تغییر معادلات امنیتی خلیج فارس؛ کشورهای عربی گفتوگو با ایران را در دستور کار دارند
روزنامه آمریکایی «نیویورکتایمز» گزارش داد حملات مکرر ایران در ماههای اخیر، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را نسبت به اتکای صرف به حمایت امنیتی آمریکا دچار تردید کرده و عربستان، امارات، کویت و بحرین را به بررسی ترتیبات امنیتی جدید و گسترش گفتوگو با ایران سوق داده است.
به گزارش ایلنا، روزنامه آمریکایی «نیویورکتایمز» در گزارشی به قلم «ویویان نریم» نوشت کشورهای خلیج فارس سالها به تضمینهای امنیتی آمریکا متکی بودهاند، اما بیش از ۶ ماه حملات موشکی و پهپادی ایران، محدودیتهای این الگو را آشکار کرده است.
بر اساس این گزارش، مقامهای کشورهای عربی منطقه اکنون به دنبال راههایی برای کاهش آسیبپذیری خود در برابر حملات ایران و همپیمانان آن هستند و گفتوگوی مستقیم با تهران درباره موضوعاتی مانند امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را یکی از گزینههای پیشرو میدانند.
نیویورکتایمز به نقل از یک مقام ارشد عربی نوشت نشست برنامهریزیشده میان ایران و کشورهای عربی منطقه که قرار بود روز دوشنبه در عمان برگزار شود، یکشنبهشب و بهطور ناگهانی لغو شد؛ زیرا مذاکرات عربستان و ایران درباره تنگه هرمز به بنبست رسیده بود.
به گفته این مقام، قرار بود در این نشست پیشنهاد ایران و عمان درباره نحوه تردد کشتیها در تنگه هرمز بررسی شود، اما عربستان خواستار اصلاحاتی در این پیشنهاد شد؛ از جمله حذف بندی که با ادعای ایران درباره بینالمللی نبودن تنگه هرمز ارتباط داشت.
این مقام افزود ایران برخی اصلاحات پیشنهادی عربستان را نپذیرفت و برای بررسی سایر موارد درخواست زمان بیشتری کرد. تاکنون زمان جدیدی برای برگزاری این نشست اعلام نشده، اما تحلیلگران معتقدند رایزنیها برای حل اختلافات از مسیر گفتوگو ادامه خواهد یافت.
نیویورکتایمز در ادامه، بحرین را نمونهای از اتکای کشورهای منطقه به حمایت آمریکا دانست و نوشت این کشور برای دههها میزبان یک پایگاه مهم نیروی دریایی آمریکا بوده است؛ پایگاهی که در جریان حملات ایران هدف قرار گرفت و بخش قابل توجهی از نیروهای مستقر در آن تخلیه شدند.
این روزنامه همچنین یادآور شد حملات ایران خسارتهایی به اقتصاد کشورهای نفتخیز خلیج فارس وارد کرده و به وجهه این کشورها بهعنوان مناطق امن در منطقه نیز آسیب زده است.
بر اساس این گزارش، کشورهای عربی منطقه میلیاردها دلار برای خرید تسلیحات پیشرفته هزینه کردهاند، اما ارتشهای آنها از نظر نیروی انسانی و توان نظامی با ایران قابل مقایسه نیستند و چین و روسیه نیز با وجود روابط نزدیک با کشورهای خلیج فارس، تاکنون وارد ارائه حمایت نظامی گسترده از آنها نشدهاند.
با این حال، برخی تحلیلگران و مقامهای عربی به نیویورکتایمز گفتهاند حمایت نظامی آمریکا و تسلیحات این کشور، از جمله سامانههای پدافند هوایی، در کاهش تلفات کشورهای منطقه نقش داشته است.
این روزنامه افزود تلاش کشورهای خلیج فارس برای ایجاد ترتیبات دفاعی جدید همچنان در مراحل اولیه قرار دارد و توافقهای امنیتی تازه، از جمله توافق دفاعی جدید عربستان و پاکستان، هنوز در عمل آزموده نشدهاند. همچنین مشخص نیست این کشورها تا چه اندازه آماده و قادر به حمایت متقابل از یکدیگر خواهند بود.
یاسمین فاروق، مدیر پروژه خلیج فارس و شبهجزیره عربستان در گروه بحران بینالمللی، به نیویورکتایمز گفت کشورهای منطقه به دنبال ایجاد مشارکتهای دفاعی هستند که در کنار حمایت امنیتی آمریکا عمل کند، نه اینکه کاملا جایگزین آن شود.
نیویورکتایمز همچنین به کمبود جهانی موشکهای رهگیر آمریکایی در هفتههای نخست درگیریها اشاره کرد و نوشت این مسئله کشورهای عربی منطقه را به تلاش برای تأمین این تجهیزات از اوکراین و برخی کشورهای اروپایی سوق داده است.
این روزنامه در عین حال تأکید کرد تقویت پدافند هوایی، حتی با هدف مقابله با پهپادهای نسبتاً ارزانقیمت، نمیتواند امنیت کامل کشورهای منطقه را تضمین کند.
