مدیر پروژه جنگنده قاهر:
قاهر رونمایی شده ماكت نبود
با شروع مرحله آزمایش و انجام آزمایشهای اولیه پروازی، تجهیزات مورد نیاز نیز به مرور روی جنگنده نصب خواهد شد كه از جمله آنها، Head of display (نمایشگر سر- بالا) است.
مدیر پروژه قاهر با اشاره به توانمندی ایران در طراحی و ساخت نسل جدید جنگندهها گفت:پیش از این سه پلت فرم در دنیا وجود داشت كه متعلق به آمریكاییها، روسها و برخی اروپاییها (بیشتر انگلیس و فرانسه) بود و اخیراً چین نیز برای ورود به این حوزه تلاشهایی میكند.
در اولین روزهای دهه مباركه فجر بود كه جدیدترین دستاورد صنعت دفاعی كشور با رونمایی از جنگنده قاهر 313 به نمایش درآمد.
این رونمایی در حالی بود كه ایران سالها پیش در گامهای اول، موفق به ساخت جنگندههای آذرخش و صاعقه با استفاده از پلت فرمهای موجود در كشور شده بود و شاید همین موضوع سبب شد تا با اعلام پیش خبر رونمایی جنگنده جدید، خیلی از افراد منتظر رونمایی نسل ارتقا یافتهای از همان جنگندههای گذشته باشند. اما "قاهر 313" همگان را با نمونه جدیدی از نسل جنگندههای موجود در دنیا مواجه كرد كه هیچ الگویی برای ساخت آن نمیتوان یافت.
برای بررسی ویژگی جدیدترین عقاب آسمان كشور كه دروازهای برای ورود ایران به عرصه طراحی و ساخت جنگندههای رادارگریز است، به گفت وگو با حسن پروانه مدیرعامل شركت صنایع هواپیمایی ایران (صها) و مدیر پروژه قاهر كه مدیریت پروژه ساخت صاعقه را نیز برعهده داشت، نشستیم كه ماحصل آن در زیر میآید.
* قاهر هیچ نمونهای در جهان ندارد
پروانه در خصوص توانمندی ایران در طراحی فرم و بدنه جنگنده گفت:ما قبلاً در پروژه جنگندههای آذرخش و صاعقه گامهای بلندی در طراحی و ساخت جنگنده برداشتیم كه در این دو پروژه از یك پلت فرم موجود در كشور استفاده كرده و آن را در برخی حوزهها ازجمله آیرودینامیك، سامانهها، اویونیك و... به گونهای توسعه دادیم كه با شرایط و نیازهای ما مطابقت داشته باشد اما درباره "قاهر313" كار كاملاً متمایز است.
پروانه ادامه داد: اولین ویژگی این پروژه این است كه جنگنده جدید به لحاظ فرم و شكل، از یك قیافه منحصر به فردی برخوردار است كه این طراحی، هیچ نمونهای در دنیا ندارد و ما با طراحی این جنگنده به نوعی از طرحهایی كه در نسلهای گذشته در دنیا بكار میرفت، فاصله گرفتیم.
وی خاطرنشان كرد:در هواپیماهای نسل گذشته، عمدتاً بخش زیادی از لیفت (نیروی بالابرنده) باید توسط بال هواپیما تحمل میشد و بدنه، تنها میزان كمی از این لیفت و نیروی بالابرنده را تحمل میكرد و این یكی از خصوصیاتی است كه در نسلهای امروز جنگندهها تفاوت كرده به گونهای كه بیشترین میزان تحمل بر دوش بدنه قرار گرفته است.
مدیر پروژه قاهر، افزود:یكی از مهمترین پارامترهای ویژه در جنگندهها این است كه بتوانند به گونهای به نقطه ثقل دشمن تهاجم كنند كه دشمن غافلگیر شده و توان هدف قرار دادن آن را نداشته باشد.این ویژگی، شرایطی را برای جنگنده ایجاد میكند كه بتواند خودش را تا موقع رسیدن به هدف، از دید و رادارهای دشمن مخفی نگه دارد.
