آیا روغنهای دانهای سالم هستند؟
روغنهای دانهای از دانههای گیاهان مختلف استخراج میشوند& شامل روغنهای کانولا، ذرت، سویا، آفتابگردان و گلرنگ.
روغنهای دانهای عمدتاً حاوی چربی اشباع نشده هستند، در حالی که چربیهای حاصل از منابع حیوانی مانند کره، پنیر و گوشت (و همچنین روغنهای گیاهی نارگیل و پالم) عمدتاً حاوی چربی اشباع شده هستند. دههها تحقیق نشان میدهد که مصرف چربی اشباع نشده به جای چربی اشباع شده با کاهش خطر حمله قلبی و مرگ ناشی از بیماری قلبی مرتبط است.
روغنهای دانهای ویژگیهای دیگری نیز دارند؛ به عنوان مثال، روغن کانولا منبع مناسبی از اسید آلفا لینولنیک (ALA)، منبع اصلی گیاهی اسیدهای چرب ضروری امگا ۳ است.
اسید آلفا لینولنیک مانند اسیدهای چرب ایکوزاپنتانوئیک (EPA) و دوکوزاهگزانوئیک (DHA) (چربیهای امگا ۳ موجود در ماهیهای چرب)، دارای اثرات ضد التهابی و سایر اثراتی است که تصور میشود برای سلامت قلب و عروق مفید است. روغن کانولا همچنین حاوی فیتواسترولها است که ترکیباتی هستند که به طور طبیعی در گیاهان وجود دارند و ممکن است به کاهش کلسترول کمک کنند.
منتقدان روغنهای دانهای چه میگویند؟
در مقابل منتقدان روغنهای دانهای ویژگیهای نامطلوبی را به آنها نسبت میدهند. پس از خرد شدن دانهها، روغن آنها با هگزان استخراج میشود، حلالی که به صورت گاز خطرناک است اما در طول فرآوری روغن تبخیر میشود و هگزان باقیمانده در حالت مایع، در صورت وجود، مقدار محدودی باقی میماند.
روغنهای دانهها حاوی اسیدهای چرب امگا ۶ از جمله یکی به نام اسید لینولئیک هستند. بدن ما اسید لینولئیک را به اسید آراشیدونیک تبدیل میکند که یک واحد سازنده برای مولکولهایی است که میتوانند التهاب را افزایش دهند. التهاب مزمن در بیماریهای قلبی و سایر مشکلات جدی سلامتی نقش دارد.
اما خوشبختانه تحقیقات از نگرانیها درباره نقش زیانبار اسید لینولئیک پشتیبانی نمیکند و یافتهها نشان میدهند افزایش این اسید چرب در رژیم غذایی، سطح نشانگرهای التهابی در خون را افزایش نمیدهد.
در نهایت، روغنهای سویا و کانولا معمولاً در فست فودها و سایر رستورانها و غذاهای آماده استفاده میشوند زیرا ارزان هستند. گرم کردن مکرر روغنهای غیراشباع تا دمای بالا، چربیهای ترانس و سایر مواد مضر را ایجاد میکند. کارخانهها و رستورانها روغن خود را به اندازه کافی تعویض نمیکنند تا از شر این ترکیبات خلاص شوند و این پدیده احتمالاً به ارتباط قوی بین مصرف مکرر غذاهای سرخ شده و بیماریهای قلبی کمک میکند.
البته باید در نظر داشت که فستفودها و غذاهای آماده همچنین حاوی مقادیر زیادی چربی، شکر افزوده، نمک و کالری هم هستند. بنابراین به دلایل دیگری هم باید از مصرف مقادیر زیاد آنها پرهیز کنید.
چه کار باید بکنید
استفاده از چند قاشق غذاخوری روغنهای دانهای برای تفت دادن سبزیجات یا در سس سالاد، گزینه سالمی است.
همچنین میتوانید تمام یا بخشی از کره یا مارگارین را با کانولا یا روغن دانهای با طعم ملایم دیگری در دستور پخت غذاهای پختهشده مانند مافین و کیک جایگزین کنید.
بهتر است روغنهای دانهای را در یخچال نگهداری کنید تا طعم و تازگی آنها حفظ شود.
