پیشبینی بازار مسکن/ الان خانه بخریم یا نخریم؟
عضو هیاتمدیره انجمن انبوهسازان استان تهران گفت: آینده بازار مسکن را با توجه به شرایط فعلی جامعه، بسیار تیرهتر از گذشته است. بخش مسکن حدود سه سال است که در رکود به سر میبرد و این وضعیت که از زمان تنشهای منطقهای ۱۲ روزه آغاز شده و تا جنگ ۴۰ روزه ادامه یافته، همچنان در شرایط نه جنگ و نه صلح کنونی تداوم دارد.
فعالان حوزه مسکن نسبت به شکلگیری بحران تازهای در بازار مسکن در سمت عرضه هشدار میدهند؛ بحرانی که به اعتقاد کارشناسان، میتواند در صورت بازگشت ثبات سیاسی و اقتصادی، خود را در قالب جهش شدید قیمتها نشان دهد.
افزایش هزینههای ساخت، افت قدرت خرید متقاضیان، نبود نقدینگی در بخش تولید و بیاعتمادی سرمایهگذاران، شرایطی را رقم زده که بسیاری از سازندگان از ورود به پروژههای جدید عقبنشینی کردهاند.
در همین رابطه، حسن محتشم، عضو هیاتمدیره انجمن انبوهسازان استان تهران، به تشریح آخرین وضعیت بازار مسکن و چالشهای پیش روی انبوهسازان پرداخت.
محتشم اظهار کرد: آینده بازار مسکن با توجه به شرایط فعلی جامعه، بسیار تیرهتر از گذشته است. بخش مسکن حدود سه سال است که در رکود به سر میبرد و این وضعیت که از زمان تنشهای منطقهای ۱۲ روزه آغاز شده و تا جنگ ۴۰ روزه ادامه یافته، همچنان در شرایط نه جنگ و نه صلح کنونی تداوم دارد.
او افزود: زمانی که قیمتها توجیه اقتصادی برای ساختوساز نداشته باشند، استقبال برای ورود به پروژههای جدید کاهش مییابد. در حال حاضر حتی فعالانی که در پروژهها حضور دارند، تنها برای اتمام کار یا مدیریت شرایط تلاش میکنند، چرا که وضعیت اقتصادی فعلی بسیار ناگوار و ناهنجار است.
نقدینگی تنها در بازارهای غیرمولد میچرخد
عضو هیاتمدیره انجمن انبوهسازان تهران، ریشه این وضعیت را کاهش ارزش پول ملی و افزایش تورم دانست و گفت: در چنین موقعیتهای اقتصادی، سرمایهگذاری معمولاً به سمتی میرود که نقدشوندگی اطمینانبخش و سهلالوصول داشته باشد. در شرایط فعلی، بخش مسکن به دلیل مشخص نبودن وضعیت سیاسی کشور اطمینانبخش نیست؛ چرا که در شرایط جنگی، هر لحظه امکان آسیب به سرمایه افراد وجود دارد و جبران آن بسیار دشوار خواهد بود. به همین دلیل، سرمایهگذاران تمایلی به ورود به این بخش ندارند.
او در ادامه به تاثیر تورم بر هزینههای تولید اشاره کرد و گفت: تورم باعث جهش قیمت نهادههای ساختمانی، دستمزدها و خدمات شده که در نتیجه قیمت تمامشده مسکن را به شدت بالا برده است. با این حال، در سوی دیگر بازار، خریداری وجود ندارد؛ چرا که متقاضیان یا توان خرید ندارند و یا اگر قصد سرمایهگذاری داشته باشند، به دلیل وضعیت نامطلوب بورس و تولید، به سمت بازار ارز، سکه و طلا میروند.
محتشم با اشاره به بروکراسیهای پیچیده و محدودکننده اداری، جذابیت تولید را برای افراد اندک دانست و گفت: نقدینگی تنها در بازارهای غیرمولد میچرخد که این امر برای اقتصاد آسیبزا است.
در آینده با یک بحران قیمتی شدید در بازار مسکن مواجه خواهیم شد
او افزود: هیچ آینده روشنی برای مسکن در این روال نمیتوان پیشبینی کرد و با کاهش تولید و عرضه، در حالی که تقاضا به قوت خود باقی است، توازن بازار به هم میخورد. اگر وزارت راه و شهرسازی یا تیم اقتصادی دولت فکر اساسی برای این قضیه نکنند، در آینده با یک بحران قیمتی شدید در بازار مسکن مواجه خواهیم شد.
