خسارت به 243 هکتار از مراتع استان مرکزی با وقوع 32 فقره آتش‌سوزی / سهم عامل انسانی در بیش از 95 درصد آتش‌سوزی‌های عرصه‌های طبیعی

سرهنگ عابدین ملکی پویا در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، افزود: بررسی‌های آماری نشان می‌دهد بخش عمده خسارت‌های وارد شده به منابع طبیعی استان بر اثر آتش‌سوزی، در عرصه‌های مرتعی اتفاق افتاده است. همچنین بر اساس آمارهای موجود خوشبختانه در سال گذشته موردی از حریق گسترده در جنگل‌های محدود استان گزارش نشده است. بیشترین خسارت‌های ناشی از حریق عرصه‌های طبیعی در سال گذشته مربوط به شهرستان شازند بوده است.

وی به منشاء وقوع حریق در عرصه‌های طبیعی اشاره کرده و ادامه داد: تمامی حریق‌های ثبت شده استان مرکزی در سال گذشته منشاء غیرعمدی داشته‌اند، اما عوامل انسانی در بروز این آتش‌سوزی‌ها دخیل بوده است. بر اساس بررسی‌های انجام شده و گزارش‌های موجود، هیچ پرونده‌ای مبنی بر وقوع حریق عمدی و آتش‌سوزی عمدی که منجر به معرفی فرد یا افراد متخلف به مراجع قضایی این استان شده باشد، در بازه زمانی مذکور ثبت نشده است.

سهم عامل انسانی در بیش از 95 درصد آتش‌سوزی‌های عرصه‌های طبیعی

فرمانده یگان حفاظت اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزی به سهم بالای عوامل انسانی در بروز آتش‌سوزی‌های منابع طبیعی اشاره کرده و اظهار داشت: طبق آمارهای موجود، بیش از 95 درصد حریق‌های عرصه‌های طبیعی کشور به نحوی با رفتارهای انسانی مرتبط هستند. باید این موضوع را در نظر داشت که بی‌احتیاطی‌های به ظاهر کوچک، گاه خسارت‌های گسترده‌ای به منابع طبیعی وارد می‌کند و خسارات جبران‌ناپذیری در پی دارد.

سرهنگ ملکی پویا تصریح کرد: روشن کردن آتش در طبیعت و رها کردن آن بدون خاموش شدن کامل، سهل‌انگاری برخی گردشگران و طبیعت‌گردان، پرتاب ته‌سیگار و مواد آتش‌زا، سوزاندن بقایای گیاهی و کشاورزی، رهاسازی اشیاء شیشه‌ای و پلاستیکی در طبیعت از عوامل شکل‌گیری و گسترش آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی محسوب می‌شوند. تابش مستقیم نور خورشید بر قطعات شیشه‌ای رها شده در طبیعت زمینه ایجاد آتش را فراهم می‌کند.

وی به موضوع سوزاندن بقایای گیاهی برداشت محصولات کشاورزی اشاره کرده و در این خصوص بیان داشت: سوزاندن بقایای گیاهی پس از برداشت محصولات زراعی، از مهمترین عوامل وقوع حریق در عرصه‌های طبیعی است و ممنوعیت قانونی دارد. این اقدام بر اساس قوانین موجود جرم محسوب شده و در صورت وقوع تخلف، پیگیری‌های قانونی لازم انجام خواهد شد. این موضوع به صورت مستمر به کشاورزان استان مرکزی اطلاع‌رسانی می‌شود.

برخوردهای قانونی با عوامل بروز حریق

فرمانده یگان حفاظت اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزی به موضوع برخوردهای قانونی با عوامل بروز حریق اشاره داشته و در این رابطه تأکید کرد: هر چند در سال گذشته موردی از حریق عمدی در این استان ثبت نشده است، اما در صورت وقوع چنین جرائمی، قوانین و مقررات موجود ظرفیت‌های لازم برای برخوردهای قضایی و اعمال مجازات‌های بازدارنده را دارند و مراجع قضایی نیز در این زمینه از اختیارات قانونی کافی برخوردار هستند.

سرهنگ ملکی پویا به شرایط اقلیمی سال جاری و افزایش احتمال وقوع حریق اشاره کرده و ابراز داشت: بارندگی‌های مناسب سال جاری موجب افزایش پوشش گیاهی در بخش‌های مختلف استان شده است. هرچند این موضوع از منظر احیاء طبیعت و تقویت مراتع اتفاقی مثبت به شمار می‌رود، اما با خشک شدن تدریجی این پوشش گیاهی در فصل گرما، حجم مواد قابل اشتعال در طبیعت افزایش یافته و احتمال وقوع آتش‌سوزی نیز بیشتر خواهد شد.

