معرفی ده استارتاپ موفق ایرانی که در سال جاری توانستد ارائه خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی را در ایران پایه گذاری کنند
در سال ۱۴۰۴ اکوسیستم استارتاپی ایران شاهد رشد چشمگیری در حوزه هوش مصنوعی (AI) بوده است. با سرمایهگذاریهای دولتی بیش از ۱۰۰ میلیون دلار و تمرکز بر پلتفرمهای ملی AI، بیش از ۸۵ استارتاپ فعال در این زمینه فعالیت میکنند. این استارتاپها خدمات مبتنی بر AI را در بخشهای متنوعی مانند گردشگری، بهداشت، کشاورزی، آموزش، حملونقل و انرژی پایهگذاری کردهاند. رتبهبندی ایران به عنوان دومین کشور خاورمیانه در تعداد توسعهدهندگان AI، نشاندهنده پتانسیل بالای این حوزه است. در این مقاله، ده استارتاپ موفق ایرانی معرفی میشوند که در سال جاری خدمات AI خود را راهاندازی یا گسترش دادهاند.
۱. ایوا
پلتفرم سفرمارکت از دستیار هوشمند سفر به نام ایوا رونمایی کرده است. ایوا اولین دستیار مبتنی بر هوش مصنوعی در حوزه گردشگری ایران است که بر پایه مدل زبانی بزرگ GPT-4 توسعه یافته و با دادههای بازار ایران و اطلاعات سفرمارکت آموزش دیده است.
کاربران میتوانند از طریق مکالمه متنی یا صوتی با ایوا ارتباط برقرار کنند. این دستیار خدمات زیر را ارائه میدهد:
- جستجوی هوشمند بلیط هواپیما بر اساس تاریخ، مبدا، مقصد، بودجه و ترجیحات کاربر
- پیشنهاد ارزانترین گزینهها با بررسی تاریخهای جایگزین (مثلا ۳ روز بعد یا ۳ روز قبل)
- فیلتر کردن نتایج بر اساس تعداد توقف، ایرلاین، زمان پرواز یا کلاس پروازی
- ارائه برنامه سفر کامل، شامل جاهای دیدنی، آبوهوا و نکات کاربردی مقصد
- مشاوره سفر و پاسخ به سوالات مرتبط با گردشگری
ایوا به صورت رایگان در دسترس کاربران قرار دارد و ابتدا به طور محدود عرضه شد. در سال جاری، این دستیار در اپلیکیشن سفرمارکت برای کاربران اندروید و وب ادغام شده و دسترسی گستردهتری پیدا کرده است. هدف اصلی ایوا کاهش زمان جستجو و کمک به کاربران برای یافتن گزینههای ارزانتر است.
۲. دیتامون
دیتامون یکی از شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی است که در طرح صیانت مشارکت داشته است. تمرکز اصلی این شرکت بر توسعه فناوریهای مرتبط با پردازش متن و تصویر، از جمله پالایش و کنترل محتوای دیجیتال قرار دارد. از مهمترین محصولات دیتامون میتوان به خودنگار و رخنگار اشاره کرد.
این شرکت توسط مهدی حمدپورفرد در سال ۱۳۹۸ تأسیس شده و عمده مشتریان آن را کسبوکارها و سازمانهای دولتی تشکیل میدهند. در حوزه کاربرد، فناوری خودنگار در سامانههای نظارتی مانند دوربینهای راهنمایی و رانندگی مورد استفاده قرار میگیرد و قابلیت تشخیص و خواندن خودکار پلاک خودروها با دقت بالا را دارد. همچنین دیتامون راهکارهای متنوعی در زمینه حذف پسزمینه تصاویر، تبدیل تصویر به متن، شناسایی اشیاء، تبدیل گفتار به متن و تبدیل متن به گفتار ارائه میدهد.
