شهرستان‌های اراک و ساوه همچنان درگیر با تنش آبی / حفر چاه جایگزینی برای کاهش سهمیه سدهای کمال‌صالح و الغدیر

به گزارش ایلنا، سعید سرآبادانی در نشست با خبرنگاران و اصحاب رسانه‌های استان مرکزی به مناسبت روز خبرنگار، افزود: پیش‌بینی‌ها برای سال‌های 1404 و 1405 احتمال قطعی 4 تا 5 ساعته آب در این شهرستان‌های اراک و ساوه را نشان می‌داد. اما با اجرای برنامه‌های تأمین، توزیع و مدیریت مصرف، از بروز قطعی‌های گسترده جلوگیری شد. این اقدامات به معنای خروج این 2 شهرستان از تنش آبی نیست، بلکه همچنان در شرایط تنش آبی قرار دارند.

وی به اقدامات انجام شده اشاره کرده و ادامه داد: تلاش شده است با مدیریت منابع و شبکه، این تنش آبی به زندگی روزمره شهروندان منتقل نشود. در این راستا افزایش تاب‌آوری شبکه آب بسیار ضروری است. در این راستا برای مواقع اضطراری، ایجاد منابع پشتیبان، حفر چاه‌های رزرو و افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی در دستور کار قرار دارد تا در صورت بروز اختلال چندروزه در تأمین آب، شبکه بتواند با استفاده از منابع جایگزین به خدمات‌رسانی ادامه دهد.

حفر چاه جایگزینی برای کاهش سهمیه سدهای کمال‌صالح و الغدیر

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان مرکزی اظهار داشت: ورودی آب از سد کمال‌صالح به شهرستان اراک از 1200 لیتر در ثانیه به حدود 260 تا 270 لیتر در ثانیه کاهش یافته است. برای جبران این میزان آب باکیفیت، با جانمایی و حفر 28 حلقه چاه در این شهرستان موفق شدیم، نزدیک به 1000 لیتر در ثانیه آب را جایگزین کنیم تا با بحران کمبود مواجه نشویم. از این تعداد حلقه چاه 21 تا 22 حلقه وارد مدار بهره‌برداری شده و 6 حلقه دیگر نیز آماده است.

سرآبادانی به اقدامات انجام شده برای مدیریت تنش آبی در شهرستان ساوه اشاره داشته و در این رابطه تصریح کرد: همچنین در شهرستان ساوه نیز به دلیل کاهش ورودی آب از سد الغدیر به این شهرستان، عملیات حفر و تجهیز حدود 24 حلقه چاه انجام گرفته است. با حفر و جایگزینی این تعداد حلقه چاه در ساوه و وارد کردن آنها در مدار بهره‌برداری، موفق شده‌اییم تا حدودی تنش آبی موجود در این شهرستان را نیز مدیریت کرده و تحت کنترل درآوریم.

وی به محدودیت‌های مالی و اعتباری در راستای اجرای حفر چاه‌های آب در 2 شهرستان اراک و ساوه اشاره کرده و در این خصوص بیان داشت: هر حلقه چاه علاوه بر حفاری، نیازمند اجرای خطوط انتقال و برق‌رسانی است و اجرای این حجم از عملیات در بازه زمانی یک‌ساله یک رکورد در استان به شمار می‌رود. همچنین در این بخش با محدودیت‌های مالی و اعتباری روبرو بودیم که با اقدامات انجام شده در این حوزه توانستیم این محدودیت‌ها را نیز کنترل کنیم.

ضرورت استفاده از پساب در بخش صنعت

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان مرکزی بر ضرورت استفاده از پساب در بخش صنعت تأکید داشته و در این رابطه تأکید کرد: در برنامه هفتم توسعه استفاده از منابع غیرمتعارف و پساب برای تأمین نیاز صنایع مورد توجه قرار گرفته و باید آب باکیفیت مورد استفاده در صنایع با پساب تصفیه شده جایگزین شود. در این زمینه همکاری‌هایی با صنایع بزرگ اسن استان از جمله مجموعه بزرگ نفتی پالایشگاه و پتروشیمی شازند در حال انجام است.

