فرار سرمایه فعالان اقتصادی شدت گرفته است

رضا هامونی، مدیرعامل شرکت "شمس جاوید اروند" در گفتگو با خبرگزاری ایلنا اظهار کرد: شرکت ما در منطقه آزاد اروند فعالیت می‌کند و از سال ۱۳۹۶ فعالیت جدی خود را آغاز کرد. در آن زمان یک واحد صنعتی که قبلاً در اختیار بانک ملی بود و وضعیت نامناسب و تقریباً ورشکسته‌ای داشت، توسط شرکت خریداری شد. این واحد عملاً فرسوده و از مدار تولید خارج شده بود و حدود شش ماه زمان صرف بازسازی و بازگرداندن آن به مدار تولید شد.

وی افزود: در ابتدا ماشین‌آلات کیسه‌بافی در این واحد وجود داشت و هدف ما راه‌اندازی دوباره همان خطوط بود؛ اما پس از اورهال مشخص شد ادامه کار با آن تجهیزات توجیه اقتصادی ندارد؛ بنابراین مسیر تولید را تغییر دادیم. در ادامه نیز زمین‌های اطراف کارخانه خریداری شد و اکنون مجموعه‌ای در حدود ۵۰ هزار مترمربع در اختیار داریم.

توسعه سبد محصولات و تمرکز بر صادرات

مدیرعامل "شمس جاوید اروند" ادامه داد: امروز در این مجموعه روزانه حدود ۳۶۰۰ عدد پالِت پلاستیکی برای مجتمع‌های صنعتی منطقه آزاد و منطقه ویژه تولید می‌شود. همچنین بشکه‌های پلاستیکی در ابعاد مختلف برای صنایع شیمیایی تولید می‌کنیم.

به گفته مدیرعامل شرکت پتروهانیک، یکی از مهم‌ترین بخش‌های فعالیت شرکت تولید پلی‌اتیلن وکس (Polyethylene Wax یا به اختصار PE Wax) به شکل پودری و فلیک (به شکل قطعات کوچک و تخت، شبیه ورقه یا پولک) است که این واحد را به یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان کشور در این حوزه تبدیل کرده است. علاوه بر آن، تولید کامپاندهای پلی‌اتیلن نیز در مجموعه انجام می‌شود که بخش قابل‌توجهی از آن صادر می‌شود.

هامونی توضیح داد: ما از ابتدا استراتژی خود را به گونه‌ای چیدیم که محصولات وکس و کامپاند سهم صادراتی بالایی داشته باشند تا در زمان نوسانات ارزی، درآمد صادرات بتواند شرکت را پشتیبانی کند و این سیاست در عمل هم نتیجه داد.

توسعه فعالیت در تهران و رشد ظرفیت تولید

وی به توسعه فعالیت شرکت در سال ۱۴۰۰ اشاره کرد و عنوان کرد: به دلیل فاصله منطقه آزاد اروند از برخی بازارهای هدف، واحد دیگری در عباس‌آباد تهران با نام پدیده پلاستیک تملک کردیم که آن نیز یک واحد ورشکسته بود و پس از بازسازی، خطوط کامپاند حرفه‌ای در آن مستقر شد. در این مجموعه ظرفیتی حدود ۳۵ هزار تن در سال برای تولید کامپاند ایجاد شد که حدود ۷۰ درصد آن صادر و ۳۰ درصد در بازار داخلی عرضه می‌شود.

به گفته هامونی، صادرات محصولات شرکت به کشورهای مختلفی از جمله چین، هند، ترکیه، عراق، فیلیپین و حتی مکزیک انجام شده و شرکت توانسته است مشتریان وفاداری در بازارهای خارجی ایجاد کند که در حوزه صادرات بسیار اهمیت دارد.

وی درباره نیروی انسانی شرکت نیز تشریح کرد: در مجموعه "شمس جاوید اروند" حدود ۲۳۰ نفر به صورت مستقیم مشغول به کار هستند و در واحد پدیده پلاستیک نیز حدود ۷۰ نفر اشتغال دارند.

