هر چند وقت یک بار موهایمان را بشوییم؟

«هر چند وقت یک بار باید موهایم را بشویم؟» این پرسشی است که تقریباً همه ما دست کم یک بار از آرایشگر، دوست یا پزشک پوست پرسیده ایم. پاسخ هایی که می شنویم هم اغلب متناقض اند: بعضی می گویند شستن روزانه مو، آن را خشک و شکننده می کند؛ بعضی دیگر معتقدند موهای چرب باید هر روز شسته شوند تا سالم بمانند.

حقیقت این است که هیچ عدد جادویی و یکسانی برای همه وجود ندارد. تعداد دفعات مناسب شست وشوی مو به عوامل متعددی مانند نوع مو، وضعیت پوست سر، میزان تعریق، سبک زندگی، آب وهوا و محصولاتی که استفاده می کنیم بستگی دارد.

در این مقاله تلاش می کنیم با نگاهی دقیق و کاربردی به این پرسش پاسخ دهیم، باورهای رایج و نادرست را بررسی کنیم و در نهایت راهنمایی مشخصی ارائه دهیم که به شما کمک کند برنامه شست وشوی موی خود را بر اساس ویژگی های منحصربه فردتان تنظیم کنید.

چرا شست وشوی منظم مو اهمیت دارد؟

پوست سر مانند سایر بخش های بدن دارای غدد چربی و عرق است. این غدد به طور طبیعی ماده ای به نام سبوم ترشح می کنند که وظیفه آن مرطوب نگه داشتن پوست و مو و محافظت از آن در برابر عوامل خارجی است.

سبوم در مقدار متعادل مفید است، اما زمانی که با گردوغبار، سلول های مرده، عرق و باقی مانده محصولات مو ترکیب می شود، محیطی مناسب برای رشد قارچ ها و باکتری ها فراهم می کند.

شست وشوی منظم و درست مو، این آلودگی ها را پاک می کند و به حفظ تعادل پوست سر کمک می رساند.

از سوی دیگر، شست وشوی بیش از حد یا استفاده از شامپوهای نامناسب می تواند چربی طبیعی پوست را از بین ببرد و به خشکی، خارش، شوره و حتی ریزش مو منجر شود. بنابراین هدف، یافتن نقطه تعادل است، نه شستن هرچه بیشتر یا هرچه کمتر.

عوامل مؤثر بر تعداد دفعات شست وشوی مو

پیش از آنکه به اعداد و ارقام بپردازیم، لازم است عواملی را بشناسیم که تعیین می کنند موهای شما هر چند وقت یک بار نیاز به شست وشو دارد.

۱. نوع مو

موها به طور کلی به سه دسته چرب، خشک و معمولی تقسیم می شوند. موهای چرب به دلیل فعالیت بیشتر غدد سباسه، سریع تر چرب می شوند و معمولاً به شست وشوی مکررتری نیاز دارند. در مقابل، موهای خشک و آسیب دیده در برابر شست وشوی زیاد حساس ترند و بهتر است با فاصله بیشتری شسته شوند.

موهای مجعد و فر نیز به دلیل ساختار خاص خود، رطوبت را دیرتر از دست می دهند اما به همان نسبت، چربی پوست سر به سختی از طول ساقه مو عبور می کند. به همین دلیل افراد با موهای مجعد اغلب می توانند شست وشو را به یک یا دو بار در هفته محدود کنند.

۲. وضعیت پوست سر

برخی افراد پوست سر چرب دارند و برخی خشک یا حساس. اگر پوست سر شما پس از یک روز دوباره براق و چرب می شود، احتمالاً به شست وشوی بیشتری نیاز دارید. اما اگر پس از شست وشو احساس کشیدگی، سوزش یا خارش دارید، ممکن است پوست سرتان خشک باشد و باید فاصله شست وشوها را افزایش دهید.

۳. میزان تعریق و فعالیت بدنی

ورزشکاران، افرادی که شغل های پرتحرک دارند یا کسانی که در محیط های گرم کار می کنند، به دلیل تعریق زیاد بهتر است موهایشان را زودتر بشویند. عرق به تنهایی مو را چرب نمی کند، اما محیط مرطوب و گرم پوست سر را برای رشد میکروب ها مستعدتر می سازد.

۴. آب وهوا و آلودگی هوا

در تابستان و مناطق گرم و مرطوب، چربی پوست سر بیشتر ترشح می شود و شست وشوی مکررتر توصیه می شود. در زمستان و هوای سرد و خشک، پوست سر تمایل به خشکی دارد و شست وشوی زیاد می تواند مشکل را تشدید کند.

همچنین زندگی در شهرهای آلوده باعث می شود ذرات معلق روی موها بنشینند و نیاز به شست وشو را افزایش دهند.

