زنگ خطر «جنگ فضایی» به صدا درآمد؛ احتمال درگیری در مدار زمین طی ۵ سال آینده
هم‌زمان با افزایش فعالیت‌های نظامی در مدار زمین و گسترش فناوری‌های ضدماهواره‌ای، کارشناسان هشدار می‌دهند که جهان ممکن است طی پنج سال آینده شاهد درگیری نظامی در فضا باشد.
به گزارش ایلنا، روزنامه بریتانیایی «تلگراف» در تحلیلی نوشت: شرکت «آستروسکیل» که در ابتدا با هدف پاک‌سازی زباله‌های فضایی از مدار زمین تأسیس شده بود، اکنون در برنامه‌های نظامی محرمانه مشارکت دارد. فناوری‌های این شرکت ممکن است برای رصد فضاپیماهای متخاصم یا مقابله با تهدیدهای آن‌ها به کار گرفته شود.
شرکت «اوربیت فب» نیز که در زمینه سوخت‌رسانی به فضاپیماها فعالیت می‌کند، با وزارت دفاع بریتانیا برای توسعه قابلیت‌های دفاعی و تهاجمی در فضا همکاری دارد.
اذعان بی‌سابقه به استقرار سلاح در فضا
ماه گذشته، نیروی فضایی آمریکا برای نخستین بار از استقرار یک سلاح در فضا خبر داد. در همین حال، ماهواره‌های چینی در حال انجام مانورهای نزدیک و تعقیب یکدیگر رصد شده‌اند و نگرانی‌ها درباره احتمال در اختیار داشتن یک فضاپیمای مجهز به سلاح هسته‌ای از سوی روسیه افزایش یافته است.
دکتر جولیا بالم، از مؤسسه فریمن برای هوا و فضای دانشگاه کینگز کالج لندن، در نشستی که این هفته به میزبانی شرکت آستروسکیل در لندن برگزار شد، گفت: «کشورهای متحد اکنون هر روز در فضا از سوی رقبای خود هدف قرار می‌گیرند.»
او افزود: «با توجه به افزایش شتابان شمار ماهواره‌های مستقر در مدار و گسترش قابلیت‌های فضایی، به نظر می‌رسد طی پنج سال آینده شاهد وقوع یک درگیری باشیم.»
بالم ادامه داد: «اگر یک رقیب تصور کند که می‌تواند ماهواره‌ها را از کار بیندازد و عملیات نظامی ما و حتی زیرساخت‌های حیاتی ملی را فلج کند، باید بپذیریم که فضا به ابزاری برای چنین اقدامی تبدیل شده است. بنابراین، باید سازمان‌دهی خود را از نو تعریف کنیم و فضا را به‌عنوان عرصه‌ای برای عملیات رزمی در نظر بگیریم.»
پیامدهای فاجعه‌بار برای زندگی مدرن
به نوشته تلگراف، زندگی امروزی تقریبا به‌طور کامل به ماهواره‌ها وابسته است. از این رو، نابودی شبکه‌های ارتباطی یا سامانه‌های موقعیت‌یابی جهانی (GPS) می‌تواند پیامدهایی فوری و فاجعه‌بار برای جهان غرب به همراه داشته باشد؛ از قطع گسترده جریان اطلاعات گرفته تا فروپاشی بخش مالی.
در چنین شرایطی، سامانه‌های ناوبری هوایی از کار خواهند افتاد و خدمات اساسی مانند اینترنت، پخش تلویزیونی و پیش‌بینی وضعیت آب‌وهوا نیز مختل خواهند شد. برآوردها نشان می‌دهد که در صورت وقوع چنین سناریویی، زندگی مدرن ممکن است به سطح امکانات قرن نوزدهم بازگردد.
روسیه در سال ۲۰۲۲ ماهواره «کاسموس ۲۵۵۳» را به فضا پرتاب کرد؛ ماهواره‌ای که به اعتقاد نهادهای اطلاعاتی آمریکا، ممکن است حامل اجزایی مرتبط با تجهیزات هسته‌ای باشد.
انفجار یک سلاح هسته‌ای در فضا می‌تواند حجم عظیمی از تشعشعات و ذرات پرانرژی آزاد کند که قادرند بخش بزرگی از ماهواره‌های مستقر در مدار زمین را نابود کنند یا آسیب‌های دائمی به آن‌ها وارد آورند. چنین انفجاری همچنین ممکن است مدارهای فضایی را برای استفاده‌های بعدی نامناسب کند.
روسیه در سال ۲۰۲۵ نیز ماهواره‌های بیشتری به فضا فرستاد که به‌طور هماهنگ مانور می‌دادند. این ماهواره‌ها در حال رصد فضاپیماهای اروپایی مشاهده شدند؛ فضاپیماهایی که داده‌ها و خدمات ارتباطی حیاتی را برای زمین فراهم می‌کنند.
مؤسسه تحقیقات سیاست خارجی در واکنش به این تحولات اعلام کرد: «به نظر می‌رسد روسیه در حال بررسی گزینه نابودی گسترده ماهواره‌های اروپایی در مدار زمین است.»
افزایش تهدیدها در مدار زمین
در ماه سپتامبر، نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا از تشکیل نخستین اسکادران فضایی ویژه دفاع از ماهواره‌های این کشور خبر داد.
وس استریتینگ، وزیر دفاع بریتانیا، نیز هشدار داد که تهدیدهای فضایی از نظر سرعت، ابعاد و پیچیدگی با شتاب در حال افزایش‌اند و اغلب بازتابی از ماهیت منازعات ژئوپلیتیکی روی زمین هستند.
جیکوب گیر، مدیر اجرایی شرکت اوربیت فب، در این باره گفت: «جهان تغییر کرده است و عملیات نزدیک‌شدن به اجرام فضایی در مدار می‌تواند هم قابلیت‌های دفاعی و هم قابلیت‌های تهاجمی در فضا در اختیار شما قرار دهد.»
این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که آژانس فضایی اروپا نیز در حال گسترش رویکرد استفاده دوگانه از پروژه‌های خود، یعنی بهره‌برداری هم‌زمان غیرنظامی و نظامی، و گنجاندن مؤلفه‌های امنیتی و دفاعی در آن‌هاست.
در همین حال، کشورهای مختلف در حال توسعه نسل‌های پیچیده‌تری از تسلیحات فضایی هستند؛ از جمله سلاح‌های پالس الکترومغناطیسی، لیزرها، تجهیزات کورکننده نوری برای از کار انداختن حسگرها، بازوهای مکانیکی برای گرفتن و خارج‌کردن ماهواره‌ها از مدار و همچنین موشک‌های ضدماهواره که قابلیت آن‌ها در حال آزمایش است.