مدیرعامل شرکت درباره عملکرد تولیدی سال جاری افزود: با وجود وقفه‌ای که در ابتدای سال به دلیل جنگ ۱۲ روزه رخ داد، تولید وکس پلیمری حدود ۳۰ درصد، تولید پالت حدود ۶۰ درصد و تولید بشکه حدود ۳۰ درصد رشد داشت و در مجموع شرکت در منطقه آزاد اروند حدود ۴۰ درصد نسبت به سال گذشته بزرگ‌تر شده است.

برنامه توسعه محصول جدید و چالش‌های ارزی

هامونی همچنین از راه‌اندازی خط تولید محصولات چند لایه در واحد پدیده پلاستیک خبر داد و خاطرنشان کرد: ماشین‌آلات مربوط به این محصول خریداری شده و این فناوری برای نخستین بار در ایران اجرا می‌شود، هرچند مسیر اجرای پروژه با مشکلاتی روبه‌روست.

وی به مشکلات ثبت سفارش و بازگشت ارز صادراتی اشاره کرد و توضیح داد: برای خرید ماشین‌آلات جدید از ارز حاصل از صادرات خود استفاده کرده‌ایم و بخش عمده مبلغ نیز پرداخت شده؛ اما در مرحله ثبت سفارش با محدودیت سهمیه ارزی استان مواجه شده‌ایم، در حالی که ارز مورد استفاده متعلق به خود شرکت بوده و این موضوع فرآیند توسعه را با مشکل روبرو می‌کند.

توسعه صنعتی همزمان با بحران و ناامنی

هامونی با اشاره به شرایط خاص ماه‌های اخیر بیان کرد: در همین مدت که کشور درگیر دعوا، ناامنی و درگیری‌های خیابانی بود، یک واحد صنعتی دیگر هم خریداری کردیم؛ واحدی در نزدیکی مجتمع پتروشیمی برای تولید برخی مستربچ‌هایی (محصول نیمه‌تمام که شامل رزین پایهمثل پلی‌اتیلن یا پلی‌پروپیلن و مواد افزودنی متمرکز است) که امکان تولید آنها در واحد فعلی وجود ندارد.

وی توضیح داد: برای مثال تولید مستربچ مشکی به دلیل استفاده از دوده، قابل انجام در واحد اصلی نیست، به دلیل اینکه آلودگی ایجاد می‌کند و کل مجموعه را درگیر می‌کند. به همین دلیل تصمیم گرفتیم این بخش را در یک سایت مستقل اجرا کنیم. برای این واحد جدید، برنامه ایجاد ظرفیتی حدود ۲۰ هزار تن در سال را داریم و ماشین‌آلات آن نیز در حال ثبت سفارش است.

دو شوک همزمان؛ جنگ و اختلال در گردش نقدینگی

مدیرعامل "شمس جاوید اروند" با اشاره به مشکلات سال جاری عنوان کرد: عملاً دو شوک جدی را تجربه کردیم؛ نخست جنگ ۱۲ روزه و دوم ناآرامی‌ها و شلوغی‌های یک ماه گذشته. با وجود این شرایط، شرکت با یک افق دید مشخص، سبد تولید خود را طوری طراحی کرده که اگر ریال به مشکل خورد، ارز پشتیبانی کند و اگر صادرات دچار مشکل شد، بازار داخلی کمک کند.

هامونی افزود: اما ناگهان سرمایه در گردش ریالی به شکل عجیبی افزایش پیدا کرد. از طرف دیگر، ما با پالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌ها کار می‌کنیم و گردش پول در این فضا زمان‌بر است. حتی در بهترین حالت، دو ماه زمان لازم است تا یک چرخه مالی کامل شود. در این دو ماه، امکان بازگشت سریع مواد اولیه وجود ندارد، در حالی که هیچگونه تسهیلات بانکی هم در اختیار ما قرار نمی‌گیرد.

وی تأکید کرد: نه بدهی بانکی داریم، نه بدهی مالیاتی و نه حتی یک معوقه. در ۲۷ سال فعالیت اقتصادی، حتی یک مورد بدحسابی نداشته‌ایم؛ اما با این وجود، دسترسی به تسهیلات تقریباً غیرممکن شده است.

