چراغی در گفتوگو با ایلنا تشریح کرد:
دلایل افشای سفر نتانیاهو به امارات از سوی تلآویو/نگاه کشورهای عربی به روابط ابوظبی و تلآویو
کارشناس مسائل سیاسی منطقه گفت: اگر مخالفان نتانیاهو به این جمعبندی برسند که سفر وی به امارات دستاورد ملموس و واقعی نداشته، ممکن است این مسئله علیه او تمام شود.
جلال چراغی، کارشناس مسائل سیاسی منطقه در تشریح دلایل و پیامدهای افشای سفر نتانیاهو به امارات در بحبوحه جنگ علیه ایران در گفتوگو با ایلنا اظهار کرد: واقعیت این است که این موضوع بازتاب گستردهای در سطح رسانههای منطقهای و جهانی داشت، اما بیشترین بازتاب آن در میان رسانههای عربی، شبکههای اجتماعی و افکار عمومی کشورهای عربی مشاهده شد. این مسئله از چند زاویه قابل تحلیل است؛ هم از منظر سیاست داخلی اسرائیل، هم از منظر روابط پنهان و آشکار اسرائیل و امارات متحده عربی، و هم از منظر جنگ روانی و رسانهای آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران. در خصوص اینکه هدف بنیامین نتانیاهو از افشای این سفر چه بوده، باید گفت چنین افشاگریای قطعاً با چراغ سبز شخص نتانیاهو صورت گرفته و طبیعتاً اهداف متعددی را دنبال میکرده است. این سفر، یک سفر تصادفی نبوده و میتواند چندین پیام و هدف سیاسی، امنیتی و رسانهای در خود داشته باشد.
وی ادامه داد: یکی از مهمترین اهداف نتانیاهو این بوده که در سطح داخلی نشان دهد حتی در شرایط جنگی و بحرانی نیز همچنان روابط و کانالهای منطقهای اسرائیل فعال است و کابینه او منزوی نشده است. همچنین او تلاش داشته این پیام را منتقل کند که کابینهاش همچنان از حمایت برخی کشورهای عربی و بازیگران منطقهای برخوردار است. این گزاره، پیامی نیز برای ایران و دیگر بازیگران منطقهای دارد؛ مبنی بر اینکه با وجود جنگ، کابینه نتانیاهو همچنان فعال است، در حال اجماعسازی منطقهای است و توان مدیریت مناسبات سیاسی و امنیتی خود را حفظ کرده است. از سوی دیگر، این اقدام میتواند در چارچوب مسائل داخلی و انتخاباتی اسرائیل نیز تحلیل شود. نتانیاهو تلاش دارد نشان دهد همچنان بازیگری فعال در عرصه منطقهای است و روند عادیسازی روابط با کشورهای عربی را پیش میبرد. این مسئله برای تقویت روحیه داخلی اسرائیل نیز اهمیت دارد؛ بهویژه ایجاد این تصویر که اسرائیل علاوه بر میدان نظامی، در حوزه دیپلماسی و امنیت منطقهای نیز فعال و مسلط عمل میکند و با وجود حملات ایران، همچنان با خونسردی به فعالیتهای خود ادامه میدهد.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: همچنین این افشاگری میتواند پاسخی به شایعات و فضاسازیهایی باشد که در بحبوحه جنگ مطرح میشد؛ از جمله ادعاهایی مبنی بر اینکه نتانیاهو کشته شده یا در مخفیگاه به سر میبرد. در واقع، او با انتشار چنین اخباری تلاش میکند نشان دهد در اوج بحران نیز قادر به سفر و مدیریت روابط منطقهای بوده است. این مسئله، بخشی از جنگ روانی و رسانهای نیز محسوب میشود؛ هم در جهت تقویت جبهه داخلی اسرائیل و هم در راستای فشار تبلیغاتی علیه ایران و محور مقاومت. در واقع، این اقدام مصرف داخلی، حزبی و انتخاباتی بسیار جدی برای نتانیاهو دارد؛ بهویژه در شرایطی که او تحت فشارهای سیاسی و امنیتی گسترده قرار گرفته است. در چنین فضایی، نمایش روابط و دیدارهای منطقهای میتواند برای او بهعنوان یک دستاورد سیاسی مطرح شود.