* استتار تسلیحات در بدنه جنگنده
پروانه با بیان اینكه مباحث مختلفی در حوزه طراحی مطرح میشود كه از جمله آنها، بحث بازتابش امواج راداری و نیز میزان استتار از دید رادارهای حرارتی یا حتی مخفی ماندن از دید چشمی دشمن است، گفت: اینجاست كه موضوعاتی مانند تراكنش و جذب امواج در اصول طراحی اهمیت پیدا میكند و اینكه بتوان گازهای خروجی از هواپیما و نیز گرمای آنها را كه از دهانه اگزوز خارج میشود، مدیریت كرد.
وی در همین راستا به اهمیت طراحی جایگاه نصب تسلیحات بر روی جنگنده اشاره كرد و گفت: یكی از موضوعاتی كه بیشترین بازتابش در امواج راداری را دارد، همین تسلیحات است كه در نسلهای گذشته، عمدتاً در زیر بالهای هواپیما نصب میشدند.
مدیر عامل صها خاطرنشان كرد:در جنگندههای پیشرفته امروزی در جهان این موضوع رعایت شده و تلاش میكنند تا این تسلیحات را به نوعی از زیر بال خارج كرده و استتار كنند. البته اجرای این مفاهیم نیازمند یك سری اقتضائات است. ازجمله نوع طراحی بدنه كه خود به خود باید از سطوح نرم آیرودینامیك در نسلهای قبلی به سمت سطوح شكسته پیش برویم.
پروانه یادآور شد:این موضوع در جنگنده اف 117 دیده شد كه در بدنه آن، شكستهای زیادی را شاهد بودیم هرچند در آن زمان، سطح دانش برای هواپیماهایی از این دست بسیار پایین بود.
وی افزود:در عین حال ما ناگزیریم نوع بدنه را طوری طراحی كنیم كه بخشهایی ازتجهیزات و تسلیحات را وارد بدنه كنیم. پس باید سطح بدنه متفاوت از گذشته طراحی شود. نكته اینجاست كه برای تلفیق این موارد با یكدیگر، نیاز به سطح بالایی از دانش است كه این پیچیدگی و تخصص در حوزه دانشی، امروز تنها در انحصار كشورهای معدودی است.
* آزمایش وضعیت قاهر با پرواز نمونه كوچك
مدیر پروژه قاهر با اشاره به ویژگیهای این جنگنده بومی گفت:هیچ نیازی به توضیح نیست كه جنگنده قاهر به لحاظ شكل و فرم منحصر به فرد خود، در عین حال كه از شرایط ویژه كاهش سطح مقطع راداری (RCS) برخوردار است، به لحاظ قدرت مانورپذیری نیز وضعیت خوبی دارد كه این را در پرواز مدل آن كه یك مدل Scale jet (مدل كوچك با موتور جت) بود مشاهده كردیم.
پروانه در خصوص سطوح شكسته بكارگرفته شده در بدنه قاهر نیز توضیح داد:وقتی به سمت استفاده از سطوح شكسته میرویم، بخشی از خاصیتهای ایرودینامیك از دست میرود، اما تركیب این دو حوزه و رساندن طراحی به نقطه اوپتیموم (بهینه)، یكی از هنرهایی است كه متخصصین و طراحان باید بتوانند به آن دست پیدا كنند.
* طراحی سامانهها، متناسب با نیازهای عملیاتی
وی با تأكید بر اهمیت استفاده از ابزار متناسب با نیازهای عملیاتی در نیروهای مسلح، گفت:گاهی ممكن است ما نیاز داشته باشیم از ابزار در اختیار خود استفاده متفاوتتری مبتنی بر نیاز خود داشته باشیم اما محدودیتهایی كه در ابزار هست موجب میشود تا ما از برخی برنامههای خود چشمپوشی كنیم چون این ابزار متناسب با نیاز عملیاتی ما ساخته نشده است.
مدیرعامل صها ادامه داد:برای مثال در حوزه جنگندههای موجود در دنیا، سه پلت فرم اصلی وجود دارد كه یكی جنگندههای آمریكایی است كه بر اساس نوع عملیات ارتفاع بالا و برد خاص تعریف شدهاند. جنگندههای روسی نیز در تقابل با آمریكاییها و در اروپا نیز كه البته بیشتر در كشورهای انگلیس و فرانسه شاهد آن هستیم، جنگندهها متناسب با شرایط محدود اروپاییها تعریف میشوند. البته اخیراً چینیها نیز برای ورود به این حوزه تلاش بسیاری می كنند تا از بحث كپی سازی جنگندهها كه بیشتر هم روسی هستند، فاصله بگیرند.
