قائممقامی در گفتوگو با ایلنا تشریح کرد:
ابعاد و دلایل برگزاری پنجمین اجلاس دیپلماسی آنتالیا/ ترکیه به دنبال چیست؟
کارشناس مسائل ترکیه گفت: آنکارا به دنبال آن است که در همه جهات و با همه کشورها روابط خود را در حوزه سیاست خارجی و دیپلماسی گسترش دهد.
علی قائممقامی، کارشناس مسائل ترکیه در تشریح ابعاد و دلایل برگزاری پنجمین اجلاس دیپلماسی آنتالیا در گفتوگو با ایلنا اظهار کرد: اولین اجلاس دیپلماسی آنتالیا توسط ترکیه در سال ۲۰۲۱ برگزار شد. این مجمع با شعار «شکلدهی به آینده و مدیریت عدم شرایط مشخص»، با هدف یافتن راهحلهایی برای بیثباتی موجود بینالمللی، بهویژه بحرانهای خاورمیانه و اوکراین، برگزار شد. این مجمع بین ۱۷ تا ۱۹ آوریل با حمایت رجب طیب اردوغان رئیس جمهور و تحت نظارت وزارت امور خارجه ترکیه در حال برگزاری است که در آن بیش از ۲۰ رئیس دولت و حکومت، حدود ۵۰ وزیر امور خارجه و نمایندگانی از ۱۵۰ کشور و سازمان بینالمللی حضور دارند. موضوعات اصلی این مجمع برپایه چهار محور اصلی یعنی نخست، توقف تنشهای نظامی در خاورمیانه و بازگشایی تنگههرمز، دوم، پایان دادن به جنگ روسیه و اوکراین و بحث در مورد تأثیر آن بر امنیت اروپا، سوم، رسیدگی به بحرانهای انسانی در غزه و لبنان و چهارم، اصلاح نهادهای حاکمیت جهانی برای پاسخگویی به چالشهای عصر استوار است.
وی ادامه داد: این کنفرانس را میتوان تا حدی همسطح کنفرانس امنیتی مونیخ دانست که در هر ساله آلمان برگزار میشود؛ با این تفاوت که نشست آنتالیا با محوریت ترکیه برگزار میشود. در این چارچوب، ترکیه میزبان کشورهای مختلف است، آنها را گرد هم میآورد، امکان تبادل نظر را فراهم میکند و کشورهایی را که با یکدیگر اختلاف یا درگیری دارند، به نوعی میانجیگری میکند تا آنها را به سمت صلح، همکاری و تفاهم سوق دهد. هدف ترکیه از برگزاری این اجلاس صرفاً مساله پرستیژ بینالمللی نیست. این کشور سیاستی ۳۶۰ درجهای را دنبال میکند؛ یعنی بهنوعی، با چرخش «نوک پرگار ثابت»، در همه جهات و با همه کشورها روابط خود را در حوزه سیاست خارجی و دیپلماسی گسترش میدهد. اجلاس دیپلماسی آنتالیا نیز دقیقاً چنین اهدافی را دنبال میکند؛ به این معنا که از کشورهای آمریکایی و آمریکای لاتین گرفته تا آمریکا، روسیه، چین، ناتو، اتحادیه اروپا و کشورهای همسایه عربی را دعوت میکند.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: در حاشیه این اجلاس، نشستهای دوجانبه و چندجانبه نیز در حال برگزاری است که از جمله میتوان به نشست دوجانبه روسیه و اوکراین و نشست سهجانبه ترکیه، اوکراین و روسیه اشاره کرد و به این ترتیب، آنتالیا به مرکزی برای چنین گفتوگوهایی تبدیل شده است و اجلاس دیپلماسی و امنیت آنتالیا تا حد زیادی میتواند در مسائل منطقهای و فرامنطقهای راهگشا باشد. از سوی دیگر در همین کنفرانس سخنرانیهایی مربوط به کشتار مردم فلسطین و لبنان و نیز حملات علیه ایران انجام شد که البته بدون ذکر مستقیم نام آمریکا این مواضع اتخاذ شد و بیشتر با تمرکز بر اسرائیل، که بهعنوان یک نظام نسلکش معرفی شد این مواضع مطرح شد؛ چراکه اسرائیل بهجز نسلکشی و ایجاد ناامنی در منطقه، اقدام دیگری انجام نمیدهد.
وی افزود: در این راستا، اردوغان در این اجلاس پیام داد که اجلاس سران ناتو را در ماه جولای در آنکارا برگزار خواهند کرد و تلاش خواهند کرد آینده ناتو را تقویت کنند؛ زیرا ناتو را محوری گسترده در عرصه امنیت و دیپلماسی دانست. او همچنین درباره مسئله سوریه اعلام کرد که احمد الشرع در سوریه اقدامات درستی انجام میدهد. درباره مساله تنگه هرمز نیز اظهار داشت که تنگه هرمز بخشی متعلق به ایران و بخشی متعلق به عمان است و کشورهای خلیج فارس باید بتوانند از این مسیر به دریای آزاد دسترسی پیدا کنند و کشتیهای تجاری از این منطقه عبور کنند. اردوغان همچنین اعلام کرد که ترکیه اقدامات خود را برای عضویت کامل در اتحادیه اروپا ادامه داده و میخواهد به عضویت این اتحادیه برسد. او این پیامها را نیز مطرح کرد که پس از حملات هفتم اکتبر و در پی تحولات منطقه، ابعاد تنش بهطور گستردهای افزایش یافت و اسرائیل در این دو سال و نیم، ۷۳ هزار فلسطینی را به قتل رسانده، ۱۷۲ هزار نفر را مجروح کرده و بیش از ۲۱ هزار کودک را کشته و ۵۸ هزار کودک را یتیم کرده است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: اردوغان همچنین اعلام کرده که پس از اعلام آتشبس یا طرح صلح شورای صلح، این روند ادامه یافته و گفته میشود که در غزه هنوز هم نسلکشی ادامه دارد و این نوع جنایات باعث شدهاند نظم نوین جهانی از بین برود و این قتلعامها و نسلکشیها هیچگونه پاسخگویی در پی نداشته باشند. در مجموع، اجلاس دیپلماسی آنتالیا در ترکیه تلاش میکند پیامهای خود را به کشورهای منطقه، جهان و نهادهای بینالمللی نیز برساند و این موضوع صرفاً مسئله فلسطین نیست، بلکه بهنوعی بیان و تعیین سیاست خارجی ترکیه است؛ سیاستی که هم میتواند برای ترکیه راهگشا باشد و هم از طریق میانجیگری، تبادل نظر با کشورهای مختلف و تعاملات دیپلماتیک، به موفقیت دیپلماسی ترکیه کمک کند.
