عدم تخصیص ارز، رکود و ناترازی انرژی سه ضربه همزمان به تولید لوازم خانگی بود

نسرین اوجاقی، دبیرکل انجمن صنایع لوازم خانگی ایران، در گفتگو با خبرگزاری ایلنا در خصوص وضعیت این صنف در سال جاری اظهار کرد: برای بررسی وضعیت تولید در سال ۱۴۰۴ باید مقاطع زمانی مختلف سال را به‌صورت تفکیک‌ شده مورد توجه قرار داد، چرا که شرایط تولید در طول سال یکسان نبوده و نوسانات قابل‌توجهی را تجربه کرده است.

افت شدید تولید در نیمه نخست سال

وی افزود: در شش‌ماهه ابتدای سال ۱۴۰۴، مجموع تولیدات صنعت لوازم خانگی با افتی حدود ۳۵ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته مواجه شد؛ افتی که ریشه آن را باید در متغیرهای کلان اقتصادی جست‌وجو کرد. این شرایط تنها مختص صنعت لوازم خانگی نیست و در گزارش‌های رسمی شاخص مدیران خرید (شامخ) نیز به‌وضوح منعکس شده است.

اوجاقی با اشاره به وضعیت بی‌سابقه تولید در برخی ماه‌ها تصریح کرد: در مردادماه سال جاری، بخش تولید کشور یکی از سخت‌ترین و کم‌سابقه‌ترین دوره‌های خود را پشت سر گذاشت که این موضوع مستقیماً بر تیراژ تولید واحدهای لوازم خانگی اثرگذار بود.

بهبود نسبی در پاییز

دبیرکل انجمن صنایع لوازم خانگی ایران ادامه داد: با ورود به فصل پاییز، بخشی از افت تولید جبران شد و شرایط نسبت به نیمه نخست سال اندکی بهبود یافت، به‌طوری که در پایان پاییز، میزان تولیدات نسبت به مدت مشابه سال قبل به حدود ۱۵ درصد افت کاهش پیدا کرد. با این حال، این بهبود به‌هیچ‌وجه به معنای بازگشت به شرایط عادی نیست و صنعت همچنان با چالش‌های جدی روبه‌روست.

وی یکی از مهم‌ترین دلایل کاهش تولید را مشکل مزمن تخصیص ارز عنوان کرد و افزود: در صنعت لوازم خانگی، صف تخصیص ارز برای واردات مواد اولیه در مواردی به بیش از یک سال رسیده است. این تأخیر طولانی، برنامه‌ریزی تولید را مختل کرده و بسیاری از واحدها را با کمبود مواد اولیه مواجه ساخته است.

اوجاقی تأکید کرد: نبود دسترسی به‌موقع به ارز، عملاً سرمایه در گردش تولیدکنندگان را قفل کرده و هزینه‌های مالی بنگاه‌ها را به‌شدت افزایش داده است.

رکود تقاضا و سقوط قدرت خرید

دبیرکل انجمن صنایع لوازم خانگی ایران در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت بازار مصرف اظهار کرد: در کنار مشکلات تولید، رکود سنگین در سمت تقاضا فشار مضاعفی بر این صنعت وارد کرده است. آمارها نشان می‌دهد که میزان خرید لوازم خانگی در سال جاری بیش از ۶۰ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش یافته است.

وی افزود: کاهش قدرت خرید خانوارها باعث شده لوازم خانگی که کالایی بادوام محسوب می‌شود، از سبد مصرفی بخش قابل‌توجهی از مردم حذف شود و همین موضوع، تولیدکنندگان را با انباشت کالا و کمبود نقدینگی مواجه کرده است.

نوسانات ارزی و افزایش هزینه‌های تولید

اوجاقی با اشاره به تأثیر نوسانات نرخ ارز بر این صنعت تصریح کرد: افزایش نرخ ارز، هم از منظر روانی بر رفتار مصرف‌کننده اثر می‌گذارد و هم به‌صورت مستقیم هزینه‌های تولید را بالا می‌برد. مواد اولیه داخلی و خارجی، از جمله ورق‌های فولادی که از بورس کالا تهیه می‌شود، به‌شدت از نرخ ارز تأثیر می‌پذیرند و این موضوع بهای تمام‌شده تولید را افزایش داده است.

وی ادامه داد: در شرایط رکود بازار، بسیاری از شرکت‌های تولیدی ناچارند محصولات خود را با حداقل سود و حتی در برخی موارد با زیان قیمت‌گذاری کنند تا بتوانند چرخه تولید را حفظ کنند؛ مسئله‌ای که فشار نقدینگی بر بنگاه‌ها را دوچندان کرده است.

انرژی و بحران‌های مقطعی؛ عوامل تشدیدکننده

دبیرکل انجمن صنایع لوازم خانگی ایران در پایان خاطرنشان کرد: ناترازی‌های انرژی، محدودیت‌های برق و گاز و همچنین تبعات جنگ ۱۲روزه اخیر، از دیگر عواملی بوده‌اند که در مقاطع مختلف سال، تولید را تحت تأثیر قرار داده و بر عمق مشکلات این صنعت افزوده‌اند.