۳. دکتر نکست
دکتر نکست، یک پلتفرم تلهمدیسین مبتنی بر AI است که خدمات تشخیص هوشمند بیماریها را پایهگذاری کرده است. این استارتاپ با اتصال ۵۰۰۰ پزشک به بیماران، از الگوریتمهای AI برای تحلیل علائم و پیشنهاد درمان استفاده میکند. در سال جاری، با جذب ۳ میلیون دلار سرمایه، خدمات خود را به مناطق روستایی گسترش داد و دستگاههای پوشیدنی برای نظارت بر بیماریهای مزمن راهاندازی کرد.
دقت تشخیص AI این پلتفرم بیش از ۸۵ درصد است و زمان مشاوره را به نصف کاهش میدهد. دکتر نکست با همکاری وزارت بهداشت، بیش از ۱۰۰۰۰۰ کاربر جذب کرده و در کاهش هزینههای درمانی نقش مهمی ایفا میکند. این استارتاپ از دادههای ناشناس برای بهبود مدلهای AI استفاده میکند و برنامهای برای صادرات به کشورهای همسایه دارد.
۴. LanGeek
LanGeek، استارتاپ آموزشی AI، خدمات یادگیری زبان انگلیسی مبتنی بر هوش مصنوعی را پایهگذاری کرده است. این پلتفرم از پردازش زبان طبیعی (NLP) برای ارائه درسهای شخصیسازیشده استفاده میکند و شامل فلشکارتها، آمادگی آزمون IELTS و SAT است. با بیش از ۱۰۰۰۰۰ کاربر فعال، لنگیک در سال جاری ۲ میلیون دلار سرمایه جذب کرد و الگوریتمهای خود را برای زبان فارسی بهروزرسانی کرد.
موفقیت این استارتاپ در افزایش سرعت یادگیری تا ۴۰ درصد است و از دادههای ناشناس برای بهبود محتوا بهره میبرد. لنگک با دانشگاهها همکاری دارد و بخشی از برنامه ملی آموزش AI دولت است. این شرکت قصد دارد تا پایان سال، خدمات چندزبانه را گسترش دهد.

۵. آریس
آریس (Aris)، متخصص در کشاورزی هوشمند، خدمات تشخیص بیماری گیاهان مبتنی بر AI را پایهگذاری کرده است. کاربران با عکسبرداری از گیاهان، تحلیل فوری دریافت میکنند و راهحلهای درمانی پیشنهاد میشود. این استارتاپ با استفاده از مدلهای یادگیری عمیق، دقت تشخیص را به ۹۰ درصد رسانده و در سال جاری ۱ میلیون دلار سرمایه کسب کرد.
آریس بیش از ۲۰۰۰۰ کشاورز را پوشش میدهد و هزینههای سمپاشی را ۲۵ درصد کاهش میدهد. این پلتفرم با همکاری وزارت کشاورزی سیستمهای آبیاری هوشمند را ادغام کرده است. موفقیت آریس در افزایش محصولدهی مزارع، آن را به یکی از استارتاپهای مهم سال تبدیل کرده است.
۶. سیناکر
سیناکر (SinaCare)، یک پلتفرم هوشمند مدیریت و خودمراقبتی سلامت است که با تکیه بر فناوری هوش مصنوعی، دادههای مهم سلامت مانند قند خون، فشار خون، وزن و سایر شاخصها را تحلیل میکند. این سامانه به کاربران و پزشکان کمک میکند تا وضعیت سلامت را بهصورت مستمر پایش کرده و تصمیمهای آگاهانهتری بگیرند؛ بهویژه در مدیریت و کنترل بیماریهای مزمن.
سیناکر با اتصال به تجهیزات هوشمند پزشکی و ثبت خودکار اطلاعات، امکان نظارت از راه دور بیماران را برای پزشکان فراهم میسازد و در صورت مشاهده وضعیتهای غیرطبیعی، هشدارهای لازم را ارائه میدهد.
