۷ دلیل مهم برای اینکه هوس نمک میکنیم
بعضی پژوهشها نشان میدهد خوردن غذاهای شور باعث ترشح دوپامین و ایجاد حس خوب میشود. به همین دلیل برخی افراد هنگام استرس سراغ نمک میروند.
هوس نمک میتواند چیزی فراتر از یک میل ساده غذایی باشد. بدن ما برای عملکرد درست، به مقدار کمی نمک نیاز دارد، اما مصرف زیاد آن میتواند به مشکلات جدی منجر شود. در مقابل، کمبود نمک هم برای سلامتی خطرناک است. اگر مدام هوس نمک میکنید، احتمال دارد بدنتان در حال هشدار دادن درباره یک مشکل پنهان باشد.
هوس نمک نشانه چیست؟
طبق گفته انجمن قلب آمریکا، بدن انسان روزانه فقط حدود ۵۰۰ میلیگرم سدیم نیاز دارد؛ یعنی کمتر از یکچهارم قاشق چایخوری. با این حال، اغلب مردم چیزی حدود سههزار و چهارصد میلیگرم نمک در روز مصرف میکنند.
همین مصرف بالا باعث میشود بدن گاهی واکنش غیرعادی نشان دهد و هوس نمک به نوعی تبدیل به علامت هشدار شود.
هفت دلیل مهم برای هوس نمک در ادامه بررسی شدهاند.
۱. کمآبی بدن
وقتی بدن دچار کمآبی میشود، تعادل الکترولیتها بههم میریزد. سدیم، یکی از این الکترولیتهای حیاتی است.
در کمآبی، میزان سدیم ممکن است بیش از حد بالا یا در نوعی خاص از کمآبی، بیش از حد پایین بیاید. هر دو حالت میتوانند باعث شوند غذاهای شور برایتان جذابتر شود.
نشانههای مهم کمآبی شامل موارد زیر است:
• سردی و رطوبت غیرعادی پوست
• سرگیجه
• تشنگی شدید
• سردرد
• کاهش حجم ادرار
• تغییرات خلقی
• تپش قلب
• گرفتگی عضلات
• حالت تهوع یا استفراغ
• خستگی
• گیجی
• در موارد شدید، تشنج
کمآبی میتواند به دلیل مصرف داروهای مدر، تعریق زیاد، استفراغ یا اسهال و حتی بارداری رخ دهد.
۲. بیماری آدیسون
در این بیماری نادر، غدههای فوقکلیوی هورمونهای حیاتی مثل کورتیزول و آلدوسترون را کمتر از حد لازم تولید میکنند. همین موضوع باعث دفع زیاد سدیم و در نتیجه هوس نمک میشود.
نشانههای دیگر بیماری آدیسون شامل:
• ضعف شدید
• سرگیجه یا غش
• فشار خون پایین
• بیاشتهایی
• کاهش وزن بیدلیل
• اسهال مزمن
• تیرگی پوست
این بیماری اگر درمان نشود، مرگبار است و نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارد.
۳. استرس مزمن
بعضی پژوهشها نشان میدهد خوردن غذاهای شور باعث ترشح دوپامین و ایجاد حس خوب میشود. به همین دلیل برخی افراد هنگام استرس سراغ نمک میروند.
برخی متخصصان هم معتقدند مغز نمک را بهعنوان یک ماده ضروری میشناسد و در شرایط استرس آن را بیشتر طلب میکند. هرچند این نظریه هنوز نیاز به تحقیقات بیشتری دارد.
۴. سندرم بارتِر
در این بیماری ژنتیکی، بدن قادر نیست سدیم را بهخوبی جذب کند و مقدار زیادی از آن از طریق ادرار دفع میشود.
کودکان مبتلا معمولاً هوس نمک دارند و ممکن است این علائم را نیز تجربه کنند:
• وزن کم هنگام تولد
• رشد کند
• فشار خون پایین
• ضعف و گرفتگی عضلات
• تشنگی زیاد
• یبوست
• ادرار زیاد، مخصوصاً شبها
۵. فیبروز کیستیک
یک بیماری ژنتیکی که معمولاً از نوزادی تشخیص داده میشود. بیماران با تعریق بیش از حد نمکی مواجه هستند؛ بهطوریکه میزان سدیم موجود در عرق آنها چندین برابر بیشتر از افراد سالم است. به همین دلیل بدنشان بیشتر هوس نمک میکند.
البته اضافه کردن نمک در رژیم غذایی باید با اجازه پزشک انجام شود.
۶. میگرن
کسانی که میگرن دارند، قبل از حمله سردرد ممکن است هوس غذاهای شور یا شیرین کنند.
گاهی محرومیت از غذاهای فراوریشده (که معمولاً سدیم بالایی دارند) میتواند نوعی «علائم ترک» ایجاد کند و تمایل به نمک را بیشتر کند.
خوردن کمی غذای شور یا شیرین ممکن است در برخی موارد شدت میگرن را کاهش دهد.
۷. مصرف برخی داروها
بعضی داروها میتوانند عملکرد غدههای فوقکلیوی را مختل کنند و باعث هوس شدید نمک شوند. از جمله:
• قطع ناگهانی مصرف طولانیمدت کورتیکواستروئیدها
• داروهای درمان سرطان مانند ایپیلیمو مَب، نیولوماب و پمبرولیزوماب
• برخی داروهای ضد قارچ
• ترامادول
• ریفامپین
اگر هنگام مصرف این داروها دچار تشنگی غیرعادی یا هوس نمک شدید، باید فوراً پزشک را مطلع کنید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
هوس گاهبهگاه چیپس یا پفک طبیعی است، اما اگر این میل تبدیل به یک نیاز دائمی شود، احتمالاً بدن در حال هشدار دادن است.
هنگام مراجعه به پزشک بهتر است یک «دفترچه علائم» همراه داشته باشید و تمام نشانههای غیرعادی را یادداشت کرده باشید تا پزشک راحتتر تشخیص دهد.
پزشک ممکن است آزمایش خون برای بررسی سطح الکترولیتها تجویز کند. در صورت نیاز، آزمایشهای تکمیلیتر برای بررسی مشکلاتی مثل بیماری آدیسون نیز انجام میشود.
چگونه هوس نمک را بدون نمک کنترل کنیم؟
بیشتر نمکی که مصرف میکنیم از غذاهای آماده، فستفودها و محصولات فرآوریشده وارد بدن میشود.
برای کاهش مصرف نمک میتوان از ادویهها و طعمدهندههای دیگر استفاده کرد، مثلاً:
• فلفل سیاه
• سیر تازه یا پخته
• سرکههای مختلف مثل سرکه سیب، سرکه بالزامیک یا سرکه قرمز
• آبلیمو یا آب لیموترش
این طعمدهندهها بدون اضافه کردن سدیم، مزه غذا را تقویت میکنند و میتوانند بهطور طبیعی هوس نمک را کاهش دهند.
