کاهش حملات اما افزایش فشار؛ ایران استراتژی جنگ فرسایشی را اجرا میکند
با گذشت یک هفته از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، تهران به نظر میرسد در حال تغییر شیوه مقابله خود است. بر اساس تحلیلهای میدانی، ایران با کاهش تعداد حملات موشکی و پهپادی علیه اسرائیل و برخی مناطق حساس در منطقه و تنگه هرمز، به دنبال اتخاذ یک استراتژی فرسایشی است تا با طولانی کردن جنگ، هزینههای بیشتری بر دشمن تحمیل کند.
به گزارش ایلنا، یک منبع امنیتی ایرانی مطلع به «الأخبار» گفته است: «با وجود نابودی بخشی از سکوهای پرتاب موشکهای ایران در حملات آمریکا و اسرائیل، کاهش حملات طی سه روز اخیر عمدتاً ناشی از تغییر در شیوه مدیریت میدان نبرد است». این منبع افزود: «ایران از حملات گسترده و فشرده روزهای اولیه جنگ به سمت حملات تدریجی اما فراگیر در سطح منطقه حرکت کرده است. هدف تهران صرفهجویی در ظرفیت نظامی و افزایش طول جنگ برای تحمیل هزینه بر طرف مقابل است و نمیخواهد توان خود را در مدت کوتاه تمام کند».
بر اساس منطق جنگها، طرفی که بتواند یک روز بیشتر از دشمن خود هزینه جنگ را تحمل کند، در موقعیت برتری قرار دارد و به نظر میرسد ایران بر این اساس عمل میکند. در مقابل، آمریکا و اسرائیل انتظار داشتند که ترور رهبر معظم انقلاب و چند فرمانده ارشد و حملات گسترده به زیرساختها، زمینه را برای اعتراضات داخلی و کاهش توان ایران فراهم کند، اما تحولات نشان داده که جنگ در مسیر دیگری قرار گرفته و با گذر زمان، ابعاد آن گستردهتر شده است. این مسئله به ویژه در شرایط تهدید امنیت عبور و مرور در تنگه هرمز، باعث افزایش روزانه قیمت نفت و فشار بر اقتصاد جهانی شده است.
در روزهای اخیر، آمریکا و اسرائیل به گزینهای موسوم به «طرح ب» فکر کردهاند که شامل حمایت از گروههای مخالف کرد در ایران برای تغییر میدان نبرد و کاهش توان ایران است. با این حال، این گزینه ریسک بالایی دارد و ممکن است حس ملیگرایی ایرانیان را تقویت کند و حتی میان مخالفان نظام بازتاب منفی داشته باشد، که نتیجهای معکوس نسبت به انتظار واشنگتن و تلآویو خواهد داشت.
در حوزه تبادل حملات نظامی، کاهش تعداد حملات تنها محدود به ایران نبوده است. رسانههای اسرائیلی گزارش دادهاند که واشنگتن و تلآویو نیز قصد دارند شدت حملات را کاهش دهند تا بتوانند عملیات را در مدت طولانیتر ادامه دهند. ایران نیز به پاسخهای موشکی و پهپادی خود علیه اسرائیل و پایگاههای آمریکایی ادامه داده و مسئولان نظامی از اصابت پهپادهای ایرانی به ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» در دریای عمان خبر دادهاند.
همزمان، پرونده انتخاب رهبر جدید ایران یکی از مهمترین محورهای توجه است. برخی معتقدند انتخاب رهبر جدید میتواند انسجام در تصمیمگیری را تقویت کند، در حالی که دیگران هشدار میدهند انجام این اقدام در بحبوحه جنگ ممکن است ایشان را هدف قرار دهد یا شکافهای سیاسی را تشدید کند. شایعاتی درباره انتخاب مجتبی خامنهای، فرزند رهبر سابق، منتشر شده، اما عضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان اعلام کرده که «این شایعات هیچ پایه قانونی یا اعتباری ندارد و روند انتخاب رهبر جدید طبق قوانین و آییننامههای داخلی در حال تکمیل است».
در واشنگتن، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مدعی شد که باید در انتخاب رهبر جدید ایران نقش داشته باشد و انتخاب مجتبی خامنهای را بعید دانست و او را فردی ضعیف توصیف کرد. وزیر جنگ اسرائیل نیز تهدید کرده است که رهبر جدید ایران در صورت ادامه تهدید علیه اسرائیل و آمریکا هدف قرار خواهد گرفت.