ارتباط انفجارهای موشکی به زلزله‌های اخیر مبنایی ندارد/ امکان وقوع زلزله اصلی پس ازگذشت ٢ تا۶ ساعت از پیش‌لرزه

علی بیت‌‌الهی، رییس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا در پاسخ به این سوال که معمولا در چهدبازه زمانی از وقوع پیش لرزه امکان وقوع زلزله اصلی وجود دارد و با چه علایمی عام مردم می‌توانند روند وقوع زلزله بزرگ‌تر را تشخیص دهند، اظهارداشت: این موضوع را با وقوع زلزله اخیر پردیس توضیح می‌دهم؛ چند شب گذشته اولین رخداد لرزه‌ای از سری زلزله‌های پردیس با بزرگی ٣.۴ ریشتر رخ  داد و  ساعت ۲۳ و ۴۶ دقیقه زلزله اصلی از این دسته رخدادهای با بزرگی ۴.۶ ریشتر به وقوع پیوست. در ادامه شش پس لرزه ثبت شد با فواصل حدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه  و پس از توقفی آخرین لرزه که مرکز لرز نگاری گزارش کرده با بزرگی ٣.١ ریشتر  بوده است که بعد از دو ساعت رخ داد. 

وی ادامه داد: به روند وقوع زلزله که نگاه کنیم، می‌بینیم که آن توالی تند و با بازهای کوتاه، طولانی‌تر شده و بزرگی زلزله‌ها هم کمتر  شده است. با توجه به این این روال، می‌بینیم که پس از پیش لرزه، زلزله اصلی ۴.۶ ریشتر رخ داده و در ادامه روند کاهشی به صورت پس لرزه های کوچکتر اتفاق افتاده و همچنین فاصله زمانی بین رخدادها افزایش یافته است.

رییس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی تاکید کرد: این روال نشان می‌دهد که احتمال بسیار ضعیفی وجود دارد که بعد از این روند زلزله بزرگتر رخ بدهد. معمولا این رخدادهای پس لرزه‌ای با این آهنگ، نشانه رهایی تنش و باقی مانده تنش هستند. اگر زلزله بزرگتری در راه باشد معمولا پس لرزه‌ها به این شکل رخ نمی‌دهند و بزرگی زلزله کاهشی و فاصله زمانی وقوع آن افزایشی نخواهد شد. ما این روند را را در زلزله کرمانشاه و بم را هم داریم؛ طبق تجربه‌های بازآموخته، معمولا  ٢ تا ۶ ساعت پس از رخداد پیش لرزه‌ها،  زلزله بزرگ‌تر رخ می‌دهد. 

بیت‌الهی همچنین درباره وضعیت گسل‌های تهران در محل وقوع زلزله پردیس گفت: این زلزله در محل تلاقی گسل شمال تهران و گسل مشا رخ داد که  این زون فی نفسه یک زون فعالی است، به عبارت دیگر این زلزله در فاصله ۴۰ کیلومتری از مرکز شهر تهران رخ داده که این زون طلاقی گسل شمال تهران با گسل مشا است که باعث شده محدوده شرقی تهران به سمت دماوند از نظر تعداد رخدادهای لرزه‌ای به مراتب بیشتر از محدوده شهری تهران و نیز محدوده غربی تهران باشد و همچنین خصلت و سرشت تکتونیکی لرزه خیزی شرق تهران فعال و لرزه‌زا است. 

وی تاکید کرد: اتفاقا همین زلزله‌های پردیس در فاصله ۶۰ کیلومتری غربی آخرین زلزله تاریخی مخرب تهران که در سال ۱۸۳۰ میلادی رخ داده، قرار گرفته است. به عبارت دیگر، این زون فی نفسه زون فعالی محسوب می‌شود و رخدادهای این چنینی جزو ذات لرزه خیزی این منطقه است. 

 رییس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی همچنین درباره صحبت‌هایی که میان عام مردم شنیده می‌شود مبنی بر اینکه انفجار موشک‌ها منجر به فعال شدن گسل‌ها شده، اظهار داشت: مردم توجه داشته باشند عمق کانونی این زلزله‌ها در حدود ۱۰ تا ۲۰ کیلومتری زمین است در حالیکه قوی‌ترین شدیدترین انفجارات هم نمی‌تواند در عمق تا چند صد متری زمین نفوذ کند درحالیکه ما در وقوع زلزله از عمق ١٠ هزار الی ١٠متر صحبت می‌کنیم آن هم در امتداد یک گسل طویل نه یک نقطه اما انفجارات نقطه‌ای هستند و  شکل موج انفجارات با شکل موج زلزله کاملا به طور کاملا روشنی قابل تشخیص است. 

وی افزود؛ اینکه بگوییم این انفجارات موجب تحریک یک گسل می‌شود  مانند این است که یک پشه بر روی گوش یک فیل بنشیند و  این گمان شود که با نیش پشه، فیل از پا بیفتد بنابراین این موضوع اصلا مبنایی ندارد.

گفت‌وگو: مهدیانی