پشت پرده تقسیم نقش در پرونده ایران؛ ونس و روبیو چه ماموریتی دارند؟
همزمان با پیشبرد مذاکرات واشنگتن در پروندههای ایران و لبنان، گزارش یک رسانه آمریکایی از تفاوت نقش و رویکرد وزیر خارجه و معاون رئیسجمهور آمریکا در این روند خبر داده و نوشته است هرچند این دو مقام آمریکایی مسیرهای متفاوتی را دنبال میکنند، اما همه اقدامات آنها در چارچوب راهبردی واحد و با هدایت دونالد ترامپ انجام میشود.
به گزارش ایلنا، پایگاه آمریکایی «آکسیوس» در گزارشی نوشت دولت دونالد ترامپ برای پیشبرد مذاکرات با ایران و مدیریت پروندههای منطقهای، از چهرههایی با رویکردهای متفاوت بهره میگیرد؛ بهگونهای که مارکو روبیو بهعنوان چهرهای نزدیک به مواضع اسرائیل و دارای رویکردی سختگیرانه شناخته میشود، در حالی که جیدی ونس رویکردی محتاطتر و منعطفتر در قبال این پروندهها دارد.
به نوشته این رسانه، موفقیت مذاکرات با ایران و پیامدهای آن بر ثبات بازار جهانی نفت، تا حد زیادی به توانایی ترامپ در ایجاد توازن میان منافع متعارض ایران، اسرائیل و لبنان بستگی دارد.
آکسیوس به نقل از یکی از مشاوران ارشد ترامپ نوشت: «روبیو و ونس دو وجه از سیاستهای ترامپ هستند؛ روبیو بیشتر به اسرائیل نزدیک است و ونس نگاه انتقادیتری نسبت به برخی سیاستهای تلآویو دارد.»
اختلاف رویکرد در پرونده ایران
بر اساس این گزارش، اختلاف دیدگاه این دو مقام آمریکایی در جریان بررسیهای داخلی دولت درباره یادداشت تفاهم ۱۷ ژوئن میان ایران و آمریکا آشکار شده است.
به گفته منابع آمریکایی، ونس در کنار استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، و جرد کوشنر در مذاکرات حضور داشته و معتقد بوده است که پذیرش این توافق میتواند به پایان جنگ، بازگشایی تنگه هرمز و ایجاد ثبات اقتصادی پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا کمک کند.
در مقابل، روبیو، جان رتکلیف رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و پیت هگست وزیر دفاع، نسبت به مفاد این تفاهمنامه و امکان دستیابی به توافق جامع هستهای با ایران تردیدهایی داشتهاند.
با این حال، آکسیوس تأکید کرد روبیو در پی ناکام گذاشتن توافق با ایران نیست. به نوشته این رسانه، وزیر خارجه آمریکا به همراه ویتکاف روز دوشنبه نمایندگان کنگره را در جریان جزئیات توافق قرار داده و تلاش کرده است نظر قانونگذاران مردد را جلب کند.
یکی از مشاوران دولت ترامپ نیز درباره تفاوت نقش روبیو و ونس گفت: «آنها دو روی یک سکه نیستند، بلکه ابزارهای متفاوتی در یک چاقوی چندکاره سوئیسی هستند و این ترامپ است که تصمیم میگیرد از هر ابزار در چه زمانی استفاده کند.»
لبنان؛ محور اختلاف در مذاکرات
آکسیوس در ادامه گزارش خود به پرونده لبنان پرداخت و نوشت مذاکرات مربوط به این کشور به دلیل درگیر بودن ایران، اسرائیل و لبنان، پیچیدگی بیشتری داشته است.
بر اساس این گزارش، سه توافق جداگانه در این زمینه شکل گرفته است؛ یادداشت تفاهم ایران و آمریکا در ۱۷ ژوئن، توافقی که ونس در ۲۱ ژوئن در سوئیس درباره لبنان با طرف ایرانی به دست آورد و در نهایت، چارچوب توافق صلح میان لبنان و اسرائیل که با میانجیگری روبیو روز جمعه گذشته امضا شد.
به نوشته آکسیوس، محور اصلی اختلاف آنجاست که توافق مورد حمایت روبیو بر جلوگیری از نقشآفرینی ایران در لبنان تأکید دارد، اما توافقی که ونس دنبال کرده، برای تهران در موضوع آتشبس میان اسرائیل و حزبالله نیز جایگاهی قائل شده است.
این رسانه مدعی شد همین تفاوت باعث شد مذاکرهکنندگان لبنانی و اسرائیلی از میانجیهای آمریکایی بخواهند مشخص کنند کدامیک از این دو مسیر، سیاست رسمی دولت ترامپ محسوب میشود.
با این حال، یک مقام ارشد آمریکایی حاضر در مذاکرات به آکسیوس گفت که ترامپ و ونس در نهایت با توافقی که روبیو پیگیری کرده بود، موافقت کردهاند.
روایت واشنگتن از توافقها
بر اساس گزارش آکسیوس، یادداشت تفاهم ۱۷ ژوئن میان ایران و آمریکا تصریح میکند که خروج نیروهای اسرائیلی از لبنان باید در چارچوب توافق نهایی انجام شود، اما توافق اخیر لبنان و اسرائیل، خروج تدریجی ارتش رژیم صهیونیستی را به خلع سلاح حزبالله مشروط کرده است.
در مقابل، حزبالله و متحدانش این توافق را رد کرده و تأکید دارند تنها تفاهمی که ونس در مذاکرات با ایران دنبال کرده، باید مبنای اجرای توافقات باشد.
یک مقام آمریکایی نیز به آکسیوس گفت: «یادداشت تفاهم بهصراحت بر حاکمیت لبنان تأکید دارد و توافق اخیر نیز با همین اصل سازگار است، زیرا این دولت لبنان بوده که آن را امضا کرده است.»
مقام دیگری نیز مدعی شد: «از نگاه ایران، این توافقها با یکدیگر در تضاد هستند، اما از نگاه ما چنین نیست و همه چیز به نحوه تفسیر مفاد توافق بستگی دارد.»
کاخ سفید: اختلافی در کار نیست
آکسیوس در بخش پایانی گزارش خود نوشت با وجود تفاوت دیدگاههای روبیو و ونس، مقامهای دولت آمریکا هرگونه اختلاف جدی میان این دو را رد میکنند.
یکی از مقامهای آمریکایی گفت: «رسانهها، دموکراتها و حتی ایران تلاش میکنند اختلاف میان روبیو و ونس را بزرگنمایی کنند، اما واقعیت این است که هر دو در چارچوب سیاستهای رئیسجمهور عمل میکنند.»
این مقام افزود: «هدف اصلی، حرکت به سمت صلح است. اگر ایران خواهان صلح باشد، مسیر آن وجود دارد و اگر به دنبال جنگ باشد، شرایط متفاوت خواهد بود.»
در همین حال، آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید نیز با رد گزارشها درباره وجود شکاف در دولت ترامپ گفت: «تنها یک جبهه در دولت وجود دارد و آن، جبهه رئیسجمهور ترامپ است. همه اعضای دولت از تلاشهای رئیسجمهور برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای حمایت میکنند.»
آکسیوس در پایان گزارش خود نوشت نتیجه مذاکرات با ایران میتواند بر معادلات سیاسی داخلی آمریکا، بهویژه رقابتهای حزب جمهوریخواه برای انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۸ نیز تأثیرگذار باشد؛ هرچند مقامهای دولت ترامپ تأکید دارند همه تصمیمها در نهایت با نظر رئیسجمهور آمریکا اتخاذ میشود.
