یک فعال حوزه تاریخ: مانع حفاران غیر مجاز در ایذه شوید/رئیس میراث فرهنگی ایذه: کار از دست ما خارج شده است
برخی دوست داران میراث فرهنگی معتقدند شهرستان ایذه از جمله مناطق تاریخی و تمدنی در استان خوزستان است که متأسفانه ادارهی کل میراث فرهنگی استان خوزستان این شهرستان را به حال خود رها کرده و این شرایط در کنار اوضاع کرونایی فعلی باعث جسورتر شدن حفاران و قاچاقچیان غیر مجاز گردیده و هر روز بر تعداد آنها افزوده میگردد.
به گزارش ایلنا از خوزستان، انجمن دوستداران میراث فرهنگی شهرستان ایذه و علاقهمندان به حوزهی تاریخ و تمدن نگران وضع فعلی در شهرستان هستند و خطر را بهخوبی متوجه شدهاند که ادامهی این روند بهزودی شهرستان را به سمت یک فاجعهی فرهنگی خواهد برد.
در راستای همین شرایط و برای پاسخگویی به افکار عمومی، بهنام رضایی کارشناس حوزهی تاریخ و تمدن مصاحبهای با مهدی فرجی ریاست ادارهی میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان انجام دادهاند که در ادامه میآید:
رضایی: در بارهی اوضاع منطقهی باستانی شمی، خاستگاه مرد مفرغی و شرایط بدی که در این جغرافیا حاکم هست توضیح بفرمایید؟
فرجی: متأسفانه کار از دست ما خارج هست و هر هفته گزارش چند مورد حفاری غیر مجاز در این منطقه به ما میرسد. نیروی یگان حفاظت برای نگهبانی در این منطقه نداریم، تنها نیروی اداره خود من هستم که باوجود مشکلات فراوان و عدم وجود تجهیزات دفاعی و وسایل نقلیه، باید فاصلهی شصت کیلومتری این مسیر را با همکاران خود در هفته یکی دو بار بروم و برگردم.
این فاصلهی طولانی و عدم استقرار نیروی انسانی در این منطقه باعث شده است که حفاران بهراحتی در اینجا تا حدود" دلی آبغار و روستاهای باستانی آنطرف شمی به هر اقدام تخریبی دست بزنند.
شرایط سخت هست و ما هیچ امکاناتی نداریم. متأسفانه در این مناطق هیچگونه همکاری از جانب جوامع محلی با ما صورت نمیگیرد. دهیارها و شوراهای این مناطق هم در کنار ما نیستند و از هرگونه همکاری با ما خودداری میکنند.
رضایی: با توجه به این شرایط چه باید کرد؟
فرجی: ما در شرایط خوبی نیستیم، مردم محلی باید متوجه اهمیت خاستگاه خود و جغرافیای باستانی که در آن زندگی میکنند باشند. فعلاً تنها کسانی که میتوانند به ما کمک کنند همین مردمی هستند که در این مناطق سکونت دارند. باید بپذیرند و آگاه باشند که این آثار هویت اجدادی آنهاست .و باید در حفظ و نگهداری از این آثار با ما همکاری کنند.
ما در هفته گزارشهای بسیاری دریافت میکنیم از اینکه حفاران غیرمجاز از مناطق مختلفی به این منطقه هجوم آورده و به کوه و دشت رحم نمیکنند.
رضایی: دربارهی انفجار دینامیت در این منطقه در سال نودوهفت توضیح بفرمایید:
در سال نودوهفت متأسفانه قاچاقچیان با دینامیت به انفجار در این منطقه دست زدند، پس از دریافت گزارش، ما سریعاً بهطرف منطقه حرکت کردیم، پس از ورود، در منطقه کمین گرفته و قاچاقچیان را تحت نظر داشتیم، قاچاقچیان در ارتفاع ۲۵۰۰متری بهطرف ما شلیک و مستقیماً ما را هدف گرفته بودند، متأسفانه ما هیچگونه سلاح دفاعی در اختیار نداشتیم و تنها سلاح ما یک باتوم بود در برابر تفنگهایی که مستقیماً به ما شلیک میکردند. تنها شانس ما این بود که در پناه منطقهی جنگلی توانستیم خودمان را مخفی کنیم وگرنه قاچاقچیها بهراحتی ما را مورد هدف قرار داده بودند.