سرآبادانی به برنامه شرکت آب و فاضلاب استان مرکزی برای توسعه استفاده از آب خاکستری در استان مرکزی اشاره کرده و در این خصوص ابراز داشت: با همکاری یک شرکت دانش‌بنیان، طرح استفاده مجدد از آب حاصل از حمام و روشویی برای مصارف غیرشرب مانند شست‌وشو، آبیاری فضای سبز و فلاش‌تانک در دست پیگیری است. در این راستا پیشنهاد شده است اجرای این طرح ابتدا در ساختمان‌های اداری و مجتمع‌های مسکونی بزرگ آغاز شود.

وی به مهمترین مزیت‌ها و دستاوردها اجرای طرح استفاده مجدد از آب حاصل از حمام و روشویی برای مصارف غیرشرب اشاره داشته و در این رابطه اضافه کرد: در صورت اجرای مناسب این طرح و تحقق کامل آن، امکان کاهش حدود 20 درصدی مصرف در حوزه منابع آبی وجود دارد. در این راستا برای تشویق مشترکان نیز پیشنهادهایی مطرح شده است که از جمله این پیشنهادها می‌توان به تخفیف در هزینه آب‌بها و مشوق‌های ساختمانی اشاره کرد.

شناسایی 840 فقره انشعاب غیرمجاز در استان

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان مرکزی گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون حدود 840 فقره انشعاب غیرمجاز در این استان شناسایی شده که پرونده متخلفان برای سیر مراحل قانونی به دستگاه قضایی معرفی و اعمال جریمه شده است. در این راستا موردی گزارش شده که فرد متخلف با استفاده از آب آشامیدنی، اقدام به کشاورزی در سطح 4 هکتار کرده بود. تعدادی از این موارد به مراجع قضایی معرفی شده و برای برخی نیز جریمه اعمال شده است.

سرآبادانی افزود: برخی مشترکان ساکن در روستاها که به صورت فصلی یا آخر هفته‌ها در مناطق روستایی سکونت دارند و فعالیت اصلی آن‌ها کشاورزی نیست، انشعاب غیردایم دریافت کرده و تعرفه آنها متناسب با این شرایط محاسبه می‌شود چرا که دولت نمی‌تواند به برخی مشترکان در چند نقطه یارانه بپردازد. حدود نیمی از انشعابات غیرخانگی آبفا استان مرکزی را این دسته از مشترکان تشکیل می‌دهند که سهم مصرفی آنها در بخش غیرخانگی 25 درصد است.

وی به کاهش 2 میلیون مترمکعبی مصرف آب در سال جاری اشاره کرده و ادامه داد: با اجرای طرح‌های مدیریت هوشمند شبکه و همراهی ارزشمند مردم، در 5 ماهه نخست سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته، حدود 2 میلیون مترمکعب کاهش مصرف آب در استان ثبت شده است. اصلاح الگوی مصرف در بخش خانگی و تسریع در شناسایی و ساماندهی انشعابات غیرمجاز، نقش محوری در این دستاورد و کاهش هدررفت آب در استان داشته است.

رد هرگونه آلودگی در آب شهرستان اراک

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان مرکزی هرگونه آلودگی در آب شهرستان اراک را رد کرده و در این خصوص اظهار داشت: میزان نیترات آب آشامیدنی این شهرستان کاملاً استاندارد و زیر خط قرمز است. آب آشامیدنی اراک به تأیید دانشگاه علوم پزشکی این استان در تمام شاخص‌های بهداشتی به ویژه نیترات رسیده است. تغییر طعم آب در برخی مناطق به دلیل افت سهمیه آب سد کمال‌صالح به شهرستان اراک و جایگزینی آن با آب چاه‌ها است.

