استرس چطور خطر سکته قلبی را افزایش میدهد؟
یک متخصص قلب و عروق میگوید: استرسهای جمعی میتواند آمار سکته قلبی را در کشور افزایش دهد.
حدود یک ماه از پایان جنگ ۴۰ روزه و آغاز آتشبس میگذرد، اما بسیاری از مردم هنوز با تنشهای روانیِ ناشی از آن زندگی میکنند و همزمان زیر فشار تورم روزافزون و گرانی، ناامنی شغلی و ترس از بیکاری نیز قرار دارند. متخصصان هشدار میدهند تداوم این استرس میتواند با تشدید بیماریهای قلبی، افزایش خطر سکته و بروز مشکلات جدی جسمی و روانی همراه شود؛ خطری که نه تنها بیماران قلبی، بلکه حتی افراد ظاهراً سالم را نیز تهدید میکند.
استرس برای همه مضر است اما برای این افراد خطرناک است
دکتر منوچهر قارونی، متخصص قلب و عروق در این رابطه میگوید: «استرس بهطور کلی برای همه افراد مضر است، اما برای بیماران قلبی و فشار خون و بیماران اعصاب، آسیب بیشتری دارد و میتواند باعث سکته قلبی، اسپاسم عروق و تنگ شدن رگها شود و حملات قلبی را تشدید کند.»
این متخصص قلب تاکید میکند که «بیماران قلبی نباید بیش از حد در معرض شنیدن اخبار قرار بگیرند. اگر بحرانی مانند جنگ پیش آمد، بهتر است به شهر کمخطرتری بروند تا از صداها و درنتیجه از استرس دور باشند. البته شرایطی که الان در آن قرار داریم، فقط به بحران جنگ محدود نمیشود و با فشارهای مالی و اقتصادی هم گره خورده است؛ طوری که استرس به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل شده است. وقتی اوضاع اقتصادی نامناسب است و هر روز کالایی از سبد خانواده حذف میشود و کنترل شرایط از دست خانواده خارج میشود، طبیعی است که استرس بتواند مشکلات متعددی برای سلامت، از جمله برای قلب ایجاد کند. درواقع استرس مزمن میتواند ریسک بیماریهای قلبی–عروقی را بالا ببرد.»
دکتر قارونی به این نکته مهم هم اشاره میکند که «استرسهای اقتصادی بیشتر از زنان، به مردان وارد میشود. چون در این شرایط مردها ناچارند چند شغل داشته باشند تا بتوانند حداقلهای زندگی را تأمین کنند. آنها با استرس تعدیل نیرو، اخراج و بیکاری روبهرو هستند و حتی موقع غذا خوردن مدام مشغلههای ذهنی دارند و اصلاً به طعم غذا توجهی ندارند. همه این موارد میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی–عروقی را افزایش دهد.»
استرس، سلولهای سرطان را هم فعال میکند
این متخصص قلب و عروق با اشاره به این که «استرس، یک عامل اساسی در تضعیف سیستم ایمنی بدن و عامل بروز بیماریهای مختلف است»، میگوید: «به طور معمول، در هر دقیقه میلیونها سلول سرطانی در بدن ما رشد میکند. وقتی سیستم ایمنی بدن قوی باشد، این سلولها را از بین میبرد اما زمانی که استرس و هیجان داشته باشیم، سیستم ایمنی تضعیف میشود و سلولهای سرطانی فرصت پیدا میکنند فعال شوند و حتی بیماریهایی مانند تومور و سرطان ممکن است در آینده بیشتر خود را نشان دهند. بنابراین استرس عامل بسیار خطرناکی است.»
به گفته قارونی، «استرس باعث میشود فرد خواب خوبی نداشته باشد و خوابش سبک باشد. این افراد معمولاً هر چند نفس یک بار آه میکشند؛ یعنی نفس عمیق میکشند و احساس کمبود هوا میکنند. البته این وضعیت فقط مختص بیماران قلبی نیست و همه افراد ممکن است آن را تجربه کنند. حالا اگر فرد بیمار قلبی باشد، دچار تپش قلب میشود و اگر رگهایش تنگ باشد، به دلیل تپش قلب، استرس و بالا رفتن فشار خون، علائم ایسکمی قلبی میتواند بروز پیدا کند.»
استرس میتواند قلب سالم را بیمار کند؟
دکتر قارونی در پاسخ به این پرسش که آیا استرس میتواند در فردی که بیماری قلبی ندارد باعث بروز بیماری قلبی شود، توضیح میدهد: بله، ممکن است فرد تصور کند بیماری قلبی ندارد، اما آن را داشته باشد و درواقع استرس میتواند باعث ظاهر شدن علائم بیماری قلبی در فرد شود.»
این متخصص قلب و عروق در این باره بیشتر توضیح میدهد: «تا زمانی که رگهای ما کمتر از ۷۵ درصد تنگ شده باشند، معمولاً علامتی نداریم، اما وقتی میزان تنگی به ۷۵ درصد برسد، علائم خود را نشان میدهد. برای مثال، مراجعهکننده میگوید پدرم کاملاً سالم بود اما سکته کرد. درواقع استرس میتواند روی همان تنگیای که هنوز حتی به ۵۰ درصد هم نرسیده، باعث اسپاسم روی پلاک داخل رگها شود و سکته ایجاد کند. حتی افراد سالم هم باید کاملاً مراقب باشند. چون ممکن است تصور کنند سالماند. در حالی که رگهایشان دچار تنگی باشد. به همین دلیل همیشه توصیه میکنیم خبر بد را ناگهانی به یک نفر ندهند. چون ممکن است یکباره رگهایش دچار اسپاسم و تنگی شود و سکته کند.»
استرس مسری است
قارونی میگوید: «استرس اساساً قابل انتقال به دیگران است. وقتی فردی در حضور شما دچار استرس باشد، شما هم ناخودآگاه با دیدن نشانههای استرس و اضطراب او دچار استرس میشوید. همانطور که اگر کسی گریه کند، ممکن است شما هم تحت تأثیر قرار بگیرید و گریه کنید و اگر کسی بخندد، احساس خنده به شما هم منتقل میشود. استرس هم حالتی مسری دارد و میتواند از فردی به فرد دیگر منتقل شود.»
این متخصص قلب در پاسخ به این سوال که آیا استرسهای جمعی میتواند آمار سکته قلبی را در کشور افزایش دهد، میگوید: «بله، قطعاً میتواند.»
