای مطلوب به سمت باورهای خرافی میروند، برای مثال، ممکن است فردی تصور کند داشتن مهره مار موجب خوششانسی، افزایش روزی یا بهبود وضعیت مالی او میشود، اما در واقع، پشت این باورها نوعی انتظار برای برطرفکردن کمبودها، مشکلات و خواستههای فردی وجود دارد.
این کارشناس حوزه جامعهشناسی با بیان اینکه برخی باورهای خرافی ریشه در فرهنگ عامه و سنتهای گذشته دارند، تصریح کرد: این باورها در گذر زمان میان نسلها منتقل شدهاند و گاهی با اندیشههای انحرافی درآمیختهاند و در برخی موارد نیز افراد با استناد به تجربههای شخصی و نتایجی که تصور میکنند از این باورها گرفتهاند، آنها را به دیگران منتقل میکنند و زمینه تداومشان را فراهم میسازند.
فدائی دهچشمه با تأکید بر اینکه نمیتوان خرافهگرایی را صرفاً به افراد کمسواد یا طبقات اجتماعی خاص نسبت داد، گفت: این پدیده در گروههای مختلف اجتماعی و حتی خانوادههایی با سطح تحصیلات و وضعیت اقتصادی بالا نیز دیده میشود، بنابراین، برای شناخت آن باید فراتر از یک طبقه یا گروه اجتماعی به مسئله نگاه کرد.
وی یکی از زمینههای گسترش خرافهگرایی را منافع اقتصادی برخی افراد دانست و ادامه داد: در کنار کسانی که به این باورها اعتقاد دارند، افرادی نیز از این اعتقادات برای کسب درآمد و سوءاستفاده از دیگران بهره میبرند، دعانویسی، فالگیری و وعده رفع مشکلات از طریق روشهای غیرعلمی، نمونههایی از این روند است که میتواند به شکلگیری یک بازار درآمدزا منجر شود.
این جامعهشناس با اشاره به اینکه مشکلات و بیثباتیهای اقتصادی و اجتماعی میتوانند زمینه گرایش برخی افراد به خرافات را تقویت کنند، بیان کرد: زمانیکه افراد برای حل مشکلاتی مانند ازدواج، مسائل مالی یا دستیابی به خواستههای شخصی با دشواری روبرو میشوند، ممکن است به راههایی روی بیاورند که وعده نتیجه سریع و آسان میدهند و در چنین شرایطی، سودجویان از نیازها و نگرانیهای مردم استفاده میکنند و با دریافت مبالغ مختلف، وعده گشایش امور را میدهند.
فدائی دهچشمه با تأکید بر اینکه خرافهگرایی میتواند هم به باورهای اعتقادی افراد آسیب بزند و هم پیامدهای روانی و مالی به دنبال داشته باشد، افزود: افرادی که به این وعدهها اعتماد میکنند، ممکن است مبالغی را از دست بدهند، اما به نتیجه مورد انتظار خود نرسند و در نتیجه، علاوه بر زیان اقتصادی، از نظر روحی و روانی نیز آسیب ببینند.
وی خانواده را یکی از مهمترین پایگاههای شکلگیری و انتقال باورها در جامعه دانست و اظهار کرد: خانواده در آموزش، تربیت و شکلگیری نگرش فرزندان نقش اساسی دارد و میتواند با تقویت تفکر منطقی و افزایش آگاهی، مانع انتقال بسیاری از باورهای نادرست به نسل بعد شود.
این کارشناس حوزه جامعهشناسی با اشاره به تأثیر رسانهها و شبکههای اجتماعی بر گسترش برخی باورهای خرافی تصریح کرد: امروزه افراد از طریق تلفن همراه و شبکههایی مانند اینستاگرام و تلگرام با حجم گستردهای از محتوا درباره دعانویسی، فالگیری و پیشگویی آینده مواجه میشوند که در چنین فضایی، حتی اگر خانواده در زمینه آگاهیبخشی تلاش کند، محتوای منتشرشده در فضای مجازی میتواند بر نگرش افراد تأثیر بگذارد.
فدائی دهچشمه با بیان اینکه مقابله با این پدیده نیازمند آموزش و فرهنگسازی مستمر است، گفت: نمیتوان انتظار داشت صرفاً با برخوردهای مقطعی یا برخورد با افراد سودجو، این مسئله بهطور کامل برطرف شود، بلکه باید ریشههای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی گرایش به خرافات شناسایی شود.