سرآبادانی به نمونه‌برداری‌های شبانه‌روزی انجام شده از سوی دانشگاه علوم پزشکی به عنوان مرجع رسمی این حوزه اشاره داشته و در این رابطه تصریح کرد: شاخص نیترات خط قرمز شرکت آب و فاضلاب استان مرکزی است. نمونه‌برداری شبانه‌روزی دانشگاه علوم پزشکی استان مرکزی سلامت 100 درصدی آب را تأیید می‌کند و برای بهبود طعم آب در برخی مناطق، ایستگاه‌های آب‌شیرین‌کن با مشارکت بخش خصوصی در نقاط مختلف شهر دایر شده است.

وی بیان داشت: استفاده از آب چاه‌ها به دلیل کاهش سهمیه آب سد کمال صالح به شهرستان اراک تنها بر مطلوبیت طعم و املاح اثر گذاشته، اما استاندارد سلامت آب به قوت خود باقی است. اگر چه ممکن است کیفیت و طعم آب در برخی مناطق نسبت به گذشته تفاوت کرده باشد، اما تمامی شاخص‌های کیفی آب آشامیدنی توزیعی بر اساس استانداردهای ملی و جهانی تحت نظارت و کنترل است. در این راستا اجازه ندادیم در کمیت آب دچار مشکل شویم.

تولید بالغ بر 1700 لیتر پساب در 14 تصفیه‌خانه استان مرکزی

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان مرکزی به فعالیت تصفیه‌خانه‌های پساب استان اشاره داشته و در این رابطه تأکید کرد: اکنون بالغ بر 1700 لیتر بر ثانیه پساب در 14 تصفیه‌خانه استان مرکزی تولید می‌شود. بخش عمده‌ای از این پساب‌ها در سالیان گذشته بر روی کاغذ از سوی شرکت آب منطقه‌ای استان واگذار شده بود، در حالی که تأکید صریح قانون برنامه هفتم توسعه کشور، هدایت آب باکیفیت برای مصارف آب آشامیدنی و واگذاری پساب برای صنایع است.

سرآبادانی ابراز داشت: تصفیه‌خانه فعلی شهرستان اراک برای جمعیتی حدود 500 هزار نفر طراحی شده است. طرح فاز چهارم این تصفیه‌خانه نیز به صورت مدرن، با کیفیت خروجی ایده‌آل آماده است تا امکان واگذاری پساب به سرمایه‌گذار در ازای ساخت تصفیه‌خانه فراهم شود. طرح فاز چهارم تصفیه‌خانه فاضلاب اراک با ظرفیت 500 هزار نفر آماده اجرا است و در چارچوب قانون برنامه هفتم توسعه، باید از طریق جذب سرمایه‌گذار بخش خصوصی ایجاد شود.

وی به تولید 1100 لیتر بر ثانیه پساب در شهرستان اراک اشاره داشته و اضافه کرد: در حال حاضر تنها حدود 100 لیتر بر ثانیه از این پساب مورد استفاده قرار می‌گیرد و نزدیک به 1000 لیتر بر ثانیه آن وارد تالاب میقان می‌شود. در این راستا اقدامی برای بهره‌برداری عملی از آن صورت نگرفته است. قرارداد اشخاص و صنایعی که حقابه دریافت کرده اما اقدام اجرایی نداشته‌اند باید باطل شود تا امکان واگذاری به سرمایه‌گذاران واقعی برای ساخت فاز چهارم فراهم آید.

نصب 30 شیر فشارشکن در شبکه آب شهرستان اراک

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان مرکزی به اجرای طرح‌های هوشمندسازی شبکه آب در شهرستان اراک اشاره کرده و در این خصوص گفت: نزدیک به 30 شیر فشارشکن در شبکه آب این شهرستان وارد مدار شده است. باید در نظر داشت که این تجهیزات امکان تنظیم فشار در نقاط مختلف شبکه را فراهم می‌کنند. همچنین با نصب ثبت‌کننده‌های فشار، امکان پایش آنلاین نقاط حساس شبکه آب فراهم شده است که سبب مدیریت بهینه در این حوزه می‌شود.

