توجه و حمایت کافی نسبت به توسعه تعاون در کشور وجود ندارد

مصطفی شریف، اقتصاددان در گفتگو با ایلنا با اشاره به ظرفیت بالای تعاونی‌ها در جذب سرمایه‌های خرد و افزایش مشارکت مردمی در اقتصاد اظهار کرد: بخش تعاون می‌توانست نقش مهمی در تولید، سرمایه‌گذاری و ایجاد ارزش افزوده ایفاء  کند، اما سیاستگذاری‌های کلان اقتصادی اجازه رشد واقعی به این بخش را نداد و نگاه‌ها بیشتر به سمت اقتصاد رانتی و ساختارهای غیرمولد سوق پیدا کرد.

ظرفیت‌های مغفول مانده تعاونی‌ها

وی افزود: تعاونی‌ها به لحاظ قانونی و در چارچوب قانون اساسی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار هستند و در ساختار اقتصادی کشور سهم قابل توجهی برای آن‌ها در نظر گرفته شده است، اما آنچه طی سالیان گذشته در عمل رخ داده بیشتر جنبه شکلی داشته و ظرفیت‌های واقعی این بخش مغفول مانده است.

این اقتصاددان ادامه داد: فلسفه اصلی تشکیل تعاونی‌ها این بوده که مشارکت مردمی در اقتصاد افزایش پیدا کند و سرمایه‌های خرد و کوچک مردم در مسیر فعالیت‌های مولد اقتصادی قرار بگیرد، اما این هدف به آن شکلی که باید، محقق نشده است.

کوتاهی دولت و مجلس در توسعه تعاون

شریف با بیان اینکه مشکلات بخش تعاون صرفاً به قوانین مربوط نمی‌شود، تصریح کرد: به لحاظ قانونی ظرفیت‌های مناسبی وجود دارد، اما در حوزه اجرا و عملیات، مشکلات فراوانی دیده می‌شود. اگر بخواهیم صادقانه قضاوت کنیم، مجموعه دولت، مجلس و حتی برخی بدنه‌های کارشناسی در این زمینه کوتاهی کرده‌اند.

وی اضافه کرد: زمانی که وزارت تعاون با هدف مشخصی تشکیل شد، انتظار می‌رفت کار کارشناسی عمیق، طراحی سازوکارهای اجرایی و ارائه لوایح و برنامه‌های توسعه‌ای در دستور کار قرار بگیرد، اما این اتفاق آن‌طور که باید رخ نداد.

این اقتصاددان تاکید کرد: در اقتصادی که ساختار رانتی در آن پررنگ است، طبیعی است که بخش تعاون کمتر مورد توجه قرار بگیرد، زیرا در فضای تعاونی، رانت و ارتباطات ناسالم کمتر امکان رشد دارد و همین موضوع موجب شده برخی جریان‌های اقتصادی تمایل چندانی به تقویت این بخش نداشته باشند.

یک بانک تخصصی به تنهایی کافی نیست

شریف درباره عملکرد بانک توسعه تعاون نیز اظهار کرد: هر چند ایجاد یک بانک تخصصی مانند بانک توسعه تعاون، اقدامی مثبت و با نیت کمک به بخش تعاون بوده و اصل راه‌اندازی چنین مجموعه‌ای قابل دفاع است، اما واقعیت این است که یک بانک به تنهایی نمی‌تواند بار توسعه بخش تعاون کشور را بر دوش بکشد.

وی افزود: بانک توسعه تعاون تلاش خود را در زنده نگه داشتن این عنصر مهم در اقتصاد کشور به کار گرفته که شایسته تحسین است ولی این مجموعه نیاز به حمایت جدی و واقعی دارد. توسعه تعاون نیازمند حمایت گسترده و هماهنگ در سطح سیاستگذاری کلان، تامین مالی، قوانین حمایتی و برنامه‌ریزی اجرایی است و به نظر می‌رسد دولت و مجلس در این زمینه آن‌طور که باید به وظایف خود عمل نکرده‌اند.

شریف خاطرنشان کرد: اگر کار کارشناسی دقیق و مستمری بر روی بخش تعاون انجام می‌شد، حتی بسیاری از ایرادات و ضعف‌های موجود در قوانین بالادستی نیز قابل اصلاح بود، اما اساساً توجه جدی و مستمری به این حوزه نشده و همین مسئله باعث شده بخش تعاون از اهداف اصلی خود فاصله بگیرد.