۵. سن و تغییرات هورمونی

در دوران بلوغ، بارداری، شیردهی و یائسگی، نوسانات هورمونی می تواند بر میزان ترشح سبوم اثر بگذارد. بسیاری از زنان در دوران بارداری موهایی ضخیم تر و کم چرب تر تجربه می کنند، در حالی که پس از زایمان وضعیت ممکن است برعکس شود.

۶. استفاده از محصولات حالت دهنده

اگر از ژل، اسپری، واکس، فوم یا محصولات حاوی سیلیکون استفاده می کنید، باقی مانده این مواد روی پوست سر جمع می شود و می تواند منجر به انسداد منافذ و التهاب شود. در این حالت، شست وشوی منظم و عمیق ضروری تر است.

راهنمای تعداد دفعات شست وشو بر اساس نوع مو

اگرچه هر فرد منحصربه فرد است، جدول زیر می تواند نقطه شروعی مناسب برای یافتن برنامه شخصی شما باشد:

به یاد داشته باشید این اعداد قطعی نیستند. اگر پس از مدتی متوجه شدید موهایتان چرب یا خشک تر از حد معمول شده اند، برنامه خود را تنظیم کنید.

آیا شست وشوی روزانه مو را خراب می کند؟

یکی از رایج ترین باورها این است که شست وشوی روزانه مو را از بین می برد یا باعث ریزش آن می شود. واقعیت این است که ریزش مو هنگام شست وشو طبیعی است؛ ما روزانه بین ۵۰ تا ۱۰۰ تار مو از دست می دهیم و شست وشو تنها موهای ریخته شده ای را که در میان موهای دیگر گیر کرده اند آزاد می کند.

مشکل اصلی، شست وشوی روزانه به خودی خود نیست، بلکه استفاده از شامپوهای تند و قوی، آب بسیار گرم و مالش شدید پوست سر است. اگر موهای چرب دارید و از شامپوی ملایم استفاده می کنید، شست وشوی روزانه کاملاً بی خطر است و حتی می تواند به سلامت پوست سر کمک کند.

نشانه های شست وشوی بیش از حد و کم

شست وشوی بیش از حد با این علائم همراه است:

• خشکی، زبری و شکنندگی مو

• خارش مداوم پوست سر

• ایجاد شوره های ریز و سفید

• رنگ پریدگی سریع موهای رنگ شده

• دو شاخه شدن انتهای موها

کم شستن مو نیز علائم خود را دارد:

• براقی و چربی بیش از حد در ریشه مو

• احساس سنگینی و بی حجمی

• خارش و بوی نامطبوع پوست سر

• ایجاد جوش های ریز و التهاب در خط رویش مو

روش صحیح شستن مو

کیفیت شست وشو به همان اندازه تعداد آن مهم است. برای اینکه موهای سالم تری داشته باشید، این اصول را رعایت کنید:

۱. موها را قبل از شامپو آب بزنید. آب گرم به مدت یک تا دو دقیقه به باز شدن منافذ پوست سر کمک می کند.

۲. شامپو را رقیق کنید. مقدار کمی شامپو را در کف دست با آب مخلوط کنید و سپس روی پوست سر بمالید.

۳. پوست سر را ماساژ دهید، نه ساقه مو. با نوک انگشتان (نه ناخن ها) پوست سر را در حرکات دایره ای ماساژ دهید.

۴. از آب بسیار گرم پرهیز کنید. آب گرم بیش از حد، چربی طبیعی پوست را از بین می برد و آن را خشک می کند.

۵. نرم کننده تنها روی طول و انتهای مو. به ساقه و انتهای مو بزنید و از پوست سر دوری کنید.

۶. موها را با حوله ملایم خشک کنید. مالش شدید باعث شکنندگی و شوره می شود.

نقش شامپو خشک در کاهش تعداد شست وشو

شامپو خشک محصولی است که چربی پوست سر را جذب می کند و ظاهری تازه تر به موها می دهد. این محصول برای روزهایی که فرصت شست وشو ندارید، راه حلی سریع است، اما جایگزین واقعی شست وشو نیست.

استفاده مکرر از شامپو خشک می تواند منجر به انسداد منافذ و خارش شود.

نکات ویژه برای موهای رنگ شده و آسیب دیده

اگر موهای خود را رنگ، دکلره یا کراتین کرده اید، توصیه می شود از شامپوهای سولفات فری و بدون نمک استفاده کنید. این موها به دلیل از دست دادن بخشی از چربی طبیعی خود، در برابر شست وشوی زیاد حساس ترند.

فاصله گذاری بین شست وشو و استفاده از ماسک موی آبرسان، عمر رنگ را افزایش می دهد.