وی گفت:كشورهای دیگر اگر بخواهند از این تجهیزات استفاده كنند، مجبورند شرایط طراحان این چند كشور را بپذیرند و نیازهای عملیاتی خود را با این شرایط وفق بدهند. اما ما امروز به جایگاهی رسیدیم كه محصولات و تجهیزات عمده دفاعی خود را بر اساس نیازهای عملیاتی خودمان طراحی میكنیم كه این یك دستاورد بسیار بالا محسوب میشود.
* توانایی عملیات قاهر در سه حوزه ارتفاع پست، متوسط و بالا
مدیر پروژه قاهر با اشاره به برخی ویژگیهای عملیاتی جنگندههای آمریكایی و روس، اظهار داشت: آمریكاییها بنابر طرحریزیهای عملیاتی خود تلاش میكنند تا از ارتفاع بسیار بالا به سمت هدف هجوم ببرند كه این موضوع در بخشی از جنگندههای روسی نیز اعمال میشود اما ما در ایران شرایط دیگری را تعریف كردهایم و معتقدیم كه عملیات باید در سه حوزه ارتفاع بالا، میانی و پست تعریف شود.
پروانه خاطرنشان كرد:پرواز در ارتفاع پست میتواند ویژگیهای فوقالعادهای به جنگنده بدهد تا بتوان در یك جنگ پیچیده ناهمطراز، دشمن را كاملاً زمینگیر كرد.
وی با بیان اینكه در طراحی قاهر نیز همه این موارد در نظر گرفته شده است، تصریح كرد: یكی از دلایل بكارگیری بال شكسته در این هواپیما، ایجاد قابلیت پرواز در هر سه سطح است.
مدیرعامل صها افزود:البته قابلیت ویژهای كه برای قاهر تعریف شده، پرواز در ارتفاع پست است؛ قابلیتی كه در نمونههای مشابه در دنیا دیده نمیشود.
پروانه تصریح كرد:ارتفاع پست، ارتفاعی است كه بتوان در آن از شرایط Ground effect (اثرسطح) یك سطح استفاده كرد كه عمده جنگندهها در این شرایط دچار اشكال میشوند چراكه طراحی آنها برای مراحل بعد از گراند افكت صورت میگیرد. این همان نكتهایست كه شما وقتی میخواهید از یك محصول استفاده كنید، شرایطی كه طراحان آن تجهیزات در نظر گرفتند، به شما تحمیل میشود ولی ما با طراحی بومی این جنگنده توانستیم از این مانع عبور كنیم.
* رادار گریزی با جذب امواج و عبور آنها
وی درخصوص جنس مواد بكار گرفته شده در بدنه جنگنده قاهر برای جذب امواج نیز اظهار داشت:در مبحث رادارگریزی چند موضوع برای كاهش سطح مقطع راداری یكی هواپیما مطرح است كه یكی از این پارامترهای مهم، مواد بكار رفته در بدنه است كه باید توان جذب امواج را داشته باشد و یا بتواند امواج را از خود عبور دهد كه اینها در جنگنده قاهر لحاظ شده است.
* قاهر رونمایی شده ماكت نبود
مدیر پروژه قاهر در پاسخ به این سوال كه آیا نمونه رونمایی شده با توجه به نصب نبودن بسیاری از تجهیزات آن، یك نمونه واقعی بود یا مدل (ماك آپ)، گفت:نمونهای كه نمایش داده شد، نمونه اصلی بود كه بزودی وارد مرحله آزمایشهای پروازی میشود و در خصوص نصب تجهیزات نیز لزومی نداشت تا ما در این مرحله، تجهیزات كامل را بر روی بدنه آن نصب كنیم.
* تجهیزات به مرور نصب خواهند شد
پروانه اضافه كرد:با شروع مرحله آزمایش و انجام آزمایشهای اولیه پروازی، تجهیزات مورد نیاز نیز به مرور روی جنگنده نصب خواهد شد كه از جمله آنها، Head of display (نمایشگر سر- بالا) است.
وی درباره تفاوت شكل بدنه رونمایی شده با نمونه آزمایش شده در تونل باد نیز توضیح داد:در مرحله طراحی با استفاده از نرمافزارهای متعدد، شكل بدنه، آنالیز شده و ما به یك الگوی اولیه میرسیم و پس از آزمایش تونل باد نیز، پارامترهای آنالیز شده و داشتههایمان در آزمایش تونل باد را با یكدیگر مقایسه كرده و تغییرات لازم را اعمال میكنیم كه این مراحل انجام شده و آزمایش تونل باد نیز در حقیقت برای تعیین تغییرات احتمالی مورد نیاز است.
