«آنچه در جریان است را افشا میکنم»؛ اولتیماتوم نخستوزیر عراق به مخالفان خلع سلاح
اختلاف بر سر آینده سلاح گروههای مسلح در عراق بالا گرفته است؛ نخستوزیر این کشور از احتمال قطع دسترسی بغداد به دلار آمریکا خبر داده و مخالفان خلع سلاح را به افشای پشتپرده اختلافات تهدید کرده است.
به گزارش ایلنا به نقل از عربی۲۱، منابع سیاسی عراق از تشدید اختلافات در داخل ائتلاف «اداره دولت» بر سر پرونده خلع سلاح گروههای مسلح خبر دادند؛ اختلافی که پس از اصرار فالح علی الزیدی، نخستوزیر عراق، بر اجرای تصمیم خلع سلاح تا پایان سپتامبر و مخالفت برخی جریانهای شیعی عضو «چارچوب هماهنگی» شدت گرفته است.
نشست اخیر ائتلاف اداره دولت با حضور سران سه قوه و رهبران جریانهای سیاسی عراق به صحنه رویارویی بر سر آینده پرونده سلاح گروههای مسلح تبدیل شد.
منابع آگاه گفتند الزیدی در این نشست درباره احتمال قطع دسترسی عراق به دلار آمریکا در چهارم اکتبر هشدار داده و این مسئله را مستقیما به موضع جریانهای سیاسی درباره سلاح گروههای مسلح مرتبط کرده است.
نخستوزیر عراق همچنین تهدید کرده است اگر درباره خلع سلاح به توافق نرسند، جزئیات اختلافات و آنچه در داخل جریانهای سیاسی میگذرد را در نشست خبری پنجم اکتبر در بغداد افشا خواهد کرد.
عصام الفیلی، استاد علوم سیاسی دانشگاه مستنصریه، گفت الزیدی با استفاده از فشار سیاسی و رسانهای تلاش دارد جریانهایی را که از اعلام موضع صریح درباره خلع سلاح خودداری میکنند، وادار به آشکار کردن مواضعشان کند.
وی افزود مخالفت برخی جریانهای شیعی با خلع سلاح تنها به مسئله نظامی محدود نمیشود، بلکه این گروهها سلاح را ابزاری برای اعمال فشار بر دولت و حفظ نفوذ سیاسی خود میدانند.
اختلاف بر سر تکمیل کابینه
در همین حال، پرونده خلع سلاح تنها چالش پیش روی دولت عراق نیست و اختلافات بر سر تکمیل کابینه نیز همچنان ادامه دارد. دولت این کشور هنوز ۹ وزارتخانه را تعیین تکلیف نکرده است.
بر اساس این گزارش، مهمترین اختلاف در داخل چارچوب هماهنگی میان «ائتلاف دولت قانون» به ریاست نوری المالکی و «عصائب اهل الحق» به رهبری قیس الخزعلی بر سر وزارت کشور و سمت معاون نخستوزیر است.
منابع عراقی گفتند وزارت کشور سهم ائتلاف المالکی است، اما این جریان با انتصاب «لیث»، برادر قیس الخزعلی، به عنوان معاون نخستوزیر مخالفت میکند؛ چراکه آمریکا با تصدی این سمت از سوی وی مخالف است.
جریانهای سیاسی عراق توافق کردهاند پرونده تشکیل کابینه را تا پایان ماه جاری تعیین تکلیف کنند. الزیدی نیز هفته آینده پس از سفر به فرانسه و آلمان به عراق بازمیگردد و احتمال دارد پس از آن برای شرکت در نشست مجمع عمومی سازمان ملل راهی نیویورک شود.
فشار آمریکا و ایران بر بغداد
منابع عراقی میگویند حمایت آمریکا از بغداد به اجرای تعهداتی از جمله خلع سلاح گروههای مسلح گره خورده است؛ تعهداتی که الزیدی در سفر اواخر ژوئیه خود به آمریکا و دیدار با دونالد ترامپ بر آنها تأکید کرده بود.
همزمان استیو فگن، کاردار جدید آمریکا در عراق، دیدار با رهبران جریانهای سیاسی این کشور را آغاز کرده است؛ اقدامی که به گفته منابع، در آستانه موعد تعیینشده برای تعیین تکلیف پرونده خلع سلاح صورت میگیرد.
در سوی دیگر، اختلافات داخل چارچوب هماهنگی پس از سفر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، به عراق تشدید شده و ادبیات برخی جریانها از «خلع سلاح» به «ساماندهی سلاح» تغییر کرده است.
الفیلی معتقد است این تغییر ادبیات نشاندهنده اختلاف عمیق میان دولت عراق و جریانهایی است که با پایان دادن به فعالیت مسلحانه خارج از چارچوب نهادهای رسمی مخالفت میکنند.
وی گفت برخی جریانها تلاش دارند ابتدا قانون حشد الشعبی را به تصویب برسانند و از این طریق پرونده سلاح را از یک مسئله سیاسی و امنیتی به موضوعی قانونی و پارلمانی تبدیل کنند.
به گفته این استاد دانشگاه، حضور جریانهای تندرو از جمله «کتائب حزبالله»، «جنبش النجباء» و «فیلق بدر» در چارچوب هماهنگی نیز روند خلع سلاح را پیچیدهتر کرده است؛ چراکه این گروهها اساسا با طرح چنین موضوعی مخالفند.
الفیلی همچنین نقش ایران را در این پرونده مهم دانست و گفت پیوند ایدئولوژیک تهران با برخی گروههای مسلح، ایران را به یکی از طرفهای مؤثر در هرگونه تصمیمگیری درباره آینده سلاح این گروهها تبدیل کرده است.
وی هشدار داد آمریکا در صورت شکست مذاکرات میتواند از ابزارهایی مانند تحریم اقتصادی و حتی گزینه نظامی استفاده کند؛ تحریمهایی که در صورت گسترده شدن ممکن است ساختار سیاسی شیعی عراق را با بحران مواجه کند.
به گفته الفیلی، در چنین شرایطی مردم عراق بیشترین آسیب را خواهند دید و فشار اقتصادی میتواند نارضایتیهای انباشتهشده از فساد و عملکرد جریانهای سیاسی را به فشار مستقیم علیه این جریانها تبدیل کند.
