جزئیات و ناگفتههای تازه؛ ترامپ چگونه فرمان حمله به ایران را صادر کرد؟
کتاب تازه منتشرشده «تغییر نظام» با روایت جزئیاتی از جلسات محرمانه کاخ سفید، مدعی شده است تصمیم دونالد ترامپ برای حمله به ایران پس از هفتهها مذاکره، فشارهای تلآویو و اختلافنظر در میان مقامهای آمریکایی اتخاذ شد.
به گزارش ایلنا به نقل از ارمنیوز، کتاب تازه منتشرشده «تغییر نظام» با روایت جزئیاتی از پشتپرده تصمیم دونالد ترامپ برای حمله نظامی به ایران، مدعی شده است که رئیسجمهور آمریکا پس از هفتهها مذاکره، تحت تاثیر فشارهای بنیامین نتانیاهو، اختلافنظرهای داخلی در کاخ سفید و ارزیابی نهادهای اطلاعاتی، در نهایت فرمان اجرای عملیات را صادر کرد.
کتاب «تغییر نظام» که به قلم جاناتان سوان و مگی هابرمن منتشر شده، روایت تازهای از روند تصمیمگیری در کاخ سفید پیش از حمله نظامی آمریکا به ایران ارائه کرده و نوشته است که این تصمیم پس از هفتهها کشمکش میان دیپلماسی و گزینه نظامی اتخاذ شد.
نویسندگان کتاب میگویند ترامپ تا روزهای پایانی همچنان مسیر مذاکره با تهران را باز نگه داشته بود، اما در نهایت با این ارزیابی که فرصت وارد کردن ضربه به ایران ممکن است تکرار نشود، دستور اجرای عملیات را صادر کرد.
مذاکره در سایه آمادهسازی حمله
بر اساس این کتاب، همزمان با آماده شدن طرحهای نظامی، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه و جرد کوشنر، مشاور ارشد ترامپ، مذاکرات با مقامهای ایرانی را در عمان و سوئیس ادامه میدادند.
در این مذاکرات، واشنگتن حتی پیشنهاد تامین رایگان سوخت مورد نیاز برنامه هستهای غیرنظامی ایران را مطرح کرده بود تا به ادعای نویسندگان، میزان پایبندی تهران به استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای را محک بزند.
با این حال، نویسندگان مدعیاند مقامهای آمریکایی در پایان این جمعبندی را به ترامپ ارائه کردند که ایران با طولانی کردن روند مذاکرات در پی خرید زمان است؛ ارزیابیای که به گفته آنان، مسیر تصمیمگیری رئیسجمهور آمریکا را تغییر داد.
طرح چهارمرحلهای نتانیاهو برای ایران
در بخش دیگری از کتاب آمده است که بنیامین نتانیاهو با ارائه یک طرح چهارمرحلهای تلاش کرد حمایت ترامپ را برای حمله به ایران جلب کند.
به ادعای نویسندگان، این طرح شامل هدف قرار دادن فرماندهان ارشد ایران، تضعیف توان نظامی، تغییر نظام سیاسی و فراهم کردن زمینه تشکیل دولتی جدید بود.
کتاب همچنین مدعی است نتانیاهو در دیدار با ترامپ، ویدئویی از سناریوی پس از سقوط جمهوری اسلامی نمایش داده و حتی نام برخی چهرههای مخالف، از جمله رضا پهلوی، را بهعنوان گزینههای احتمالی برای اداره ایران مطرح کرده است.
با این حال، به نوشته نویسندگان، ترامپ بیش از آنکه به موضوع تغییر نظام توجه نشان دهد، بر اهداف نظامی از جمله ضربه به فرماندهان، توان موشکی و زیرساختهای هستهای ایران متمرکز بود.
شکاف در کاخ سفید
یکی از بخشهای قابل توجه کتاب، اختلافنظر مقامهای ارشد آمریکایی درباره پیشنهادهای نتانیاهو است.
بر اساس این روایت، «جان رتکلیف» رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، سناریوی ارائهشده از سوی نخستوزیر رژیم صهیونیستی را غیرواقعبینانه ارزیابی کرده و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا نیز با تبدیل «تغییر نظام» به هدف اصلی عملیات مخالفت کرده است.
همچنین دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا نسبت به احتمال کشیده شدن ایالات متحده به جنگی طولانی، کاهش توان عملیاتی ارتش و پیامدهای احتمالی آن برای امنیت تنگه هرمز هشدار داده بود.
بر اساس این کتاب، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا نیز اگرچه با اقدام نظامی موافق نبود، اما به ترامپ اعلام کرده بود در صورت اتخاذ تصمیم نهایی، از او حمایت خواهد کرد.
تصمیم نهایی چگونه گرفته شد؟
نویسندگان مدعیاند آخرین تصمیم ترامپ در نشست اتاق عملیات کاخ سفید و پس از ارائه گزارشی اطلاعاتی درباره وضعیت میدانی ایران اتخاذ شد.
بر این اساس، رئیسجمهور آمریکا پس از شنیدن ارزیابیهای مقامهای امنیتی و نظامی، دستور نهایی اجرای عملیات را صادر کرد.
جمعبندی نویسندگان
«تغییر نظام» در پایان نتیجه میگیرد که تصمیم ترامپ برای حمله به ایران، حاصل مجموعهای از عوامل از جمله بنبست مذاکرات، فشارهای رژیم صهیونیستی، ارزیابیهای اطلاعاتی و محاسبات شخصی رئیسجمهور آمریکا بوده است.
در عین حال، نویسندگان تاکید میکنند دولت آمریکا در زمان اجرای عملیات، برنامه مشخصی برای تحولات پس از حمله و سناریوهای آینده ایران در اختیار نداشت؛ موضوعی که از نگاه آنان یکی از مهمترین ابهامات این تصمیم به شمار میرود.