میانجی خاموش در بحران هرمز؛ پاکستان چگونه بازی را تغییر داد؟

به گزارش ایلنا، با وجود تداوم فضای تنش میان تهران و واشنگتن، نشانه‌ها حاکی از آن است که تحرکات دیپلماتیک—به‌ویژه از سوی پاکستان—به‌طور جدی در جریان است تا از فروپاشی آتش‌بس جلوگیری شده و مسیر گفت‌وگوها باز بماند.

در همین چارچوب، دولت پاکستان بار دیگر بر راه‌حل سیاسی تأکید کرده و تعلیق «پروژه آزادی» از سوی دونالد ترامپ را اقدامی در جهت کاهش تنش ارزیابی کرده است. اسلام‌آباد معتقد است این تصمیم—که در پاسخ به درخواست برخی کشورها از جمله پاکستان اتخاذ شده—می‌تواند فضا را برای پیشبرد مذاکرات فراهم کند.

همزمان، گزارش‌ها از نزدیک شدن ایران و آمریکا به نوعی توافق اولیه حکایت دارد؛ توافقی که گفته می‌شود در قالب یک یادداشت کوتاه می‌تواند مبنای توقف درگیری‌ها و آغاز یک روند سیاسی جدید باشد. همین موضوع باعث شده گمانه‌زنی‌ها درباره بازگشت طرفین به میز مذاکره بار دیگر تقویت شود.

در این میان، آنچه اهمیت دارد نقش کم‌سروصدای اما فعال پاکستان در این روند است. مقام‌های این کشور به‌طور غیرعلنی در جریان مذاکرات حضور داشته‌اند و از پیشرفت‌هایی سخن می‌گویند که به‌دلیل حساسیت موضوعات، جزئیات آن منتشر نمی‌شود. این رویکرد نشان می‌دهد اسلام‌آباد تلاش می‌کند ضمن حفظ اعتماد طرفین، کانال‌های ارتباطی را بدون حاشیه مدیریت کند.

بر اساس این روایت، پاکستان نه‌تنها در شکل‌گیری آتش‌بس اولیه نقش داشته، بلکه در ادامه نیز برای تمدید آن و کشاندن دو طرف به گفت‌وگو تلاش کرده است. تحرکات سیاسی و حتی رفت‌وآمدهای دیپلماتیک و نظامی میان اسلام‌آباد و تهران نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است.

در سطحی کلان‌تر، به‌نظر می‌رسد طرح‌های پیشنهادی مطرح‌شده—از جمله یک چارچوب چندمرحله‌ای برای پایان جنگ—بر تبدیل آتش‌بس موقت به یک توافق پایدار متمرکز است؛ مسیری که نیازمند تضمین‌های بین‌المللی و تداوم مذاکرات در بازه زمانی مشخص خواهد بود.

اگرچه هنوز نمی‌توان از یک توافق قطعی سخن گفت، اما مجموعه این تحولات نشان می‌دهد که موازنه میان میدان و دیپلماسی در حال تغییر است. در این میان، نقش میانجی‌هایی مانند پاکستان می‌تواند تعیین‌کننده باشد؛ بازیگرانی که تلاش می‌کنند بدون ورود مستقیم به منازعه، مسیر گفت‌وگو را زنده نگه دارند و از بازگشت به چرخه تشدید تنش جلوگیری کنند.