نوسانات ارزی و بروکراسی اداری تولید را فرسایشی کرده است/ تک‌نرخی شدن ارز، شرط بقاء تولید است

سیدهومن مکی‌زاده مدیر دفتر و مسئول فنی، تحقیق و توسعه و بخش R&D شرکت چیتیکا، در گفتگو با خبرگزاری ایلنا؛ با تشریح روند شکل‌گیری و توسعه این مجموعه تولیدی، به ظرفیت‌های تولید خوراک دام، طیور و آبزیان، سهم بازار ریزمغذی‌ها، چالش‌های جدی تولیدکنندگان در حوزه واردات مواد اولیه، نوسانات ارزی، بروکراسی‌های اداری، مالیات و موانع صادراتی پرداخت و تأکید کرد: ادامه فعالیت تولیدی بدون اصلاح سیاست‌های ارزی و کاهش مداخلات دولتی، با دشواری‌های فزاینده‌ای روبرو است.

معرفی شرکت و آغاز فعالیت "چیتیکا"

مکی‌زاده بیان کرد: شرکت "چیتیکا" با مدیریت آرش هادوی، فعالیت خود را از سال ۱۳۸۴ آغاز کرد. شروع کار شرکت با راه‌اندازی واحد مرغداری تخم‌گذار در شهر مشهد، استان خراسان رضوی بود و به تدریج با تلاش و پیگیری مدیریت، مسیر توسعه شرکت شکل گرفت.

مسئول فنی شرکت چیتیکا متذکر شد: در حال حاضر، این مجموعه دارای سه شرکت زیرمجموعه شامل شرکت دارویی، شرکت تولید ریزمغذی‌ها و شرکت تولید مواد معدنی است که در سه استان سمنان، خراسان رضوی و تهران فعالیت دارند.

تولید داخل، واردات مواد اولیه و زنجیره تأمین

وی در تشریح وضعیت تأمین مواد اولیه توضیح داد: حدود ۶۰ درصد محصولات ما تولید داخل است و بخش باقی‌مانده، به ویژه در حوزه داروها، ویتامین‌ها و برخی ریزمغذی‌ها، از طریق واردات تأمین می‌شود.

مکی‌زاده افزود: در حوزه ریزمغذی‌ها، مخمر زنده عمدتاً از مسیر دریایی و در مواردی هوایی وارد کشور می‌شود. این مواد نیازمند شرایط خاص نگهداری و زنجیره سرد هستند که از گمرک تا زمان مصرف در دام باید به‌درستی حفظ شوند.

سهم بازار ریزمغذی‌ها و دستاوردهای فنی

مدیر دفتر تهران شرکت چیتیکا با اشاره به سهم بازار این شرکت عنوان کرد: در حال‌حاضر، در حوزه ریزمغذی‌ها حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد بازار داخلی را در اختیار داریم. این جایگاه نتیجه سال‌ها فعالیت تحقیقاتی، همکاری‌های دانشگاهی و کار علمی مستمر است.

وی توضیح داد: ما به این نتیجه رسیدیم که با استفاده از ریزمغذی‌ها می‌توان متابولیسم، جذب و تجزیه خوراک دام، طیور و آبزیان را بهبود بخشید و از کمترین میزان خوراک، بیشترین بازدهی را گرفت.

مکی‌زاده تصریح کرد: به عنوان نمونه، با استفاده از آنزیم‌ها در جیره غذایی، توانستیم در هر تن خوراک، مصرف حدود ۳۵ کیلوگرم سویا را کاهش دهیم و در عین حال، بازدهی و عملکرد جوجه‌ها را افزایش دهیم.

اشتغال، ظرفیت تولید و رشد عملکرد

وی با اشاره به وضعیت اشتغال در این مجموعه گفت: در حال‌حاضر حدود ۲۰۰ نفر به صورت مستقیم در شرکت مشغول به کار هستند و نزدیک به ۱۲ هزار و ۳۰۰ نفر نیز به‌صورت غیرمستقیم با مجموعه ما همکاری دارند.

