سخنگوی وزارت خارجه در گفتوگو با ایلنا:
اقتصاد ملی را به دعواهای جناحی پیوند نزنیم
سخنگوی وزارت خارجه گفت: نباید فراموش کنیم که نگاه اقتصادی در روابط سیاسی به یکباره اتفاق نمیافتد حرکت ممکن است آرام و زمانبر باشد، پروسهای است که از نقطهای شروع و به نقطهای دیگر منتهی میشود.
حسین جابر انصاری در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، درباره اینکه آیا دستگاه دیپلماسی کشور در شرایط پساتحریم به گونهای برنامهریزی کرده که با دیگر کشورها از جمله تحریم کنندگان، تعامل داشته باشد تا تحریمها در آینده برگشت ناپذیر شود؟ گفت: معمولا روابط بین کشورها به هر میزان که در حوزههای سیاسی باشد از آسیبهای سیاسی بیشتر متاثر است به هر میزان که روابط از سطح سیاسی به سطوح اجتماعی و منافع مشترک مبتنی بر نیازهای متبادل اقتصادی و اجتماعی سرایت پیدا کند ضمانت بیشتری برای تداوم داشته و کمتر از حوادث زودگذر سیاسی تاثیر میپذیرد.
او معطوف شدن به نگاه اقتصادی برای عبور از درگیریهای سیاسی را نگاه درستی دانست و افزود: رویکرد دولت و وزارت خارجه بصورت آشکاری حرکت به این سمت است که نه فقط با دولتهای اروپایی بلکه با دیگر کشورها از جمله کشورهای همسایه اسلامی و غیراسلامی به هر میزان که روابط بر منطق منافع مشترک شکل گرفته باشد بنیان مستحکمی را برای آینده روابط ایجاد میکند و به این ترتیب از بحرانها و مسائل سیاسی زودگذر کمتر تاثیر خواهد پذیرفت.
جابر انصاری خاطرنشان کرد: نباید فراموش کنیم که نگاه اقتصادی در روابط سیاسی به یکباره اتفاق نمیافتد حرکت ممکن است آرام و زمانبر باشد، پروسهای است که از نقطهای شروع و به نقطهای دیگر منتهی میشود، اما مهم این است که افق و نگاه وجود داشته باشد و حرکت در مسیر باشد و به هر میزان که با موفقیت بیشتر باشد ضمانتهای بهتری را برای آینده ایجاد خواهد کرد.
او در پاسخ به این پرسش که با توجه به اینکه ما نتوانستیم در منطقه به لحاظ اقتصادی دست بالا داشته باشیم و رقبایی مثل اسرائیل و ترکیه بیشتر از ما بازارها را در اختیار دارند، آیا نهادهای دیپلماتیک ما در کشورهای مختلف توانستهاند نقش پیشرو را برای اقتصاد ملی ایفا کرده و به یاری بیایند؟ اظهار داشت: این موضوع باید مورد توجه قرار بگیرد که رویکرد اقتصادی کشور مبتنی بر کدامیک از رویکردهای کلان اقتصاد در دنیا است؟
سخنگوی وزارت خارجه تصریح کرد: بحث این است که هر یک از رویکردهای کلان اقتصادی را که انتخاب کنیم تبعات و پیامدهایی خواهد داشت و از یک رویکرد نمیتوانیم نتایج رویکرد دیگر را طلب کنیم و بالعکس.
وی ادامه داد: یک سطح از بحث مربوط به اقتصاد ملی در زمینه انتخاب رویکرد اقتصادی است. سطح دوم که باید مورد توجه واقع شود اینکه برآیند اقتصاد ملی چیست و در چه حدی است، محصول و درآمد اقتصادی چقدر توانسته وضعیتهای نسبی در برخی زمینهها برای خودش خلق کند و چقدر قدرت مانور در محیط بیرون از محیط داخلی خودش در خارج از مرزها دارد. این هم مرتبط با سطح اول رویکرد است و مسائل خاص خودش را هم دارد و بسته به اینکه اقتصاد ملی چه برآیندی دارد، نوع بازی در فراتر از مرزها در زمینه اقتصادی متفاوت میشود.
جابر انصاری به سطح سوم به عنوان دیگر رویکرد در این خصوص اشاره و اظهار داشت: سوم سطح مربوط به نهادهایی است که اینها را پیگیری میکنند و در این موضوع اگر بخواهیم فقط موضوع را در سطح سوم فروبکاهیم کوچک کردن موضوع است و تصویر کاملی از واقعیت به ما ارائه نمیدهد.
او تاکید کرد: تحرک اقتصادی خارج از مرزها در هر سه سطح باید مورد توجه قرار گیرد و در این بین سطوحی از آن نیز مربوط به رویکردها و استراتژی ملی اقتصادی است.
این مقام مسئول در وزارت خارجه در ادامه گفت: سطح دیگر مربوط به مسائل نهادی و ساختار اجرایی است که باید حتماً نیازهای فعالیت اقتصادی در خارج از کشور مورد توجه قرار گیرد.
