تحلیل گر ارشد امنیت انرژی واشنگتن در گفتوگو با ایلنا:
ایران بدون دیپلماسی فعال، بازارهای بزرگ را از دست میدهد/ پروژه تاپی قدرت چانه زنی هند و پاکستان در انعقاد قراردادهای گازی را بالا میبرد
تحلیل گر ارشد امنیت انرژی واشنگتن گفت: پروژه تاپی حتی در صورت عملیاتی نشدن این امکان را به هند و پاکستان می دهد تا در قردادهای بعدی به بویژه با ایران در باره قیمت و شرایط قراردادهای گاز طبیعی و ال ان جی از قدرت چانه زنی بالایی برخوردار باشند.
امید شکری کله سر در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا ؛درباره پروژه تاپی گفت: پروِِژه تاپی (ترکمنستان؛ افغانستان؛ پاکستان و هند)؛ پروژهای است که بیش از بیست سال روی آن مذاکره شد تا اینکه در سال 2015 جرقه اصلی آن زده شد و هفته پیش نیز نهایی شد و به امضا رهبران هر چهار کشور رسید.
وی گفت: این پروژه برای ترکمنستان حیاتی است و ترکمنستان بیش از هشتاد درصد منابع مالی را تامین میکند.
شکری کلهسر ادامه داد: پیش از این تامین منابع مالی این پروژه با مشکل روبه رو شده بود هرچند عربستان نیز خواهان مشارکت در پروژه بود.
ﮐﺎﺭﺷﻨﺎﺱ حوزه امنیت انرژی درباره دیگر مشکلات احتمالی این پروژه افزود: مشکل دیگر این پروژه ؛امنیت خط لوله بود که در افغانستان از چهار منطقه تحت نفوذ طالبان می گذرد و در جریان امضا قرداد بیانیهای از سوی سران طالبان منتشر شد که در اختیار رسانه ها نیز گذاشته شد ؛ بر اساس آن طالبان تعهد داد که از نظر امنیت مشکلی پیش نخواهد آمد و جریان خط لوله گاز با مشکل روبه رو نخواهد شد.
وی افزود :در مورد امنیت انرژی ترکمنستان با داشتن رتبه چهار منابع گازی مشکلی در تامین انرژی نخواهد داشت . از نظر امنیت تقاضا هم بازار رو به رشد هند را دارد که طبق پیش بینی سازمان بین المللی انرژی تا سال 2035 هند در کنار چین بزرگترین مصرف کننده انرژی خواهند بود که هند نیاز به تامین انرژی از منابع مختلف را دارد.
شکری کله سر گفت: در هر حاضر عمده صادارت ترکمنستان به چین است در حالیکه پیش از این به ایران هم صادرات داشت که بدلیل اختلاف بر سر قیمت گاز حالا تنها به چین صادارت دارد. در صورت عملیاتی شدن تاپی، ترکمنستان با داشتن جمعیت پنج میلیونی نقش عمدهای در تامین منابع گاز دو کشور اصلی هند و چین خواهد داشت و تبدیل به بازیگر منطقهای انرژی در اوراسیا خواهد شد.
کلهسر در مورد تاثیر گذرای این پروژه بر صادرات ایران گفت: در حال حاضر پاکستان در حال افزایش واردات ال ان جی از قطر است و در کنار آن مقامات گاز پروم اعلام کردهاند؛ در حال مطالعه صادرات ال ان جی به پاکستان هستند که مجموعه این عوامل در کنار عملیاتی شدن تاپی باعث از دست رفتن بازارهای بزرگ و روبه رشد هند، چین و پاکستان برای ایران خواهد شد.
وی افزود: در حاشیه امضای تاپی، قردادی امضا شد که پاکستان در کنار گاز ترکمنستان برق هم وارد کند این درحالی است که تا امروز پاکستان از ایران برقش را وارد میکرد. اگر این پروژه عملیاتی بشود احتمال اینکه صادرات برق ترکمنستان به پاکستان شروع و صاردات برق ایران به پاکستان با مشکل جدی رو به رو شود هم وجود دارد.
این کارشناس انرژی در باره تاثیر قدرت های خارجی به ویژه امریکا و عربستان بر این پروژه گفت: در بیست سال گذشته امریکا حمایت خود از این خط لوله را اعلام کرده است ؛ چه در زمان بوش و چه در زمان اوباما و حالا هم مورد حمایت دولت ترامپ است.
وی ادامه داد: با توجه به تنش در روابط ایران و عربستان، این کشور از هر امکانی به ویژه در بازار انرژی استفاده میکند تا قدرت منطقهای ایران را محدود کند. به همین دلیل عربستان مایل به سرمایه گذاری در آن بود.
شکری کله سر گفت: این پروژه حتی در صورت عملیاتی نشدن این امکان را به هند و پاکستان می دهد تا در قردادهای بعدی به بویژه با ایران در باره قیمت و شرایط قراردادهای گاز طبیعی و ال ان جی از قدرت چانه زنی بالایی برخوردار باشند.
تحلیل گر ارشد امنیت انرژی واشنگتن ادامه داد: ایران برای حفظ بازارهای منطقه نیازمند دیپلماسی فعال منطقهای در زمینه انرژی است؛ بویژه تنش زدایی با همسایگان در گسترش بازارهای ایران تاثیر مثبت خواهد داشت.
وی گفت: باید در نظر داشت تولید کنندگان انرژی در جهان در حال افزایش هستند مثلا استرالیا با سرمایه گذاری بیست میلیارد دلاری در ال ان جی در حال تبدیل شدن به بازیگر بزرگ در این حوزه است و یا انقلاب شیل امریکا در تولید گاز و صادرات آن به کشورهای دیگر و حتی خاورمیانه در حال گسترش است.