تحلیل فاکتورهای کلیدی در نرخ حمل و نقل دریایی و چشم‌ انداز هزینه‌های تجاری

حمل دریایی یکی از پرکاربردترین روش‌های انتقال کالا در سطح جهانی محسوب می‌شود. با این حال، محاسبه نرخ حمل و نقل دریایی کمی پیچیده و متغیر است. زیرا به عوامل متعددی وابسته بوده و تحت تاثیر آنها قرار دارد. اطلاع از این نرخ، علاوه بر بهبود برنامه‌ریزی لجستیکی، اتخاذ تصمیمات هوشمندانه را نیز آسان‌تر می‌کند. در این بین، استفاده از راهنمایی‌های شرکت‌های متخصص در زمینه حمل دریایی اهمیت ویژه دارد. در ادامه با ما همراه باشید تا به بررسی فاکتورهای کلیدی در نرخ حمل دریایی و راهکارهای مهم برای کاهش آن بپردازیم.

فاکتورهای اصلی در محاسبات نرخ حمل و نقل دریایی

فاصله مبدا تا مقصد، ظرفیت و نوع کانتینر، شرایط بازار، تعرفه‌های بندری و... از جمله عوامل مهم و تأثیرگذار روی هزینه حمل هستند که در ادامه به آنها پرداخته شده است.

1. نوع کالا و بسته بندی آن

یکی از موارد موثر روی هزینه حمل، نوع کالا و بسته بندی آن است. کالاهای مختلف باید تحت شرایط متفاوت حمل شوند. به عنوان مثال، برای حمل کالاهای فاسدشدنی باید از کانتینرهای یخچالی استفاده شود و کالاهای خطرناک مانند کالاهای شیمیایی نیز برای حمل به مجوزهای خاص و رعایت استانداردهای ایمنی نیاز دارند. بنابراین، حساسیت کالا و خاص بودن آن روی هزینه حمل موثر است.

2. حجم، وزن و بسته بندی کالا

شرکت‌های کشتیرانی کرایه حمل هر کالا را بر اساس وزن واقعی و حجم اشغال شده در کانتینر محاسبه می‌کنند. از طرفی، بسته بندی نامناسب علاوه بر آسیب، باعث افزایش هزینه حمل خواهد شد.

3. تاثیر مسافت حمل و نقل روی نرخ حمل و نقل دریایی

عامل مهم دیگر در تعیین هزینه حمل بین ‌المللی، فاصله بین بندر مبدا و بندر مقصد است. هرچه مسیر طولانی‌تر باشد، به زمان بیشتری برای حمل نیاز دارد. به همین دلیل، هزینه سوخت، بیمه و کرایه نیز افزایش پیدا می‌کند. همچنین، استفاده از مسیرهای دریایی، مقاصد و بنادر تجاری خاص می‌تواند باعث کاهش یا افزایش نرخ حمل و نقل دریایی شود.

شرکت‌های حمل و نقل حرفه‌ای به دلیل داشتن دانش تخصصی در این زمینه و آشنایی با اصطلاحات فنی و تخصصی (Technical Terminology) و مسیرهای حمل بین ‌المللی، بهترین گزینه را با توجه به وضعیت مشتری انتخاب می‌کنند.

4. نوع و ظرفیت کانتینر

کانتینرهای استاندارد دارای طول ۶ و ۱۲ متر هستند که یکی از رایج‌ترین گزینه‌ها محسوب می‌شوند. کانتینرهای یخچالی یا انواع تخصصی برای حمل کالاهای خاص بوده و هزینه بیشتری دارند. همچنین، ظرفیت کانتینر مانند کانتینر ۲۰ فوت، کانتینر ۴۰ فوت میزان کالای قابل حمل را تعیین کرده و روی نرخ نهایی حمل بار از چین به ایران موثر است. در حالت کلی، هرچه کانتینر دارای ظرفیت بزرگتر بوده و نوع آن نیز خاص‌تر باشد، هزینه حمل بیشتر می‌شود.

5. نرخ پایه و تعرفه‌های اضافی

نرخ‌های حمل و تعرفه‌ها، بخش اصلی در محاسبه هزینه حمل دریایی هستند. نرخ پایه حمل دریایی که توسط Shipping Line تعیین می‌شود، شامل هزینه‌های پایه کانتینر بوده و تعرفه‌های اضافی مانند هزینه‌های بندری، هزینه سوخت، مالیات و دیگر هزینه‌های جانبی به آن اضافه می‌شود. به مجموعه کل این نرخ‌ها، هزینه نهایی حمل دریایی می‌گویند.

6. شرایط قرارداد حمل و اینکوترمز در مورد نرخ حمل و نقل دریایی

قرارداد حمل یا همان Contract rate روی هزینه نهایی حمل از طریق دریا موثر است. اینکوترمز تعیین‌کننده هزینه‌های مربوط به خریدار یا فروشنده است که اغلب در قرارداد بین آنها مشخص می‌شود. اینکوترمزها مانند اینکوترمز CFR، ترم CPT با تعیین تعهدات خریدار و فروشنده و بیان ریسک‌های موجود، روش تقسیم هزینه‌ها بین دو طرف را مشخص می‌کنند.

