پس از ضربالاجل آمریکا؛ آسمان کدام کشورها به روی پروازهای ایران محدود شد؟
پایان مهلت تعیینشده از سوی آمریکا برای اعمال محدودیتهای جدید علیه بخش هوانوردی ایران، به معنای توقف کامل پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی در سراسر جهان نبوده است؛ با این حال، برخی مسیرها در روزهای اخیر با محدودیت یا توقف مواجه شدهاند.
به گزارش ایلنا به نقل از الجزیره، بر اساس اسناد آمریکا، تحریمهای مربوط به بخش هوانوردی ایران و پایان برخی مجوزهای پیشین که انجام معاملات مشخصی از جمله پرواز بر فراز آسمان ایران، سوختگیری و تعمیرات اضطراری را امکانپذیر میکرد، از ساعت ۱۲:۰۱ بامداد ۲۳ سپتامبر (یکم مهر) به وقت شرق آمریکا اجرایی شده است.
این اقدامات هزینه و ریسک ارائه خدمات به شرکتهای هواپیمایی ایرانی را افزایش میدهد، اما در متن مقررات آمریکا دستوری برای بسته شدن فرودگاههای سراسر جهان به روی هواپیماهای ایرانی وجود ندارد.
با این حال، واکنش کشورها به این تحولات یکسان نبوده است. جمهوری آذربایجان روشنترین نمونه اعمال محدودیت رسمی است. سازمان هواپیمایی کشوری این کشور اعلام کرده است پرواز شرکتهای هواپیمایی ایرانی به آذربایجان از ۲۲ سپتامبر (۳۱ شهریور) متوقف میشود و تحریمهای آمریکا را دلیل این تصمیم عنوان کرده است.
بر این اساس، مسیر پروازی ایران و آذربایجان با تصمیم رسمی کشور مقصد تعلیق شده و مسافرانی که بلیت این مسیر را در اختیار دارند، باید برای استرداد وجه یا تغییر رزرو با شرکت هواپیمایی یا محل خرید بلیت خود تماس بگیرند.
اما در عراق شرایط متفاوت است. تاکنون تصمیمی درباره بستن حریم هوایی این کشور به روی هواپیماهای ایرانی یا ممنوعیت عمومی پروازهای ایران اعلام نشده است. با این حال، مدیر شهر فرودگاهی امام خمینی اعلام کرده که فرودگاه بغداد ارائه خدمات به شرکتهای هواپیمایی ایرانی را متوقف کرده است.
در مقابل، پروازهای ایران به نجف همچنان طبق برنامه انجام میشود و این مسیر در حال حاضر یکی از گزینههای هوایی در دسترس مسافران ایرانی برای سفر به عراق است.
در گرجستان نیز مقامهای هوانوردی این کشور از اجرای سازوکارهای تحریمهای بینالمللی علیه شرکتهای حاضر در فهرست جدید آمریکا خبر دادهاند؛ فهرستی که شرکتهای فعال در مسیرهای هوایی ایران و گرجستان را نیز شامل میشود.
با این حال، گرجستان زمان مشخصی برای اجرای این تصمیم اعلام نکرده و از توقف رسمی پروازها نیز خبر نداده است. بنابراین تا زمانی که تصمیم اجرایی یا اطلاعیه رسمی لغو پروازها صادر نشود، نمیتوان این کشور را مقصدی بسته برای شرکتهای هواپیمایی ایرانی تلقی کرد.
محدودیت ماهان در ترکیه
وضعیت ترکیه نیز با آذربایجان تفاوت دارد. مدیر شهر فرودگاهی امام خمینی اعلام کرده است که در حال حاضر محدودیتهای پروازی ترکیه متوجه شرکت ماهان است، در حالی که سایر شرکتهای هواپیمایی ایرانی همچنان به استانبول، آنکارا، قاضیپاشا، ازمیر و چند شهر دیگر ترکیه پرواز دارند.
به گفته این مقام، پروازهای ایران به چین و نجف نیز طبق برنامه ادامه دارد و انتقال مسافران به کشورهای همسایه و برخی مقاصد دیگر از طریق شرکتهای ایرانی مانند قشمایر، تابان، سپهران و وارش انجام میشود.
سازمان هواپیمایی کشوری ایران نیز مذاکرات خود با مقامهای هوانوردی کشورهای مختلف را برای کاهش محدودیتهای اعمالشده علیه شرکتهای هواپیمایی ایرانی ادامه میدهد.
در نتیجه، بر اساس اطلاعات اعلامشده از طرف ایران، مسیرهای چین و نجف و همچنین پروازهای شرکتهای ایرانی غیر از ماهان به شهرهای مختلف ترکیه همچنان فعال هستند. با این حال، مسافران باید پیش از خرید بلیت، وضعیت پرواز رفت و برگشت را مستقیما از شرکت هواپیمایی مربوطه استعلام کنند.
علت توقف پرواز ماهان به مسقط همچنان روشن نیست
در مورد عمان، هنوز توضیح رسمی درباره علت توقف پرواز ماهان به مسقط منتشر نشده است. سازمان هواپیمایی کشوری عمان نیز تاکنون درباره توقف این مسیر یا اعمال ممنوعیت عمومی برای هواپیماهای ایرانی اطلاعیهای صادر نکرده است.
در ترکیه نیز آخرین اطلاعیههای علنی سازمان هواپیمایی این کشور، توضیح مشخصی درباره علت محدودیتهای اعمالشده علیه ماهان ارائه نمیکند.
بنابراین، تا زمان انتشار توضیح رسمی از سوی مسقط یا آنکارا، نمیتوان فشار آمریکا را به عنوان علت قطعی توقف پرواز ماهان به مسقط یا محدودیتهای این شرکت در ترکیه مطرح کرد.
آغاز ماجرا با توقف پروازهای ماهان
شرکت هواپیمایی ماهان پیش از پایان مهلت ۲۳ سپتامبر (یکم مهر)، ابتدا پرواز تهران-مسقط و پس از آن پروازهای تهران-استانبول و تهران-آنکارا را متوقف کرد و این موضوع را طی اطلاعیهای به آژانسهای مسافرتی اعلام کرد.
ماهان از سال ۲۰۱۱ در فهرست تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا قرار دارد. واشنگتن این شرکت را به ادعای ارائه حمایت به سپاه پاسداران و نیروی قدس تحریم کرده است. این اتهام موضع دولت آمریکا محسوب میشود و بهتنهایی نمیتواند علت تصمیم عمان یا ترکیه درباره تعامل با این شرکت را اثبات کند.
مسافران چه گزینههایی دارند؟
با توجه به وضعیت فعلی، مسافرانی که قصد سفر به ترکیه دارند میتوانند از شرکتهای هواپیمایی ایرانی دیگری که همچنان در این مسیر فعال هستند استفاده کنند. برای سفر به عراق نیز مسیر نجف همچنان برقرار است و پروازهای ایران به چین نیز طبق برنامه انجام میشود.
در مورد آذربایجان، مقامهای این کشور از مسافران خواستهاند برای استرداد وجه بلیت یا تغییر رزرو با شرکت هواپیمایی یا محل خرید بلیت تماس بگیرند.
با این حال، برای پروازهای ماهان به مسقط و برخی مسیرهای مرتبط با گرجستان، تاکنون جایگزین مستقیم و رسمی مشخصی اعلام نشده است.
