فاجعه در کمین هویت شمال؛ ۷ میلیون برگ از شناسنامه تاریخی مازندران در انتظار ایمن‌سازی

رئیس مرکز اسناد و کتابخانه ملی مازندران در گفت وگو با خبرنگار ایلنا، ضمن تأکید بر ضرورت صیانت از هویت ملی اظهار داشت: ما حافظ ۱۱ میلیون برگ سند هستیم که کل پیشینه و تاریخ مازندران در آن‌ها نهفته است. اما فاجعه اصلی اینجاست که نزدیک به ۷ میلیون برگ از این اسناد هنوز فهرست‌نویسی و دیجیتال‌سازی نشده‌اند. این یعنی در صورت بروز هرگونه حادثه غیرمترقبه یا تهدیدات پدافندی، بخشی از تاریخ این سرزمین برای همیشه محو خواهد شد.

گره اداری در مسیر مولدسازی

وی با اشاره به بازدید سال گذشته استاندار مازندران از مخازن، افزود: یونسی پس از مشاهده وضعیت نگران‌کننده نگهداری اسناد، دستورات صریحی مبنی بر تهیه ساختمانی مجهز از محل مولدسازی صادر کردند، اما متأسفانه این دستور هنوز اجرایی نشده است. انتظار می‌رود با نگاه ویژه عالی‌ترین مقام دولت در استان، این گره اداری باز شود تا امانت‌های تاریخی مردم در مکانی استاندارد جای گیرند.

تحول در خدمات آرشیوی و حذف بروکراسی

این مقام مسئول از حذف موانع زائد اداری خبر داد و گفت: امروزه محققان و دانشجویان می‌توانند حتی از راه دور خدمات آرشیوی دریافت کنند. همچنین در سال ۱۴۰۵، برنامه گسترده‌ای برای ساماندهی مطبوعات مکتوب استان داریم. ما بارِ ارسال آثار را از دوش ناشران برداشتیم تا با واسپاری نسخ رایگان، آثار آن‌ها برای صدها سال آینده در مخازن ملی بیمه و ماندگار شود.

موسوی با گلایه از عدم شناخت دقیق برخی دستگاه‌ها از وظایف این نهاد، خاطرنشان کرد: ما نهاد کتابخانه‌های عمومی یا اداره ارشاد نیستیم؛ ما تنها متولی رسمی صیانت از اسناد دولتی و نسخ خطی و مرجع قانونی ارزشیابی بایگانی‌های راکد تمامی ادارات هستیم. دستگاه‌ها باید بدانند بدون نظارت و تایید این مرکز، حق امحای هیچ سندی را ندارند.

بازخوانی اسناد عصر قاجار و ریشه‌یابی بحران‌ها

رئیس مرکز اسناد مازندران از انتشار اسناد و مکاتبات دولتی متعلق به سال ۱۲۹۲ هجری شمسی خبر داد و یادآور شد: اسنادی از عصر قاجار بازخوانی شده که نشان‌دهنده جریان‌های مهاجرتی و زمینه‌سازی‌های سیاسی، دهه‌ها پیش از تشکیل برخی جریان‌های منطقه است. هدف ما ارتقای بصیرت تاریخی جامعه است؛ چراکه بسیاری از اتفاقات امروز جهان، ریشه در توافقات مخفیانه بیش از یک قرن پیش دارد.

مازندران؛ روایتگرِ «میزبانی» و پشتیبانی

وی با مقایسه ماموریت‌های استانی در شرایط بحرانی گفت: برخلاف برخی استان‌ها که بر روایت عملیاتی جنگ تمرکز دارند، ماموریت ما در مازندران و گیلان، روایتِ "میزبانی" است. ما بر روی اسناد و خاطراتی کار می‌کنیم که نشان‌دهنده نقش بی‌بدیل مردم شمال در حمایت و میزبانی از هم‌وطنان در دوران‌های سخت است.

موسوی در پایان با دعوت از شهروندان برای اهدای اسناد تاریخی موجود در منازل، اظهار داشت: بسیاری از نسخ خطی و قباله‌های قدیمی در خانه‌ها در معرض رطوبت و فرسایش هستند. ما از مردم دعوت می‌کنیم با اهدای این اسناد، ضمن ثبت مدرک به نام خاندان خود، از خدمات مرمت تخصصی و نگهداری در مخازن استاندارد بهره‌مند شوند. همچنین طرح ضبط «تاریخ شفاهی» برای ثبت خاطرات بزرگان و معتمدان استان به عنوان یک گنجینه تکرارناپذیر در دستور کار است.