«وقتی ایران ناچار شود سرتاسر خلیج فارس را هدف قرار دهد»؛ سناریوی خطرناک تقابل با آمریکا

به گزارش ایلنا، پایگاه خبری «النشره» لبنان در تحلیلی نوشت: در ژوئن ۲۰۲۵ (خرداد ۱۴۰۴)، اسرائیل حمله‌ای غافلگیرکننده به تأسیسات نظامی و هسته‌ای ایران انجام داد و آمریکا نیز از هفته دوم این عملیات وارد درگیری شد. این جنگ سرانجام در ۲۴ ژوئن (۳ تیر) با توافق آتش‌بس و میانجیگری قطر متوقف شد.

اما این پایان ماجرا نبود. چند ماه بعد، در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴)، آمریکا و اسرائیل بار دیگر حمله‌ای گسترده علیه ایران آغاز کردند. این درگیری نیز با وجود وارد کردن خسارت‌هایی به زیرساخت‌ها و توانمندی‌های نظامی ایران، نتوانست به اهداف اعلام‌شده واشنگتن و تل‌آویو منجر شود و سرانجام در ۸ آوریل ۲۰۲۶ (۱۹ فروردین ۱۴۰۵) با توافقی موقت برای توقف درگیری‌ها پایان یافت.

با این حال، آتش‌بس نیز نتوانست اختلافات اساسی میان دو طرف را برطرف کند و در ماه‌های بعد، تنش‌ها بار دیگر افزایش یافت. اکنون تهران و واشنگتن در شرایطی قرار دارند که نه مسیر مذاکره به نتیجه مشخصی رسیده و نه فشارهای آمریکا توانسته ایران را به پذیرش خواسته‌های واشنگتن وادار کند.

آمریکا همچنان بر فشار اقتصادی و سیاسی علیه ایران تکیه دارد و می‌کوشد از این طریق تهران را به پذیرش شروط خود سوق دهد. در مقابل، ایران بر حفظ توان دفاعی و بازدارندگی خود تأکید دارد و حاضر نیست تحت فشار، از مواضع راهبردی خود عقب‌نشینی کند.

در چنین شرایطی، یکی از مهم‌ترین نقاط حساس در صورت وقوع درگیری جدید، تنگه هرمز خواهد بود؛ گذرگاهی که بخش قابل توجهی از تجارت انرژی جهان از آن عبور می‌کند و هرگونه اختلال در امنیت و کشتیرانی آن می‌تواند پیامدهایی فراتر از منطقه داشته باشد.

نگرانی اصلی اینجاست که درگیری احتمالی به داخل ایران محدود نماند. در صورت تشدید جنگ، ایران می‌تواند پایگاه‌ها و منافع آمریکا در منطقه را هدف قرار دهد؛ سناریویی که دامنه درگیری را به سراسر خلیج فارس خواهد کشاند.

از این منظر، فشار حداکثری علیه ایران می‌تواند نتیجه‌ای متفاوت از آنچه واشنگتن انتظار دارد به دنبال داشته باشد. تلاش برای افزایش هزینه‌های ایران، در صورت عبور از آستانه مشخص، ممکن است با افزایش هزینه‌های حضور آمریکا در منطقه همراه شود.

تجربه درگیری‌های اخیر نیز نشان داده است که هرگونه رویارویی مستقیم میان ایران و آمریکا می‌تواند به سرعت ابعاد منطقه‌ای پیدا کند. همین مسئله موجب شده تنگه هرمز و امنیت خلیج فارس به یکی از مهم‌ترین متغیرهای محاسبات راهبردی دو طرف تبدیل شود.

در نهایت، سناریوی خطرناک زمانی شکل می‌گیرد که فشارهای سیاسی و اقتصادی جای خود را به اقدام نظامی بدهد و ایران احساس کند برای پاسخ‌گویی دیگر نمی‌تواند دامنه واکنش خود را به داخل مرزهایش محدود کند. در چنین شرایطی، یک درگیری محدود می‌تواند به بحرانی فراگیر در خلیج فارس تبدیل شود؛ بحرانی که کنترل پیامدهای آن برای هیچ‌یک از طرف‌ها آسان نخواهد بود.