این مقام صنفی در پاسخ به پرسشی درباره سیاستهای حمایتی دولت، بر لزوم ارائه تسهیلات تاکید کرد اما یادآور شد که دولت ابزارهای کافی در اختیار ندارد.
او گفت: یکی از ابزارهای مهم، بانکها هستند که در بخش مسکن، به جز همراهی نسبی بانک مسکن، بقیه بانکها همکاری چندانی ندارند. دولت نتوانسته است برنامهریزی درستی برای متقاعد کردن بانکها انجام دهد و در حوزههایی مانند مالیات و بیمههای اجتماعی نیز موفق به تسهیل شرایط برای تولیدکنندگان نشده است.
نهضت ملی مسکن با تورم فعلی توجیه اقتصادی ندارد
محتشم در خصوص طرح نهضت ملی مسکن اظهار داشت: این پروژه با قیمتهای بسته شده قبلی و با توجه به تورم فعلی، توجیه اقتصادی ندارد. به دلیل عدم همراهی بانکها، این طرح از روند مطلوبی برخوردار نیست. اگر دولت با مشارکت واقعی بخش خصوصی فعالانه عمل میکرد، شاید میتوانست به متقاضیان کمدرآمد کمک موثری کند.
او با اشاره به آمارهای وزارت راه و شهرسازی گفت: پیشبینی خرید یا ساخت حدود ۱۰ هزار واحد در مقابل کسری ۶ میلیون واحدی مسکن برای مستاجران و افراد فاقد مسکن، نشاندهنده ضعف در امکانات و عملکرد دولت است.
عضو هیاتمدیره انبوهسازان تهران در بخش دیگری از سخنانش به عقبماندگی قیمت مسکن نسبت به تورم و ارز اشاره کرد و افزود: در یک سال گذشته، قیمت مسکن نسبت به رشد قیمت نهادههای ساختمانی و تورم عمومی عقب افتاده است.
او افزود: در حالی که تورم در بسیاری از کالاها بالای ۱۰۰ درصد بوده و قیمت ارز نیز رشد مشابهی داشته، قیمت مسکن تنها حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد تغییر کرده است که این امر توجیه ساخت را از بین میبرد. این کاهش تولید، به صنایع وابسته به ساختمان نیز آسیب جدی وارد کرده است.
خانهدار شدن برای افرادی که مسکن ندارند، بسیار سختتر از گذشته خواهد شد
محتشم در پیشبینی آینده بازار مسکن گفت: این روند تا رسیدن به یک ثبات سیاسی تداوم خواهد داشت. به محض دستیابی به ثبات و رفع سایه جنگ، با یک افزایش قیمت بیش از حد انتظار مواجه خواهیم شد تا مسکن بتواند عقبماندگی خود را جبران کرده و برای سازندگان توجیه پیدا کند. در آن زمان، خانهدار شدن برای افرادی که مسکن ندارند، بسیار سختتر از گذشته خواهد شد.
او در پایان پیرامون پروژههای نیمهتمام و خانههای خالی اظهار داشت: بیش از ۵۰ تا ۶۰ هزار پروژه نیمهتمام در کشور وجود دارد که در سالهای گذشته که به صورت مرتب دولتها اعلام میکردند؛ اما شرایطی که گذاشتند به صورتی نبود که بخش خصوصی بتواند به طور جدی ورود کند؛ اما بخش خصولتی گاها همکاری کردهاند.
محتشم گفت:در بخش مسکن که بیش از ۹۰ درصد آن در اختیار بخش خصوصی است، سازندگان پروژههای خود را متوقف نمیکنند مگر آنکه منتظر ثبات نسبی باشند. پروژههای نیمهتمام بخش خصوصی منتظر رفع خطر و ثبات هستند تا نسبت به اتمام یا پیشفروش اقدام کنند، اما شرایط فعلی هیچ امیدی به فعالان این بخش نمیدهد. امیدوارم با خروج از شرایط فعلی و دستیابی به صلح، فعالیتهای بخش مسکن مجدداً رونق بگیرد.