وی با تأکید بر نقش نهادهای آموزشی و رسانهها در اصلاح باورهای نادرست، افزود: مدارس، دانشگاهها، خانوادهها، رسانهها و مراکز علمی میتوانند با آموزش تفکر علمی و تقویت قدرت تشخیص افراد، زمینه کاهش گرایش به خرافهگرایی را فراهم کنند و برگزاری کارگاههای آموزشی و استفاده از ظرفیت استادان و کارشناسان نیز در این زمینه مؤثر است.
این جامعهشناس خاطرنشان کرد: برای مقابله با خرافات باید به دلایل گرایش افراد به این باورها توجه کرد، برای مثال، اگر فردی به دلیل مشکلات اقتصادی یا دشواریهای مربوط به ازدواج به سراغ دعانویسی و روشهای مشابه میرود، لازم است زمینههای اجتماعی و اقتصادی این مسئله نیز مورد توجه قرار گیرد.
فدائی دهچشمه با اشاره به اینکه تغییر باورهای ریشهدار به زمان و برنامهریزی نیاز دارد، اظهار کرد: فرهنگپذیری و جامعهپذیری فرایندی تدریجی است و خانواده، نظام آموزشی و رسانهها باید در کنار یکدیگر برای تقویت آگاهی عمومی تلاش کنند تا افراد به جای تکیه بر باورهای بیاساس، از مسیرهای منطقی و علمی برای حل مسائل زندگی خود استفاده کنند.
هیچ اندامی از جانوران قدرت جادویی ایجاد نمیکند
فهیمه اسلامی، کارشناس حیاتوحش، در گفتوگو با ایسنا با اشاره به برخی باورهای عامیانه درباره خواص جادویی و درمانی اجزای بدن جانوران وحشی، اظهار کرد: در برخی باورهای رایج، اندامهای جنسی، پوست، مو، سر و دیگر اجزای بدن کفتار راه راه به جذب عشق و محبت، افزایش روزی، بختگشایی، درمان بیماری یا دفع بدشانسی نسبت داده میشود، باورهایی که در منابع پژوهشی و گزارشهای میدانی ایران نیز به آنها اشاره شده است.
وی افزود: در برخی سنتهای درمانی نیز به کیسه صفرا و دیگر اندامهای خرس خواص دارویی نسبت میدهند و همین تقاضا میتواند انگیزهای اقتصادی برای شکار خرس و استخراج اندامهای آن ایجاد کند و همچنین در روایتهای عامیانه، «مهره مار» بهعنوان شیء منتسب به مار یا فرآوردهای معرفی میشود که گویا موجب جذابیت، محبوبیت، دفع چشم زخم و گشایش امور میشود، در حالیکه فروشندگان ممکن است اشیا و مهرههای مختلفی را با این عنوان عرضه کنند.
این کارشناس حیات وحش با اشاره به باورهای مشابه درباره روباه تصریح کرد: دم، پوست، دندان و دیگر اجزای بدن این جانور نیز ممکن است به عنوان طلسم، شیء تزئینی یا وسیلهای با خواص ادعایی فروخته شود، بنابراین، نسبت دادن چنین ویژگیهایی به اندام جانوران میتواند زمینه تقاضا برای تهیه و عرضه آنها را فراهم کند.
اسلامی با تأکید بر نبود پشتوانه علمی برای این باورها گفت: از دیدگاه زیستشناسی، هیچ شاهد معتبری وجود ندارد که یک اندام خشک شده یا نگهداری شده از حیوان بتواند عشق، وفاداری یا اراده فرد دیگری را ایجاد کند. روابط عاطفی انسان حاصل تعامل پیچیده عوامل روانشناختی، اجتماعی و زیستی است و نمیتوان آن را به انتقال یک خاصیت جادویی از اندام جانور نسبت داد.
وی درباره چگونگی تبدیل این باورها به عاملی برای کشتار حیاتوحش، بیان کرد: سازوکار اصلی در این زمینه، ایجاد تقاضای اقتصادی است؛ به این معنا که ابتدا باور به خاصیت ویژه یک عضو شکل میگیرد، سپس تمایل به خرید آن افزایش مییابد و با ایجاد قیمت و بازار، انگیزهای برای تأمین محصول به وجود میآید. در نهایت، این چرخه میتواند به شکار، زندهگیری یا آسیبرساندن به جانوران منجر شود.