مصوبات دولتی و وام‌هایی که پرداخت نشد

هامونی با اشاره به سفرهای استانی رؤسای جمهور توضیح داد: آقای رئیسی در نخستین سفر استانی خود به خوزستان مصوباتی به منظور حمایت از تولید تصویب کردند. شرکت ما هم در لیست دریافت تسهیلات قرار گرفت؛ اما در عمل هیچ‌ یک از این مصوبات به مرحله اجرا نرسید.

وی ادامه داد: اساساً علاقه‌ای به وام‌های با بهره بالا نداریم. تجربه نشان داده بسیاری از واحدهایی که با نرخ‌های سنگین تسهیلات گرفته‌اند، عملاً به بن‌بست رسیده‌اند. حتی در مراجعه به بانکها، با وجود مصوبه ۵۰ میلیارد تومانی، نهایتاً پیشنهاد پرداخت ۵ میلیارد تومان مطرح شد؛ آن هم مشروط به گردش حساب، در حالی که وام مصوب ریاست‌جمهوری اساساً نیازی به این شروط ندارد.

هزینه‌های تحمیلی و تناقض در نظام بانکی

هامونی با انتقاد از فرآیند بانکی گفت: برای دریافت این تسهیلات، از ما خواسته شد گزارش اف‌اس (FS) (گزارش امکان‌سنجی) تهیه کنیم که هزینه آن حدود ۳۵۰ میلیون تومان است. این هزینه پرداخت شد؛ اما در نهایت بانک اعلام کرد بودجه‌ای برای پرداخت وام ندارد. سؤال این است که اگر قرار نیست وامی پرداخت شود، چرا از ابتدا تولید کننده را وارد این مسیر پرهزینه می‌کنند؟

وی اظهار کرد: با وجود تمام این موانع، ما همچنان در حال توسعه هستیم؛ سالن‌های جدید در حال ساخت است، ماشین‌آلات جدید نصب شده و حتی از چین تجهیزات جدید خریداری کرده‌ایم. اگر حمایت واقعی وجود داشته باشد، تولیدکننده می‌تواند کشور را جلو ببرد؛ اما با این شرایط، مسیر توسعه بسیار سخت و فرسایشی شده است.

موانع بودجه و دستورهای اجرایی

هامونی با اشاره به مشکلات تخصیص بودجه گفت: حتی با وجود تصویب دستور ریاست جمهوری برای حمایت از کارآفرینان، هیچ دریافتی به ما تعلق نگرفت و با وجود اینکه  این دستورها به صورت خط اعتباری تعریف شده‌اند؛ اما در عمل بسیاری از فعالان اقتصادی از آن محروم می‌مانند و همچنان بر مسیر توسعه و فعالیت خود متمرکز هستند و هیچ برنامه‌ای برای توقف ندارد.

تک‌نرخی شدن ارز و فرصت‌ها

هامونی درباره روند تک‌نرخی‌شدن ارز گفت: این اقدام بسیار مثبت است و اگر به درستی انجام شود، می‌تواند به فعالان اقتصادی کمک کند. بدون اجرای این سیاست، بسیاری از شرکت‌ها با مشکل مواجه خواهند شد و امکان ادامه فعالیت کاهش می‌یابد. بدون حمایت‌های واقعی، بازگشت سرمایه و گردش نقدینگی با مشکل روبرو خواهد شد و تنها انگیزه واقعی، تعهد به کشور و مردم است.

مشکلات مناطق آزاد و خواسته‌های فعالان اقتصادی

هامونی متذکر شد: مناطق آزاد از نظر قوانین و مشوق‌ها جذابیت خود را از دست داده‌اند. با وجود پرداخت مالیات ارزش افزوده بالا و اجرای تکالیف قانونی، مشوق‌ها و مزایای وعده داده شده محقق نشده است. اگر این روند ادامه یابد، بسیاری از فعالان اقتصادی فعالیت خود را کاهش می‌دهند یا به مناطق دیگر منتقل می‌شوند. با وجود تمام مشکلات، تصمیم داریم توسعه واحدهای خود را ادامه دهیم و همچنان در تلاش برای حفظ و ارتقای تولید هستیم.