او با طرح این پرسش که آیا در کشورهای همسایه و جاهایی که مزیت سیاسی روابط را دارا هستیم، توانستهایم حضور اقتصادی نیز داشته باشیم؟ گفت: در سطحی مخفف شده همان وضعیت در اینجا نیز حاکم خواهد بود. قالب بندی کلی موضوع عوض نمیشود اما کمی قدرت مانور براساس مزیت نسبی و روابط خاص سیاسی بیشتر میشود.
جابر انصاری اظهار داشت: همیشه روابط خاص سیاسی جز در شرایط کاملاً بحرانی، وقتی به اقتصاد میرسد منطقهای اقتصادی بر آن حاکم میشود لذا قالب بندی کلان حتی در کشورهای با مزیت روابط خاص سیاسی هم در همین سطح با درجهای از تخفیف است.
او با بیان اینکه جزئی از وظایف و ماموریت سفارتخانهها به عنوان دستگاه سیاست خارجی همواره پیگیری مسائل اقتصادی و تسهیل فرصتهای اقتصادی کشور بوده، اذعان کرد: شرح وظایف سفرا و کارشناسان اقتصادی این است که به موازات مباحث سیاسی مکانیسم اعزام رایزن و وابستگان بازرگانی پیگیری شود به میزانی که اقتصاد به اولویت ملی ما تبدیل شده و پیدا کردن بازار خارجی به اولویت سیاست کشور تبدیل خواهد شد.
سخنگوی وزارت خارجه گفت: این جزء نهادی هم باید با چابکی بیشتر به رفع آسیبها کمک کند و مقدمات نقش کاتالیزور و تسهیلکننده برای بازتاب دو سطح اولیه را ایفا کند و این امر در دستور کار وزارت خارجه قرار گرفته است.
او در ادامه درتوضیح اینکه برخی سیاست تهاجمی دولت گذشته را منجر به افزایش قیمت نفت دانسته و آن را بر سیاست تعاملی دولت یازدهم که بنا به ادعایشان کاهش قیمت نفت را در پی داشته ارجح میدانند، گفت: نگاه ما این نیست که مسائل کلان ملی را با اشخاص پیوند بزنیم. این سادهسازی مفرط پدیدههای پیچیده است.
جابر انصاری تصریح کرد: سادهسازی مثبت همیشه انحراف آفرین است و ذهن را مختل میکند. از تمرکز بر موضوع جلوگیری کرده و تصویر انحرافی به ما میدهد و وقتی تصویر درستی از واقعیت نیست درمانها و راه حلها مبتنی بر واقعیت نخواهد بود.
او ادامه داد: یکی از آسیبهای ما در ایران این است که آنچنان غرق در دعواهای جزئی داخلی هستیم که روند بزرگ جهانی را مورد توجه قرار نمیدهیم و حتی از روند بزرگ اجتماعی داخلی غفلت میکنیم.
رییس دستگاه رسانهای وزارت خارجه تاکید کرد: سیاستمدار و بازیگر عرصه سیاست هر قدر غرق در جزئیات غیر مهم شود و از روند کلی اجتناب کند، وضعیت خاص ذهنی پیدا میکند که پاسخگوی تحولات زمانه نمیتواند باشد و غرق در روندی میشود که دیگران خلق میکنند و امواج او را به در و دیوار و صخره کنار ساحل میزند.
سخنگوی وزارت خارجه یادآور شد: درمسائل ملی و سیاست خارجی و عرصه مرتبط با اقتصاد در سطح داخل اولاً باید همه چیز را با دعوای جناحی و جریانی تعطیل نکنیم و مسائل را در سطح ملی و براساس روندهای کلان داخلی و بیرونی تحلیل کنیم چرا که این مسئله سنگ بنای حرکت به سمت حل مشکلات است.
او ادامه داد: تا وقتی نگاه تنگ نظرانه و محدود داریم تحلیل نزدیک به واقعیت ۵۰ درصد میشود اما وقتی تحلیل ازواقعیت جزئی نگرانه یا با تصاویر معکوس باشد حرکت صحیح به سمت حل مشکلات ایجاد نخواهد شد.
جابری انصاری تاکید کرد: مسئله اقتصادی ما مسئله ملی است. مسائل ملی اقتصادی نیازمند نگاه ملی و کلان هستند. لذا نباید دنبال مقصر باشیم زیرا یکی از آسیبهای ما این است که غرق در دعواهای داخلی هستیم. برخی مسائل برآیند حرکت همه ما هستند.
جابر انصاری گفت: خوبیها، بدیها و ضعف و قوتها جزئی از نتیجه مجموعه ماست که همه باید در آن شریک بوده و دنبال مقصر نباشیم ضمن اینکه در پیدا کردن مقصر دنبال حل مشکلات باشیم نه تسویهحسابهای زودگذر.