این کارشناس حیاتوحش ادامه داد: در واقع وقتی برای بخشی از بدن یک جانور ارزش غیرواقعی و ماورایی تعریف میشود، ممکن است همان باور به عاملی برای خریدوفروش آن تبدیل شود و سودجویان نیز از این فرصت برای کسب درآمد استفاده کنند.
اسلامی با اشاره به پیامدهای شکار هدفمند جانوران وحشی، اظهار کرد: میزان خسارت وارد شده به حیاتوحش صرفاً به تعداد جانوران کشته شده وابسته نیست، بلکه فراوانی گونه، سرعت تولید مثل، ساختار جمعیت و نقش اکولوژیک آن نیز اهمیت دارد، بنابراین حذف حتی تعداد محدودی از یک شکارچی بزرگ یا گونه کمیاب میتواند پیامدهایی فراتر از تصور اولیه داشته باشد.
وی کاهش جمعیت گونه مورد نظر، اختلال در تولید مثل، کاهش تنوع ژنتیکی و افزایش احتمال انقراض محلی را از جمله پیامدهای این شکار حیوانات در حال انقراض دانست و افزود: گونههای جانوری تنها به دلیل شکارچی یا شکار بودن اهمیت ندارند، بلکه در پاکسازی لاشهها، تنظیم جمعیت طعمهها، کنترل برخی جوندگان و انتقال مواد مغذی نیز نقش دارند، بنابراین، حذف آنها میتواند شبکه غذایی و خدمات اکوسیستمی را تحت تأثیر قرار دهد.
این کارشناس حیاتوحش با تأکید بر ضرورت توجه به نقش گونهها در طبیعت تصریح کرد: گاهی تعداد جانوران آسیب دیده محدود است، اما به دلیل جایگاه اکولوژیک آنها، پیامدهای این اقدام میتواند به بخشهای مختلف زیستبوم گسترش پیدا کند.
اسلامی با اشاره به وجود شواهدی از عرضه و معامله اجزای بدن جانوران وحشی در ایران گفت: با این حال، نمیتوان همه این معاملات را ناشی از خرافات دانست، زیرا برای بررسی بازار اجزای بدن حیاتوحش باید میان چند نوع معامله تفاوت قائل شد.
وی ادامه داد: نخست، بازاری وجود دارد که محصولات آن با ادعاهای جادویی یا درمانی عرضه میشوند، دوم، برخی اجزای بدن جانوران برای تزئین، کلکسیون، تاکسیدرمی یا مصارف مشابه خریدوفروش میشوند و سوم، بازار قاچاق جانوران زنده یا اجزای بدن آنها با انگیزه سود اقتصادی شکل میگیرد، بدون آنکه انگیزه خرافی در آن اثبات شده باشد، تفکیک این سه دسته برای شناخت دقیق ابعاد مسئله ضروری است، زیرا صرف مشاهده خریدوفروش یک جزء از بدن جانور، بهتنهایی نشاندهنده انگیزه خرافی فروشنده یا خریدار نیست.
اسلامی با اشاره به وضعیت حیاتوحش چهارمحالوبختیاری اظهار کرد: در این استان شواهد معتبری از حضور گونههای ارزشمند، وقوع برخی موارد مرگ جانوران وحشی و وجود فشارهای انسانی بر حیاتوحش وجود دارد، اما در منابع عمومی بررسیشده، مدرک کافی برای اثبات اینکه کشتار جانوری مشخص در استان مستقیماً به دلیل باورهایی مانند مهر مار، ناموس کفتار یا خواص درمانی کیسه صفرا انجام شده باشد، وجود ندارد.
وی افزود: این تمایز اهمیت زیادی دارد، زیرا ثبت تلف شدن یک خرس به خودی خود به معنای کشتار آن برای استخراج صفرا یا سایر اجزای بدن نیست و برای اثبات چنین انگیزهای باید شواهد مشخص و قابل اتکا در دست باشد.
این کارشناس حیاتوحش با اشاره به مشاهده جداشدن برخی اجزای بدن جانوران از لاشههای پیداشده بیان کرد: در مواردی که با لاشه جانوران تلف شده مواجه میشویم، دیده شده است که بعضی از قسمتهای بدن آنها جدا شدهاند، با این حال، برای ارتباط دادن این موارد به باورهای خرافی یا انگیزههای مشخص اقتصادی، به بررسی و مستندات بیشتری نیاز است.
