سایه «خرمشهر ۴» بر مذاکرات مسقط؛ ایران و آمریکا مسیر دیپلماتیک را ادامه میدهند
چند ساعت پیش از از سرگیری مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در مسقط، سپاه پاسداران موشک بالستیک «خرمشهر ۴» را وارد خدمت کرد؛ موشکی با برد حدود دو هزار کیلومتر که پیام روشن ایران را منتقل میکند: دیپلماسی ادامه دارد، اما توان بازدارندگی و خطوط قرمز کشور غیرقابل معامله است.
به گزارش ایلنا به نقل از الاخبار، پس از هشت ماه وقفه، مذاکرات ایران و آمریکا در مسقط از سر گرفته شد، اما بدون دستاورد ملموس و تنها با توافق طرفین بر ادامه گفتگوها به پایان رسید. این دور از مذاکرات غیرمستقیم میان عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، و استیو ویتکوف، نماینده ویژه رئیسجمهور آمریکا، با میانجیگری بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، برگزار شد و محور اصلی آن تعیین چارچوب مذاکرات بود. با وجود تلاشها، طرفین نتوانستند به توافق درباره چارچوب گفتوگو برسند و اختلافات بنیادین و سقف مطالبات در هر پرونده ادامه دارد.
موضوع اصلی مذاکرات در مسقط، برنامه هستهای ایران بود و تهران بار دیگر بر حق غنیسازی اورانیوم خود تأکید کرد. در مقابل، آمریکا خواستار انتقال فوری ذخایر اورانیوم غنیشده به خارج از کشور شد. عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، پس از شش ساعت گفتوگو این دور را «بازگشت به مسیر مذاکرات» توصیف کرد و بر ضرورت رفع بیاعتمادی متقابل پیش از طراحی چارچوب جدید تأکید کرد. وی افزود که مذاکرات در فضایی نسبتا مثبت انجام شد، دیدگاههای هر دو طرف شنیده شد و مسیر دیپلماتیک ادامه خواهد یافت، اما زمان و نحوه ادامه گفتگوها در مشورتهای بعدی بررسی میشود.
وزیر خارجه عمان این مذاکرات را «بسیار جدی» خواند و اعلام کرد که دور بعدی مذاکرات در زمان مناسب برگزار خواهد شد و نتایج این دور در تهران و واشنگتن به دقت بررسی خواهد شد. منابع دیپلماتیک گزارش دادند که ایران برای بحث درباره سطح و خلوص غنیسازی اورانیوم و حتی امکان تشکیل یک اتحاد منطقهای برای مدیریت پرونده هستهای آمادگی نشان داده است و معتقد است که طرف آمریکایی انعطاف محدودی نسبت به مواضع ایران داشته است.
در حالی که تمرکز مذاکرات بر پرونده هستهای بوده، ایران همزمان بر قدرت نظامی و آمادهباش خود تأکید کرده است. چند ساعت پیش از آغاز مذاکرات، سپاه پاسداران موشک بالستیک «خرمشهر ۴» را وارد خدمت کرد؛ موشکی با برد حدود دو هزار کیلومتر، سرجنگی ۱۵۰۰ کیلوگرمی و دقت برخورد ۳۰ متری، که قابلیت مقاومت در برابر جنگ الکترونیک را دارد. این اقدام پیام روشنی به طرفهای خارجی بود که ایران با وجود مذاکره، از توان دفاعی و بازدارندگی خود دست نمیکشد.
سردار عبد الرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران نیز اعلام کرد که پس از جنگ ژوئن، دکترین نظامی کشور از حالت دفاعی به هجومی و بازدارنده تغییر یافته و نیروهای مسلح ایران در بالاترین سطح آمادگی برای هر سناریوی احتمالی قرار دارند. وی تأکید کرد که ایران در چارچوب سیاست «جنگ نامتقارن و پاسخ قاطع به دشمنان» فعالیت میکند و آماده مقابله با هر تهدیدی است.
این دور از مذاکرات در حالی برگزار شد که اختلافات و بیاعتمادی میان تهران و واشنگتن بسیار بالا است همچنان که احتمال شکست مذاکرات یا کشیده شدن به رویارویی نظامی همچنان بالاست. با این حال، ایران با ترکیبی از قدرت دیپلماتیک و نظامی نشان داده است که هم میتواند به میز مذاکره پایبند باشد و هم از خطوط قرمز خود عبور نمیکند. حضور مقامات ارشد نظامی آمریکا در مذاکرات، از جمله امیرال براد کوپر، نشاندهنده جدیت طرف آمریکایی است، اما ایران با حفظ حق هستهای و قدرت موشکی، در موقعیت برتر مذاکره قرار دارد و تنها در چارچوبی که منافع ملی و امنیت کشور تضمین شود، گفتگو میکند.
در مجموع، دور نخست مذاکرات مسقط با توافق بر ادامه گفتگوها و حفظ اختلافات کلیدی پایان یافت؛ ایران ضمن تأکید بر پرونده هستهای، قدرت بازدارندگی خود را به نمایش گذاشت و نشان داد که هرگونه مسیر دیپلماتیک باید با احترام به خطوط قرمز و عدم تهدید نظامی ادامه یابد.