7. خدمات بندری شامل بارگیری و تخلیه

این هزینه‌ها شامل بارگیری و تخلیه، انبارداری و ترخیص کالا و همچنین به کارگیری جرثقیل‌های بندری هستند که همگی روی نرخ حمل و نقل دریایی موثرند. همچنین، تعرفه مربوط به هر بندر متفاوت بوده و ممکن است هزینه خدمات در بندرعباس یا بندر شانگهای متفاوت باشد.

8. تاثیر شرایط بازار و تاثیر فصل روی نرخ حمل و نقل دریایی

در برخی از دوره‌ها مانند فصل تعطیلات، اوج صادرات و واردات و دوره‌هایی که تقاضا برای حمل دریایی بالاتر است، نرخ حمل کانتینر افزایش پیدا می‌کند. نوسانات بازار مانند تغییرات قیمت سوخت و شرایط اقتصادی بین ‌المللی نیز می‌توانند روی هزینه ارسال بار از چین به ایران تاثیر بگذارند.

تفاوت محاسباتی کانتینر اختصاصی (FCL) و خرده ‌بار (LCL / CBM)

منظور از کانتینر اختصاصی (FCL)، اختصاص دادن کل ظرفیت یک کانتینر به یک مشتری است. اغلب برای شرکت‌هایی که حجم کالای زیاد دارند، از کانتینر کامل و اختصاصی استفاده می‌شود. در مقابل، کانتینر خرده‌بار (LCL / CBM) برای محموله‌هایی مورد استفاده قرار می‌گیرد که حجم آن‌ها از ظرفیت یک کانتینر کامل کمتر است و باید محموله‌ها از شرکت‌های مختلف در یک کانتینر به صورت مشترک قرار بگیرند.

شرکت‌های حمل و نقل بین ‌المللی اغلب از استانداردهای CBM برای محاسبه دقیق حجم محموله در واحد متر مکعب استفاده می‌کنند تا میزان فضای مورد نیاز برای محموله درون وسیله حمل و نقل مانند کانتینر را مشخص کنند.

کانتینر کامل دارای هزینه‌های بسته‌بندی، انبارداری و جابجایی کمتری است. همچنین زمان و هزینه بارگیری و تخلیه این نوع کانتینرها کمتر است. علاوه بر آن، کانتینرهای اختصاصی به انبارداری کمتری نیاز دارند و به طور معمول، مستقیماً به مقصد ارسال می‌شوند.

در مورد هزینه کانتینرهای اشتراکی باید گفت که اگرچه هزینه فضای مورد نیاز به صورت اشتراکی پرداخت می‌شود، اما هزینه‌های انبارداری و مدیریت بار در این نوع کانتینرها بالاتر بوده و ترکیب محموله‌ها باعث می‌شود تا زمان و هزینه مربوط به بارگیری و تخلیه و در نتیجه نرخ حمل و نقل دریایی افزایش پیدا کند.

هزینه‌های جانبی و پنهان حمل دریایی

به طور کلی هزینه مربوط به حمل دریایی شامل عوامل اقتصادی، عملیاتی و فنی بوده و از نوع کالا و مسیر تا خدمات بندری و نرخ سوخت، در تعیین هزینه نهایی نقش موثری دارند. استفاده از یک شرکت حمل و نقل بین المللی با تجربه با شناخت و مدیریت هوشمند عوامل موثر، نقش مهمی در کاهش هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری برای بازرگانان خواهد داشت.

4 راهکار کلیدی برای کاهش هزینه‌های ترانزیت دریایی

• با کمک شرکت‌های حمل و نقل معتبر می‌توان مسیر دریایی و فاصله دریایی ایران تا آمریکا، چین، امارات را به صورت بهینه انتخاب کرد. سپاهان همراه از شرکت های ایرانی با سابقه است که با تکیه بر شبکه بین المللی و تجربه تخصصی خود، راه‌حل‌های لجستیکی هوشمند و مقرون‌ به ‌صرفه‌ای ارائه می‌دهد.
• رزرو کانتینر در زمان‌های کم تقاضا باعث کاهش هزینه حمل می‌شود.
• استفاده از بسته‌بندی استاندارد و تجمیع محموله‌ها نیز هزینه هر واحد کالا را کاهش می‌دهد.
• با کمک قراردادهای بلند مدت، تثبیت نرخ‌ها درون قرارداد و مذاکره مستقیم با خطوط کشتیرانی و بزرگترین شرکت‌های کشتیرانی جهان می‌توان به شکل قابل توجهی هزینه نهایی را کاهش داد.

استعلام نرخ حمل و نقل بین‌ المللی دریایی

برخی از صاحبان کالاها تصور می‌کنند در استعلام نرخ حمل دریایی، تنها هزینه کرایه کشتی یا بارج و دوبه محاسبه می‌شود. درحالی‌که دسته‌ای از هزینه‌ها یعنی هزینه‌های قبل از حمل، حین حمل و بعد از حمل وجود دارند که باید در زمان استعلام‌گیری نرخ حمل و نقل دریایی به آنها توجه نمود.

هزینه‌های قبل از حمل به حمل زمینی از محل مبدا تا بندر، بارگیری و بسته‌بندی، هزینه‌های بندری و اسنادی مربوط می‌شود. هزینه‌های حین حمل شامل کرایه حمل، هزینه سوخت، هزینه‌های امنیتی و مقرراتی هستند. در نهایت، هزینه‌های بعد از حمل وجود دارند که به تخلیه و خدمات بندر، هزینه‌های گمرکی و حمل داخلی مربوط می‌شوند.