اسلامی با تأکید بر اینکه مقابله با این پدیده صرفاً با اطلاعرسانی درباره نادرست بودن باورها امکانپذیر نیست، گفت: راهکار موفق باید به طور همزمان تقاضا را کاهش دهد، عرضه غیرقانونی را محدود کند و جایگزینهای رفتاری و اقتصادی مناسبی فراهم آورد؛ زیرا صرف بیان اینکه یک باور اشتباه است، معمولاً برای تغییر پایدار رفتار افراد کفایت نمیکند.
وی آموزش علمی متناسب با فرهنگ بومی و محلی، شناسایی و پیگیری شبکههای فروش، مقابله با ادعاهای درمانی گمراهکننده و مشارکت جوامع محلی را از راهکارهای مؤثر در این زمینه برشمرد.
این کارشناس حیاتوحش در پایان تأکید کرد: مسئله آسیب به حیاتوحش ناشی از باورهای خرافی را نباید صرفاً فرهنگی یا انتظامی دید، باور نادرست میتواند تقاضا ایجاد کند، بازار این تقاضا را به انگیزه اقتصادی تبدیل کند و شکار غیرمجاز نیز پیامد آن باشد، بنابراین، مقابله مؤثر با این روند به مجموعهای از اقدامات فرهنگی، آموزشی و نظارتی نیاز دارد.
خریدوفروش اجزای بدن حیاتوحش بدون مجوز ممنوع است
محسن کریمی، مدیرکل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری، در گفتوگو با ایسنا با اشاره به وجود مواردی از شکار غیرمجاز و کشف اجزای بدن جانوران وحشی در استان، اظهار کرد: آمارهایی در زمینه تخلفات شکار و کشفیات اجزای بدن حیات وحش از جمله پوست، شاخ و نمونههای تاکسیدرمی وجود دارد، اما نمیتوان تمام این موارد را به انگیزههای خرافی نسبت داد.
وی افزود: تعیین اینکه یک مورد شکار یا نگهداری اجزای بدن جانوران با هدف استفاده در امور خرافی انجام شده است، به بررسی دقیق و احراز انگیزه نیاز دارد و در این زمینه باید مستندات کافی وجود داشته باشد، تاکنون موردی که انگیزه مستقیم آن خرافات باشد، در استان مشاهده نشده است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری با اشاره به گونههایی که ممکن است اجزای بدن آنها مورد تقاضا قرار گیرد، بیان کرد: پلنگ ایرانی، گرگ و خرس قهوهای از جمله گونههایی هستند که بخشهایی از بدن آنها مانند پوست، استخوان، دندان، پنجه و جمجمه ممکن است برای مصارف تزئینی، کلکسیونی یا با ادعاهای غیرعلمی مورد توجه قرار گیرد.
کریمی ادامه داد: شاخ و سر بز و گوسفند وحشی نیز ممکن است برای تزئین و تاکسیدرمی استفاده شود و پرندگان شکاری مانند بالابان و شاهین نیز در معرض زندهگیری و نگهداری غیرمجاز قرار دارند، البته وجود چنین تقاضاهایی لزوماً به معنای اثبات انگیزه خرافی در همه موارد نیست.
وی با اشاره به ضوابط قانونی حفاظت از حیاتوحش تصریح کرد: بر اساس ماده ۸ آییننامه اجرایی قانون شکار و صید، خریدوفروش، عرضه، نگهداری و حمل جانوران وحشی زنده یا کشته و اجزای آنها بدون دریافت پروانه از سازمان حفاظت محیط زیست ممنوع است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری با تأکید بر برخورد قانونی با تخلفات مرتبط با حیاتوحش گفت: این ممنوعیت تنها به شکار محدود نمیشود و مراحل مختلف زنجیره عرضه، نگهداری و انتقال جانوران و اجزای بدن آنها را نیز دربرمیگیرد، بنابراین، شناسایی عرضهکنندگان، واسطهها، نگهدارندگان و خریداران عمده در مقابله با این تخلفات اهمیت دارد.
کریمی درباره اقدامات نظارتی محیط زیست چهارمحال و بختیاری در حفاظت از حیات وحش، اظهار کرد: محیطبانان بهصورت شبانهروزی در زیستگاهها و مناطق تحت مدیریت گشتزنی میکنند و شناسایی مسیرهای احتمالی انتقال لاشه و اجزای بدن جانوران نیز در دستور کار قرار دارد.
