نوروقرآن؛ طرح بین‌المللی پژوهش درباره ارتباط قرائت و استماع قرآن کریم با فعالیت مغز و عملکردهای شناختی انسان

پاک باخته گان زنجانی با اشاره به برخی مطالعات انجام‌شده درباره فعالیت مغز هنگام شنیدن تلاوت قرآن اظهار کرد: برخی پژوهش‌ها تغییراتی در امواج مغزی، از جمله امواج آلفا و تتا، و همچنین شاخص‌های مرتبط با آرامش و اضطراب را گزارش کرده‌اند؛ با این حال، این یافته‌ها هنوز برای اثبات اثرات اختصاصی یا درمانی قرآن کافی نیستند.

وی افزود: هدف اصلی طرح NeuroQuran، بررسی این پرسش‌ها با استفاده از روش‌های علمی معتبر و بدون پیش‌داوری یا تعیین نتیجه از پیش است.

بر اساس چارچوب پیشنهادی این طرح، فعالیت مغزی داوطلبان در شرایط مختلف، از جمله قرائت قرآن، شنیدن تلاوت، گوش‌دادن به متون مقایسه‌ای و استراحت، مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

در این مطالعات، استفاده از روش‌هایی همچون الکتروانسفالوگرافی (EEG)، تصویربرداری عملکردی مغز، آزمون‌های شناختی و ابزارهای هوش مصنوعی برای تحلیل داده‌ها پیش‌بینی شده است.

به گفته پاک باخته گان زنجانی، در طراحی این پژوهش‌ها باید عواملی همچون میزان آشنایی شرکت‌کنندگان با زبان عربی، تجربه قبلی شنیدن یا قرائت قرآن، باورهای مذهبی و ویژگی‌های صوتی تلاوت نیز مورد توجه قرار گیرد تا نتایج به‌دست‌آمده از اعتبار علمی بیشتری برخوردار باشند.

وی همچنین بر ضرورت رعایت اصول اخلاق پژوهش، حفاظت از داده‌های عصبی، دریافت رضایت آگاهانه از شرکت‌کنندگان و نظارت کمیته‌های اخلاق تأکید کرد.

بنیان‌گذار پروژه Qurancoin در پایان، از دانشگاه‌ها، مراکز نقشه‌برداری مغز و متخصصان علوم اعصاب و شناختی دعوت کرد تا برای بررسی امکان همکاری و مشارکت علمی در توسعه طرح NeuroQuran وارد گفت‌وگو شوند.

بر اساس توضیحات ارائه‌شده، این طرح همچنان در مرحله پیشنهاد و طراحی قرار دارد و اجرای مطالعات چندمرکزی آن مستلزم تصویب پروتکل‌های علمی، دریافت مجوزهای اخلاقی و انعقاد توافق‌نامه‌های پژوهشی با مراکز همکار خواهد بود.

گفتنی است، نهمین کنگره بین‌المللی نقشه‌برداری مغز با مشارکت مجموعه‌ای از نهادهای علمی، دانشگاهی، پژوهشی و دولتی کشور، از جمله آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز ایران، دانشگاه شهید بهشتی، ستاد توسعه علوم و فناوری‌های شناختی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، پژوهشکده علوم شناخت و مغز و پژوهشکده علوم و فناوری‌های شناختی برگزار شد.

این رویداد با هدف توسعه همکاری‌های علمی، تبادل آخرین دستاوردهای پژوهشی و معرفی فناوری‌های نوین در حوزه علوم اعصاب، نقشه‌برداری مغز و علوم شناختی، زمینه تعامل متخصصان، پژوهشگران و فعالان این حوزه را فراهم کرد.