سرآبادانی به مهمترین مزیت‌ها و دستاوردهایی که نصب شیرهای فشارشکن با خود به همراه دارد اشاره داشته و در این رابطه افزود: با استفاده از این سامانه‌ها می‌توان در ساعات کم‌مصرف، به ویژه پس از نیمه‌شب، فشار شبکه را به شکل هوشمند تنظیم کرد. این اقدام علاوه بر کاهش مصرف، به کاهش هدررفت آب نیز کمک می‌کند. این طرح در تهران به عنوان پایتخت کشور ارائه شده و مورد توجه قرار گرفته است تا در سایر استان‌ها نیز مورد استفاده قرار گیرد.

وی به پوشش‌دهی شبکه فاضلاب در سطح شهرستان استان مرکزی و رکورد این میزان پوشش‌دهی در کشور اشاره کرده و در این خصوص ادامه داد: در حال حاضر میانگین پوشش شبکه فاضلاب در شهرهای این استان 74 درصد است که رکوردی قابل تحسین در سطح کشور محسوب می‌شود. همچنین شهر اراک با پوشش 99 درصدی شبکه فاضلاب، جزء معدود کلان‌شهرها و مراکز استان در کشور است که به پوشش کامل شبکه فاضلاب نزدیک شده است.

مصرف بیش از 2 برابر الگو حدود 10 درصد از مشترکان استان

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان مرکزی به وضعیت الگوی مصرف آب در استان و همچنین تفکیک مصرف آب در بین مشترکان در 2 بخش زیر الگوی مصرف و بالاتر از الگوی مصرف اشاره کرده و در این خصوص اظهار داشت: الگوی مصرف ماهانه برای هر مشترک در این استان 13 مترمکعب تعیین شده است. بر اساس آمارهای موجود، 47 درصد مشترکان استان زیر الگوی مصرف هستند و 53 درصد مابقی مشترکان فراتر از الگو مصرف می‌کنند.

سرآبادانی تصریح کرد: 47 درصد مشترکانی که الگو را رعایت می‌کنند، تنها 25 تا 26 درصد از کل حجم آب مصرفی را به خود اختصاص داده‌اند، در حالی که ۵۳ درصد مشترکان پرمصرف، حدود 75 درصد از حجم آب را مصرف می‌کنند. حدود 10 درصد از مشترکان استان بیش از 2 برابر الگو مصرف دارند. این گروه به عنوان مشترکان بدمصرف آب شناخته می‌شوند و برنامه‌ریزی‌های لازم برای ترغیب و هدایت آنها به پله‌های پایین‌تر مصرف در دست اقدام است.

وی بیان داشت: جمعیتی بالغ بر یک میلیون و 500 هزار نفر در اقصی‌نقاط استان تحت پوشش خدمات شرکت آب و فاضلاب قرار دارند و بیش از 720 هزار مشترک در بخش‌های مختلف به ثبت رسیده است. 98.3 درصد جمعیت شهری و روستایی این استان از شبکه آب آشامیدنی سالم و پایدار بهره‌مند می‌شوند. از مجموع مشترکان استان، نزدیک به 550 هزار انشعاب در بخش شهری و 186 هزار مشترک در مناطق روستایی از خدمات آبرسانی بهره‌مند هستند.

شاخص 100 درصدی بهره‌مندی از آب آشامیدنی در 35 شهر استان

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان مرکزی پوشش کامل شبکه آبرسانی در تمامی مناطق شهری استان اشاره داشته و در این رابطه تأکید کرد: شاخص بهره‌مندی از آب آشامیدنی در 35 شهر استان، نزدیک به 100 درصد است و در این راستا نقطه شهری فاقد انشعاب که متقاضی دریافت خدمات باشد، وجود ندارد. در برخی مناطق روستایی نیز ضروری است فرمانداران شهرستان‌ها برای تحت پوشش قرار گرفتن روستاهای خودگردان بالای 20 خانوار تلاش کنند.