وی افزود: در موارد مشکوک، با همکاری نیروی انتظامی و در چارچوب ضوابط قانونی، خودروها و مکانهای موردنظر بررسی میشوند و استفاده از ظرفیت همیاران محیط زیست و گزارشهای مردمی نیز در شناسایی تخلفات مؤثر است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری با اشاره به اهمیت فضای مجازی در شکلگیری بازارهای غیرقانونی بیان کرد: آگهیهای خریدوفروش جانوران وحشی و اجزای بدن آنها در فضای مجازی رصد میشود و در صورت شناسایی موارد مشکوک، تصاویر، شماره تماسها و اطلاعات مرتبط مستندسازی و برای پیگیری به یگان حفاظت و مراجع قضایی ارجاع میشود و همچنین هماهنگی برای حذف آگهیهای غیرقانونی انجام میگیرد.
کریمی با اشاره به موانع مقابله با تخلفات مرتبط با حیاتوحش گفت: گستردگی مناطق طبیعی، کوهستانی و صعبالعبور بودن برخی زیستگاهها، انجام معاملات به شکل پنهانی و استفاده از حسابهای ناشناس یا واسطهها در فضای مجازی، روند شناسایی و پیگیری تخلفات را دشوار میکند.
وی افزود: در برخی موارد، اثبات منشأ اجزای کشف شده به ویژه زمانیکه مدت زیادی از نگهداری آنها گذشته باشد، نیازمند بررسیهای تخصصی است. محدودیت نیروی انسانی و تجهیزات نیز از دیگر چالشهایی است که در مسیر نظارت و برخورد با این تخلفات وجود دارد.
مدیرکل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری خاطرنشان کرد: برای مقابله مؤثر با این پدیده خرافات، صرفاً برخورد با فردی که یک جزء از بدن جانور را نگهداری میکند کافی نیست، بلکه باید زنجیره تأمین و عرضه نیز شناسایی شود تا امکان تکرار تخلف و فعالیت واسطهها کاهش پیدا کند.
کریمی درباره برنامههای محیط زیست چهارمحال و بختیاری برای پیشگیری از آسیب به حیاتوحش اظهار کرد: آموزش و فرهنگسازی با همکاری رسانهها، سازمانهای مردمنهاد و جوامع محلی، بهویژه در روستاهای حاشیه مناطق حفاظت شده، از برنامههای مورد توجه این ادارهکل است.
وی افزود: استفاده از ظرفیت شوراها، دهیاریها و معتمدان محلی، برگزاری کارگاههای آموزشی و آگاهیبخشی در مدارس و دانشگاهها میتواند در افزایش حساسیت عمومی نسبت به حفاظت از گونههای جانوری و جلوگیری از خریدوفروش اجزای بدن آنها مؤثر باشد.
مدیرکل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری ادامه داد: تهیه بانک اطلاعاتی از گونهها، اجزای کشف شده و مناطق دارای تخلف، هدفمندکردن گشتها و پیگیری قضایی پروندهها نیز در برنامههای نظارتی قرار دارد و گزارش عملکرد این اقدامات بهصورت دورهای تهیه میشود.
کریمی با تأکید بر نقش مردم در حفاظت از گونههای جانوری گفت: مشارکت شهروندان و گزارش بهموقع موارد مشکوک میتواند به شناسایی تخلفات و جلوگیری از آسیب بیشتر به حیاتوحش کمک کند.
وی از شهروندان خواست در صورت مشاهده شکار غیرمجاز، زندهگیری، نگهداری یا خریدوفروش جانوران وحشی و اجزای بدن آنها، موضوع را از طریق سامانه ۱۵۴۰ به سازمان حفاظت محیط زیست اطلاع دهند تا بررسیهای لازم انجام شود.
مدیرکل حفاظت محیط زیست چهارمحالوبختیاری در پایان تأکید کرد: حفاظت از حیاتوحش نیازمند همکاری مردم، دستگاههای مسئول و نهادهای قضایی است و در کنار اقدامات نظارتی و برخورد با تخلفات، باید با افزایش آگاهی عمومی مانع شکلگیری تقاضا برای خریدوفروش غیرقانونی جانوران و اجزای بدن آنها شد.