وی افزود: برای افکار عمومی اسرائیل نیز این پیام اهمیت دارد که نتانیاهو و رژیم صهیونیستی هنوز توان مدیریت روابط منطقهای را دارند و کشورهای عربی، ارتباط خود را با اسرائیل قطع نکردهاند. بنابراین، این افشاگری میتواند جنبه تبلیغاتی و تقویت جایگاه سیاسی نتانیاهو در داخل را داشته باشد. اما درباره اینکه چرا امارات این سفر را تکذیب کرده، باید گفت دلایل مختلفی وجود دارد. نخست اینکه افکار عمومی عربی و اسلامی برای امارات اهمیت زیادی دارد؛ بهویژه پس از جنگ غزه و همچنین جنگ میان ایران و اسرائیل. در چنین شرایطی، برای افکار عمومی کشورهای عربی و اسلامی بسیار حساس است که کشوری عربی، همزمان با جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، روابط خود را با رژیم صهیونیستی توسعه دهد؛ آن هم جنگی که از نگاه بسیاری، اقدامی غیرقانونی و بدون مجوز سازمان ملل تلقی میشود.
چراغی گفت: دلیل دوم این است که امارات طی سالهای اخیر تلاش کرده نوعی توازن در روابط خود با ایران و اسرائیل برقرار کند. به همین دلیل، بخش مهمی از روابط امارات و اسرائیل در بسیاری از مواقع بهصورت پنهانی دنبال شده است. ابوظبی مایل نیست این تصور ایجاد شود که در حال هماهنگی امنیتی یا سیاسی با اسرائیل علیه ایران، بهویژه در شرایط جنگی، است. ایران برای امارات یک همسایه قدرتمند و تأثیرگذار محسوب میشود و طبیعی است که ابوظبی بخواهد ملاحظات امنیتی و منطقهای خود را حفظ کند. بسیاری از تماسها و دیدارهای میان دو طرف نیز ماهیتی امنیتی و محرمانه داشتهاند و طبیعتاً امارات (مانند هر کشور دیگری) تمایلی ندارد چنین ارتباطاتی علنی شود. به همین دلایل بود که امارات این سفر را تکذیب کرد؛ تکذیبی که البته با واکنش اسرائیل نیز همراه شد. در خصوص پیامدهای داخلی و خارجی افشای این سفر نیز باید گفت نتانیاهو احتمالاً تلاش خواهد کرد از آن برای نمایش توانایی خود در پیشبرد روابط منطقهای بهرهبرداری کند و بر روی آن مانور سیاسی بدهد. با این حال، اگر مخالفان او به این جمعبندی برسند که این تحرکات دستاورد ملموس و واقعی نداشته و صرفاً نمایشی تبلیغاتی بوده است، ممکن است این مسئله علیه خود نتانیاهو تمام شود. در سطح منطقهای و بینالمللی نیز این افشاگری، همانگونه که قابل پیشبینی بود، حساسیت ایران را برانگیخت و احتمالاً باعث خواهد شد کشورهای عربی حوزه خلیج فارس که دارای روابط پنهانی با اسرائیل هستند، در آینده با احتیاط و ملاحظات بیشتری عمل کنند تا این روابط و رفتوآمدها کمتر در معرض افشا قرار گیرد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: در مجموع، این اقدام برای نتانیاهو در عرصه داخلی و حزبی، بهویژه در میان صهیونیستها، میتواند دستاوردی سیاسی تلقی شود و به همین دلیل نیز او آگاهانه دست به چنین افشاگریای زده است. اما فارغ از اینکه اصل این سفر دقیقاً با چه جزئیاتی انجام شده، انتشار این خبر نشان میدهد موضوع روابط اسرائیل و کشورهای عربی خلیج فارس، بهویژه در شرایط جنگی، همچنان بخشی از جنگ روانی، رقابت ژئوپلیتیکی و بازی رسانهای نتانیاهو است. اساساً نتانیاهو به دنبال بهرهبرداری تبلیغاتی و رسانهای از این روابط است و تجربه نشان داده رژیم صهیونیستی هیچگاه در قبال این کشورها پایبندی واقعی و بلندمدت نخواهد داشت. اسرائیل هر زمان که لازم بداند، از این کشورها بهعنوان ابزار استفاده میکند و هر زمان نیز که منافعش اقتضا کند، ممکن است آنها را قربانی اهداف خود کند. از همین رو، کشورهایی مانند امارات، بحرین و حتی عربستان سعودی که دارای روابط پنهان یا آشکار با اسرائیل هستند، باید به این نکته توجه داشته باشند که رژیم صهیونیستی همانگونه که به بسیاری از توافقات و تعهدات بینالمللی پایبند نبوده، در قبال وعدهها و تعهدات خود نسبت به این کشورها نیز الزاماً پایبند نخواهد ماند و در زمان مقتضی ممکن است برخلاف منافع و خواست آنها عمل کند.