۷. عصر گویش
عصر گویش (Asr Gooyesh)، متخصص در پردازش گفتار، خدمات تبدیل گفتار به متن مبتنی بر AI را تاسیس کرده است. این استارتاپ از مدلهای NLP برای زبان فارسی استفاده میکند و دقت تبدیل را به ۹۵ درصد رسانده است. با ۲ میلیون دلار سرمایه در سال جاری، عصر گویش در اپلیکیشنهای موبایل و اداری ادغام شده و بیش از ۵۰۰۰۰ کاربر دارد.
موفقیت آن در تسهیل ارتباطات برای افراد ناشنوا و ادغام با سیستمهای هوشمند خانگی است. این شرکت با مراکز تحقیقاتی همکاری دارد و بخشی از پلتفرم ملی AI است.
۸. ایبو
ایبو (Eboo) یک پلتفرم ایرانی است که با هدف توسعه نرمافزار و طراحی وبسایت راهاندازی شده و در ادامه فعالیت خود، ابزارهای کاربردی مبتنی بر پردازش محتوا ارائه داده است. از جمله محصولات شاخص این شرکت میتوان به ابزار تبدیل تصاویر و فایلهای PDF به Word و همچنین سرویس تبدیل گفتار به نوشتار اشاره کرد. برخی از اپراتورهای بزرگ کشور مانند ایرانسل و همراه اول در فهرست مشتریان این شرکت قرار دارند. مهمترین خدمات این پلتفرم عبارتند از:
- طراحی و راهاندازی وبسایتهای مرتبط با خرید و فروش آنلاین و سامانههای حسابداری
- ایجاد سامانههای آزمونگیری آنلاین برای داوطلبان استخدامی در شرکتها و سازمانهای دولتی
- تبدیل تصاویر و فایلهای PDF به فایلهای متنی قابل ویرایش (Word)

۹. فرادید
فرادید (Faraadid)، استارتاپ AI در حوزه امنیت، خدمات تشخیص چهره را انجام میدهد. این شرکت از مدلهای یادگیری ماشین برای سیستمهای نظارتی استفاده میکند و دقت تشخیص بالایی دارد. ۲.۵ میلیون دلار در این پروژه سرمایهگذاری شده است تا این پلتفرم بتواند در مراکز عمومی نصب شده و جرایم را کاهش دهد. فرادید با سیستمهای IoT، به منظور نظارت Real Time ادغام شده است. این استارتاپ با نیروهای امنیتی همکاری دارد و برنامهای برای گسترش منطقهای دارد.
۱۰. شرکت دیتاک
دیتاک یکی از شرکتهای فعال حوزه هوش مصنوعی و فناوری اطلاعات در ایران است که فعالیت خود را از سال ۱۳۹۶ آغاز کرده است. تمرکز اصلی این شرکت بر توسعه ابزارها و راهکارهای مبتنی بر بازیابی اطلاعات، پردازش زبان طبیعی، یادگیری ماشین و استخراج دانش از دادهها قرار دارد.
این شرکت مجموعهای از سازمانها و نهادهای مطرح کشور از جمله نهاد ریاست جمهوری، اسنپ، بانک شهر و برخی سازمانهای دولتی مانند سازمان برنامه و بودجه را پوشش میدهد. از مهمترین محصولات دیتاک میتوان به سکوی هوشمند پردازش داده، دیتاک تلهبات و سامانه روابط عمومی هوشمند اشاره کرد که همگی با زبان برنامهنویسی جاوا توسعه یافتهاند.
کلام آخر
این ده استارتاپ نشاندهنده پیشرفت ایران در حوزه AI هستند. با پایهگذاری خدمات نوین، آنها نه تنها چالشهای داخلی را حل کردهاند، بلکه پتانسیل صادرات دارند. سرمایهگذاریهای دولتی و همکاریهای دانشگاهی، کلید موفقیت آنها بوده است. آینده AI در ایران روشن است و انتظار میرود تا پایان دهه، ایران در میان ۱۰ کشور برتر جهان قرار گیرد.