در گفت و گو با ایلنا مطرح شد؛
کمبود زیرساختهای درمانی جان بیماران زن سرطانی در سیستان و بلوچستان را تهدید میکند/ بیماران مناطق محروم، توان مالی برای ارجاع به استانهای دیگر را ندارند
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با اشاره به کمبود شدید زیرساختهای درمانی در حوزه سرطانهای زنان در سیستان و بلوچستان، گفت: در حال حاضر درمان این بیماران با حداقل امکانات و حداکثر حجم مراجعه انجام میشود؛ وضعیتی که هم جان بیماران را به خطر میاندازد و هم کیفیت آموزش دستیاران تخصصی را تحتتأثیر قرار داده است.
مریم اسماعیلپور در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، با تشریح چالشهای درمان بیماران زن مبتلا به سرطان در این استان، اظهار کرد: متأسفانه محدودیتهای جدی در حوزه زیرساختهای درمانی داریم و در شرایطی فعالیت میکنیم که با حداقل امکانات، باید پاسخگوی حجم بالایی از بیماران باشیم.
فوق تخصص انکولوژی زنان و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان افزود: در حال حاضر در کل استان سیستان و بلوچستان فقط یک بیمارستان سطح ۳ زنان وجود دارد که همزمان باید پاسخگوی بیماران بارداری پرخطر و بیماران مبتلا به سرطانهای زنان باشد. این مسئله باعث میشود بیماران سرطانی و مادران باردار بر سر تخت بستری، اتاق عمل و حتی امکانات درمانی با یکدیگر رقابت کنند؛ موضوعی که نه از نظر اخلاقی و نه از نظر حرفهای قابل قبول نیست.
ناچاریم با وجود تمام محدودیتها، بیماران سرطانی را در بیمارستان امام علی زاهدان جراحی کنیم
اسماعیلپور با اشاره به نبود مراکز خصوصی مجهز در استان گفت: در سطح استان بیمارستان خصوصی فعالی که امکانات فوق تخصصی لازم و امکان همکاری همزمان تیمهای جراحی مختلف از جمله ارولوژی را داشته باشد، وجود ندارد. تجهیزات پیشرفته جراحی نیز در مراکز خصوصی فراهم نیست و ناچار هستیم با وجود تمام محدودیتها، بیماران سرطانی را در بیمارستان امام علی زاهدان جراحی کنیم.
وی ادامه داد: تعداد اتاقهای عمل در بیمارستان امام علی محدود است و حجم بیماران بسیار بالاست. در بسیاری از مواقع، تختها و اتاقهای عمل به دلیل فوریتهای بارداری پرخطر به این بیماران اختصاص پیدا میکند و همین مسئله باعث تأخیر در جراحی بیماران سرطانی میشود؛ تأخیری که گاهی میتواند شانس درمان یک بیمار را بهطور کامل از بین ببرد.
مدیر گروه زنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با اشاره به تأثیر این شرایط بر آموزش گفت: متأسفانه این وضعیت آموزش دستیاران تخصصی ما را نیز تحتتأثیر قرار داده است. دستیاران در زمان فارغالتحصیلی عمدتاً مهارتهایی مانند کورتاژ و سزارین را آموزش دیده اند، اما فرصت کافی برای انجام جراحیهای پیشرفتهتر مانند سرطان رحم، خمدان و سایر اعمال انکولوژیک ندارند.
وی افزود: این روند در نهایت منجر به ورود نیرویی به بازار کار میشود که توان پاسخگویی به نیاز واقعی استان در زمینه جراحیهای ژنیکولوژی و انکولوژی را ندارد.
بیماران مناطق محروم، توان مالی برای ارجاع به استانهای دیگر را ندارند
اسماعیلپور با اشاره به شرایط اقتصادی بیماران گفت: اغلب بیمارانی که به ما مراجعه میکنند از مناطق محروم هستند و توان مالی ارجاع به استانهای دیگر را ندارند. حتی اگر برخی از آنها این توان را داشته باشند، ترجیح میدهند در استان خودشان درمان شوند، چرا که اقامت، پیگیری درمان و حتی نحوه رسیدگی در بیمارستانهای سایر استانها برایشان مشکلات زیادی ایجاد میکند.
وی تصریح کرد: زمانی که سیستم درمانی نتواند بهموقع خدمت ارائه دهد، قربانی اصلی آن بیمار نیازمند درمان است. در حوزه آموزش عمومی و غربالگری سرطانهای زنان نیز با کمبود برنامههای ساختارمند مواجه هستیم. اگرچه برنامههایی بهصورت مقطعی برگزار میشود، اما آموزش منظم نیروهای مراکز بهداشت و اجرای برنامههای پایدار غربالگری همچنان محدود است.
این فوق تخصص انکولوژی زنان با تأکید بر ضرورت ایجاد زیرساخت مستقل گفت: انتظار ما این است که یک مرکز فوق تخصصی مجهز زنان یا بهعبارتی یک بیمارستان تخصصی زنان راهاندازی شود؛ مرکزی با نیروی انسانی کافی و تجهیزات پیشرفته جراحی تا دغدغه تخت، اتاق عمل و امکانات درمانی برطرف شود.
وی گفت: سیستان و بلوچستان نیازمند نگاه ویژه و عدالتمحور در توزیع امکانات درمانی است، بهویژه در حوزه ژنیکولوژی و انکولوژی که نباید تحتالشعاع بارداریهای پرخطر قرار بگیرد. البته این استان جوانترین استان کشور با بالاترین میزان موالید است و مادر باردار و نوزاد در هر شرایطی اولویت ما هستند، اما نبود مرکز جایگزین باعث میشود ناچاراً سایر اعمال جراحی لغو شود.
اسماعیلپور با اشاره به موارد پیچیده بارداری گفت: در بارداریهای پرخطر مانند چسبندگی جفت، جراحی فقط باید در بیمارستان سطح ۳ انجام شود و این امکان نه در بیمارستان خصوصی و نه در مراکز سطح دو وجود ندارد. در حال حاضر تنها یک مرکز سطح ۳ داریم و راهاندازی حتی یک بیمارستان سطح ۳ دیگر میتواند بسیاری از این مشکلات را کاهش دهد.
کمبود تجهیزات تشخیصی در جراحی سرطان
وی افزود: برای برخی تودههای تخمدان نیاز به دستگاههایی داریم که در حین عمل، ماهیت توده را بررسی کند تا درباره ادامه جراحی تصمیمگیری شود. این دستگاه در حال حاضر فقط در بیمارستان امام علی وجود دارد، در حالی که اگر در سایر مراکز دولتی یا خصوصی هم فراهم باشد، بسیاری از بیماران میتوانند همانجا درمان شوند و فشار از روی این بیمارستان برداشته شود. متأسفانه کمبود این امکانات باعث شده برخی بیماران یا از انجام جراحی منصرف شوند یا ناچار به خروج از استان شوند.