واشنگتنپست:
چین در جنگ ایران نقش «میانجی خاموش» را انتخاب کرده است
یک روزنامه آمریکایی نوشت چین از ابتدای این بحران، راهبردی محتاطانه و حسابشده را در پیش گرفته و تلاش کرده است در جایگاه «میانجی خاموش» و پشتپرده ظاهر شود؛ رویکردی که هدف آن پرهیز از درگیری مستقیم در یک منازعه پرهزینه، در عین حفظ توازن میان روابط با تهران و واشنگتن است.
به گزارش ایلنا، روزنامه آمریکایی واشنگتنپست در گزارشی با بررسی رویکرد پکن در قبال جنگ صهیوآمریکایی علیه ایران، تأکید کرد، پکن در هفتههای نخست جنگ، با وجود روابط نزدیک با ایران، سکوتی معنادار اختیار کرد و حتی در تحولات حساسی مانند تحولات رهبری در ایران، از موضعگیری صریح خودداری کرد. این رفتار، به گفته تحلیلگران، نشاندهنده تلاش چین برای اجتناب از ورود مستقیم به معادلات پیچیده سیاسی و امنیتی منطقه است.
واشنگتنپست مینویسد چین در عین حال میکوشد خود را بهعنوان بازیگری مسئول و حامی کاهش تنش معرفی کند، بدون آنکه هزینه رهبری آشکار یک روند دیپلماتیک را بپردازد. در همین چارچوب، برخی مقامهای پیشین آمریکایی تأکید دارند که پکن اساساً تمایلی به بر عهده گرفتن نقش رهبری در خاورمیانه ندارد و این موضوع را بیشتر «دامی پرهزینه» تلقی میکند تا یک فرصت راهبردی.
با این حال، چین در برخی موارد نیز از انتقاد از سیاستهای آمریکا خودداری نکرده است؛ از جمله در قبال محاصره دریایی و تحولات مربوط به تنگه هرمز که آن را اقدامی تنشزا و تهدیدکننده ثبات منطقه ارزیابی کرده است. پکن تأکید دارد که تنها راهحل، برقراری آتشبس کامل و بازگشت به مسیر دیپلماسی است.
در بخش دیگری از این گزارش، به نقش تعیینکننده ملاحظات اقتصادی در سیاست چین اشاره شده است. این کشور بهعنوان یکی از بزرگترین واردکنندگان انرژی، وابستگی قابلتوجهی به جریان پایدار نفت از منطقه، بهویژه از مسیر تنگه هرمز دارد. از این رو، هرگونه بیثباتی در این گذرگاه حیاتی میتواند پیامدهای مستقیم بر اقتصاد چین و حتی بازارهای جهانی داشته باشد. به همین دلیل، پکن تلاش دارد از یکسو از تشدید بحران جلوگیری کند و از سوی دیگر، خود را از تبعات مستقیم درگیری دور نگه دارد.
گزارش واشنگتنپست همچنین تأکید میکند که سیاست «عدم مداخله» همچنان یکی از ارکان اصلی رویکرد چین است و همین مسئله باعث شده این کشور، با وجود برخورداری از ابزارهای نفوذ، از اعمال فشار مستقیم بر ایران خودداری کند. در عین حال، پکن تلاش کرده روابط خود را با سایر بازیگران منطقهای، از جمله کشورهای حاشیه خلیجفارس، در سطحی متوازن حفظ کند.
در این میان، چین برای ایفای نقش غیرمستقیم در روندهای دیپلماتیک، از ظرفیت شرکای منطقهای خود از جمله پاکستان بهره میبرد تا بدون حضور علنی، در مسیر کاهش تنشها تأثیرگذار باشد. این کشور همچنین از طرحهایی برای آتشبس و تضمین امنیت کشتیرانی حمایت کرده، هرچند همزمان گزارشهایی درباره احتمال ارائه حمایتهای غیرمستقیم به ایران مطرح شده که پکن آنها را رد کرده است.
واشنگتنپست در ادامه به نقش چین در شورای امنیت نیز اشاره کرده و مینویسد پکن در همراهی با روسیه، با برخی طرحهای پیشنهادی غرب مخالفت کرده و آنها را فاقد توجه به ریشههای واقعی بحران دانسته است. همچنین رسانههای رسمی چین، سیاستهای آمریکا در منطقه را مورد انتقاد قرار داده و آن را عامل تشدید بیثباتی معرفی کردهاند.
این روزنامه نتیجه میگیرد که چین در برابر یک «معمای راهبردی» قرار دارد؛ از یکسو مایل است روابط خود با ایران را حفظ کند و از سوی دیگر نمیخواهد مناسباتش با آمریکا دچار آسیب جدی شود. در چنین شرایطی، به نظر میرسد پکن همچنان ترجیح میدهد در نقش «میانجی خاموش» باقی بماند؛ رویکردی که هرچند امکان مانور بیشتری به این کشور میدهد، اما آن را از ایفای نقش آشکار و تعیینکننده در حل بحران دور نگه میدارد.