وی اضافه کرد: مقابله با حریق صرفاً به عملیات اطفاء محدود نمی‌شود، بلکه مهم‌ترین راهکار، پیشگیری از وقوع حادثه است. آموزش عمومی، فرهنگ‌سازی مستمر، اطلاع‌رسانی هدفمند، پایش و مراقبت مداوم از عرصه‌های طبیعی، افزایش سطح آگاهی جوامع محلی، تجهیز و آماده‌سازی تیم‌های امدادی و اطفای حریق و همچنین اجرای دقیق قوانین و برخورد قانونی با متخلفان از مهم‌ترین راهبردهای کاهش خطر آتش‌سوزی در منابع طبیعی به شمار می‌روند.

دقایق نخست وقوع آتش‌سوزی زمان طلایی اطفاء حریق

فرمانده یگان حفاظت اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزی گفت: در حوزه منابع طبیعی، از دقایق نخست وقوع آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی به عنوان «زمان طلایی اطفاء حریق» یاد می‌شود. چرا که مهار آتش در همان دقایق ابتدایی وقوع حریق می‌تواند از بروز خسارت‌های گسترده جلوگیری کند. به تعبیر کارشناسان، آنچه آتش در چند دقیقه نابود می‌کند، ممکن است دهه‌ها و حتی یک قرن، برای بازسازی و احیاء آن زمان مورد نیاز باشد.

سرهنگ ملکی پویا افزود: سرعت عمل در اعلام حریق، مهم‌ترین عامل در جلوگیری از گسترش آتش است. شهروندان باید به محض مشاهده هرگونه دود یا آتش در عرصه‌های ملی و مرتعی خارج از محدوده شهرها، موضوع را از طریق سامانه 1504 اطلاع‌رسانی کنند. در صورت مشاهده حریق در اراضی واقع در حاشیه شهرها و محدوده‌های شهری، شهروندان باید موضوع را از طریق سامانه 125 آتش‌نشانی و همچنین اداره راه‌وشهرسازی پیگیری و گزارش کنند.

وی ادامه داد: نقش رسانه‌ها در این زمینه بسیار مهم است. رسانه‌های جمعی، خبرگزاری‌ها، مطبوعات، شبکه‌های اجتماعی، کانال‌های اطلاع‌رسانی و صداوسیما می‌توانند با تولید و انتشار محتوای آموزشی و هشدارهای پیشگیرانه، نقش مؤثری در ارتقاء فرهنگ حفاظت از منابع طبیعی و کاهش وقوع حریق ایفا کنند. همزمان با آغاز فصل گرما، برنامه‌های آموزشی متعددی برای گروه‌های هدف از جمله برگزار شده است و این روند آموزشی همچنان ادامه دارد.

منابع طبیعی یکی از ارزشمندترین سرمایه‌های ملی

فرمانده یگان حفاظت اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزی اظهار داشت: منابع طبیعی به عنوان یکی از ارزشمندترین سرمایه‌های ملی، نقشی اساسی در حفظ تعادل زیست‌محیطی، جلوگیری از فرسایش خاک، تأمین آب و حفظ تنوع زیستی ایفا می‌کند. باید این موضوع را در نظر داشت که هرگونه خسارت به این عرصه‌های ملی و طبیعی، پیامدهایی بلندمدت و گاه جبران‌ناپذیری برای محیط‌زیست و حتی نسل‌های آینده به همراه خواهد داشت.

سرهنگ ملکی پویا بر ضرورت هم‌افزایی دستگاه‌ها و نهادهای مختلف در مدیریت بحران حریق تأکید داشته و تصریح کرد: حفاظت از منابع طبیعی یک مسئولیت صرفاً سازمانی نیست، بلکه وظیفه‌ای ملی و همگانی محسوب می‌شود. دهیاری‌ها، بخشداری‌ها، فرمانداری‌ها، شهرداری‌ها، نیروهای مردمی، گروه‌های داوطلب، بسیج، همیاران طبیعت و سایر ادارات و دستگاه‌های اجرایی نیز می‌توانند نقش مؤثری در پیشگیری، مدیریت و مهار آتش‌سوزی‌ها داشته باشند.

وی به آمادگی کامل نیروهای یگان حفاظت منابع طبیعی استان مرکزی برای مقابله با حریق‌های احتمالی فصل تابستان اشاره کرده و بیان داشت: تمامی نیروهای یگان حفاظت منابع طبیعی این استان در آماده‌باش کامل قرار دارند. با بهره‌گیری از ظرفیت دستگاه‌های اجرایی، نیروهای مردمی و امکانات موجود، تلاش خواهیم کرد از عرصه‌های طبیعی استان در برابر تهدیداتی مانند آتش‌سوزی محافظت کنیم تا بتوان این میراث را نسل‌های بعدی منتقل کرد.