مسئول فنی شرکت چیتیکا درباره عملکرد تولیدی امسال اظهار کرد: تولیدات ما نسبت به سال گذشته افزایش داشته است؛ اما این افزایش لزوماً به معنای رشد مصرف نیست، بلکه نتیجه بهبود بازار، تمرکز بر تحقیق و توسعه، رفع ایرادات فنی، داخلی‌سازی برخی مواد اولیه وارداتی و تقویت بخش بازاریابی بوده است.

چالش‌های اداری، بهداشتی و بروکراسی فرساینده

مکی‌زاده با اشاره به چالش‌های جدی تولیدکنندگان گفت: ما با حجم بالایی از قوانین، سنگ‌اندازی‌ها و بروکراسی‌های اداری مواجه هستیم. نظارت حق دستگاه‌هاست؛ اما تکرار فرآیندها در گمرک، اداره بهداشت، دامپزشکی استان، شهرستان و حتی روستا، عملاً تولید را فرسایشی می‌کند.

وی اضافه کرد: مواد اولیه وارداتی، به ویژه ویتامین‌ها، باید در شرایط خاص نگهداری شوند. این فرآیند از گمرک آغاز می‌شود و تا زمان مصرف ادامه دارد؛ اما متأسفانه همان کنترل‌هایی که در گمرک انجام شده، دوباره در واحد تولیدی تکرار می‌شود.

مدیر دفتر تهران شرکت چیتیکا تأکید کرد: اگر سلامت مردم مهم است، باید اجازه دهیم مواد اولیه باکیفیت وارد کشور شود. نظارت لازم است؛ اما می‌توان آن را در همان مبادی ورودی انجام داد و از دوباره‌کاری‌های پرهزینه جلوگیری کرد.

ارز، نوسانات قیمت و فشار مضاعف بر تولیدکننده

مسئول فنی، تحقیق و توسعه و بخش R&D شرکت چیتیکا با اشاره به سیاست‌های ارزی دولت متذکر شد: یکی از مطالبات اصلی ما، تک‌نرخی شدن ارز و کاهش مداخلات دولت در واردات و صادرات است. ما نه یارانه می‌خواهیم و نه امتیاز خاص، فقط ثبات و امکان برنامه‌ریزی.

مکی‌زاده افزود: نوسانات شدید نرخ ارز ما را زمین‌گیر کرده است. نمی‌دانیم با چه قیمتی تولید کنیم و محصول را روانه بازار کنیم. مواد اولیه وارداتی است و مشتریان ما، یعنی دامداران و تولیدکنندگان، خودشان با بحران تأمین نهاده و نقدینگی مواجه‌ هستند.

وی تصریح کرد: ما هر سه ماه ناچار به تغییر قیمت‌ها هستیم، در حالی که دریافت مطالبات با تأخیر انجام می‌شود و ارزش پول دریافتی به‌ شدت کاهش پیدا می‌کند. این در حالی است که هزینه حقوق، مالیات و سایر تعهدات به صورت نقد و فوری پرداخت می‌شود.

صادرات، کنترل کیفیت و حساسیت زنجیره غذایی

مسئول فنی شرکت چیتیکا درباره صادرات بیان کرد: محصولات ما در حوزه‌های پروتئینی، دارویی، کنسانتره‌ها و ریزمغذی‌ها به کشورهای عراق، ارمنستان، افغانستان و ترکیه صادر می‌شود.

وی ادامه داد: کنترل کیفیت برای ما بسیار حیاتی است. علاوه بر آزمایشگاه داخلی کارخانه، از آزمایشگاه‌های مرجع کشور نیز استفاده می‌کنیم و نتایج آنالیزها همراه محصولات صادراتی ارسال می‌شود.

مکی‌زاده در پایان خاطرنشان کرد: در بخش مواد معدنی، به دلیل ارتباط مستقیم با زنجیره غذایی انسان، حساسیت بسیار بالاست. ما با فرآوری مناسب و صرف هزینه، میزان فلزات سنگین را به زیر حد مجاز می‌رسانیم؛ اما همچنان دو چالش اصلی ما، مسائل مالیاتی و سیاست‌های ارزی دولت است که فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد می‌کند.