رضایی: چرا در این منطقهی مهم تاریخی و باستانی هیچ نیروی نگهبانی مستقر نمیکنید؟
ما تا سال نودوشش در این منطقه یک نیروی حراست داشتیم که نیروی کارآمد و مؤثری هم بود. وجود این نیروی بومی باعث کند شدن فعالیت حفاران و ایجاد دردسرهایی برای قاچاقچیان میشد. بعد از رفتن این نیرو شرایط برای حضور دوبارهی قاچاقچیان فراهم و شرایط به دوران قبل برگشت. زیرا الآن نگهبان نداریم
رضایی: تکلیف حفارانی که طی ماههای گذشته در حال حفاری تپههای باستانی شهرستان دستگیر شدند،چه شد؟
فرجی: آزاد شدند و دارند توی شهر راستراست میگردند و متأسفانه پس از آزادی دوباره به محل جرم بازگشته و اقدام به تکمیل کار ناتمام خود نموده بودند که با توجه به اقدام دوبارهی حفاران، با لودر محل حفاری را اصلاح و مقاومسازی کردیم.
رضایی: در سایت کول فرح هم شاهد شرایط خوبی نیستیم ،دراینباره توضیحی میفرمایید؟
فرجی: در حال حاضر کولفرح دو مشکل عمده دارد. یکی بحث روشنایی و دیگری بحث محافظ برای نقش برجستههاست. اسکلتها نصب شدهاند، مناسب هم هستند، خیلی ایده آل نیستند، ولی میشود از آنها فعلاً استفاده کرد.
۲۰۰ میلیون تومان برای این امر مصوب گردید و قرار هست به ما پرداخت شود. در اینباره نامههای بسیاری زدهایم و پیگیریهای لازم را انجام دادهایم.
قرار هست بهزودی روی نقش برجستههای شماره ۲،۶،۳،و احیاناً طبق مطالعاتی که انجامگرفته ، روی نقش برجستههای ۴و۵ هم سایهبانهایی نصب گردد.
تلاش ما این هست که به بهترین شکل انجام گیرد تا به نقوش آسیبی نرسد و تمام جوانب کارشناسی در نظر گرفته شود. در حال حاضر مطالعات این کار در حال انجام هست و دراینباره گفتگوهایی با پایگاه تخت جمشید هم داشتهایم. قرار شد یک هیات ایتالیایی به ما کمک کند تا کار به بهترین شکل پیش برود.
رضایی: قبول دارید که شرایط خوبی در اشکفت سلمان دیده نمیشود؟
فرجی: در اشکفت بابت نصب دوربین و روشنایی صحبتهایی با حراست انجامشده، قرار است کانکس نگهبانی فعلی برداشته شود و یک کانکس مناسب جایگزین آن شود.
صحبتهایی هم با شهرداری داشتهایم که در صورت همکاری مشکل حوضچهی آب حل شود.
در باب دوربین، منتظر تائید حراست هستیم، چون نصب هرگونه دوربین بدون تائید حراست امکانپذیر نمیباشد.
رضایی: این موضوع با توجه به خطرات فعلی کی و چه زمانی صورت میگیرد؟
فرجی: کی اش را نمیدانم ولی در حال پیگیری هستیم، قولهایی داده شده.
رضایی: به امید ایجاد شرایطی بهتر برای شهری که در آستانهی ثبت جهانی قرار دارد و امید بهروزی که مردم خود دغدغهی حفظ و حراست از تاریخ و آثار بهجای مانده از نیاکان خود را بیشازپیش داشته و با ورود جوامع محلی، شرایط برای ثبت اثری دیگر از تاریخ ایران بزرگ مهیا گردد.