مدیرعامل صها افزود: وقتی نمونه اولیه وارد تونل باد شد، با تحلیلهایی كه داشتیم به شكل مورد نظر رسیدیم و وارد مرحله جدید شدیم كه بر اساس آن، مدل Scale ساخته و پروازهای آزمایشی انجام خواهد شد.
* همه منتظر نمونه جدیدی از نسل آذرخش یا صاعقه بودند
پروانه در بخش دیگری از گفت و گوی خود مبنی بر اینكه بسیاری از گمانهزنیها پیش از رونمایی این بود كه ما با نسل ارتقا یافتهای از جنگندههای گذشته آذرخش و صاعقه روبرو خواهیم شد، گفت: بطور طبیعی این گمانه زنیها وجود داشت اما ما در روند ساخت جنگندهها یك مسیر رو به جلو را طی كردیم و نشان دادیم كه حالا وارد فاز جدیدی شدیم كه میتوانیم یك جنگنده با قیافه منحصر بهفرد مبتنی بر نیازهای ویژه عملیاتی خود بسازیم.
وی ادامه داد:در حقیقت متخصصان وزارت دفاع این جسارت را با تكیه بر دانش و تجربیات گذشته پیدا كردند كه به سمت یك طراحی پیشرفته و جدید بروند كه این خود یك گام بلند در این عرصه محسوب میشود. این نمونه ساخته شده هیچ مشابهی در جهان ندارد كه ما از روی آن الگو گرفته باشیم و این تفاوتهای ماهوی با دیگر جنگندههای موجود در دنیا، در شكل و فرم قاهر بخوبی نمایان است.
* یكی از وجوه تشابه قاهر با اف 35
مدیر پروژه قاهر افزود:در این هواپیما برای كاهش سطح مقطع راداری، از زوایای خاص در بدنه استفاده شده كه این نوع زوایا در هواپیماهای معدودی كه در دنیا وجود دارد نظیر اف22، اف 35 و یا جنگنده روسی pakfa نیز مشاهده میشود.
پروانه تصریح كرد:سطح مقطع راداری یك هواپیما از زوایای مختلف جلو، عقب، بالا، پایین و كنار، متفاوت است و جنگنده پیشرفتهای كه ما ساختیم از سطح مقطعی برخوردار است كه بتواند دشمن را در شرایط عملیاتی كاملاً غافلگیر كند.
وی سامانههای الكترونیكی و نرمافزارهای بكار رفته در این جنگنده را بومی عنوان كرد و افزود:این تجهیزات قابلیت های خاص خود را دارد كه در عین حال قابل توسعه نیز هستند و در این زمینه نیز ما شاهد یك حركت طوفنده توسط متخصصان وزارت دفاع هستیم.
مدیرعامل صها با بیان اینكه این روند، یك روند تكاملی رو به جلو است، تأكید كرد:با رونمایی از جنگنده قاهر بسیاری از متخصصین غافلگیرشدند و انتظار چنین رشد سریعی را در داخل كشور نداشتند كه ما بتوانیم از ساخت جنگندههای آذرخش و صاعقه به شكل و فرم جدیدی مثل جنگنده قاهر برسیم.
* علت نصب نمایشگرهای آنالوگ در نمونه رونمایی شده
پروانه در خصوص بكارگیری نمایشگرهای آنالوگ در كابین جنگنده رونمایی شده نیز توضیح داد:به طور طبیعی چون ما بكارگیری یك سامانه Full glass cockpit (كابین با نمایشگرهای كاملا دیجیتالی) را در دست اقدام داشتیم، ضرورتی ندیدیم در همان آزمایشهای اولیه، تمام تجهیزات را بكار ببریم و احتمالات طراحی خاص خودمان را هم در نظر گرفتیم.
وی افزود:در تمام دنیا این این یك امر متداول است كه برای اطمینان بیشتر، بخشهایی از تجهیزات آنالوگ را در داخل كابین قرار دادیم تا اگر در مرحله آزمایش، اشكالی پیش آمد، خلبان بتواند از آنها استفاده كند ولی به طور طبیعی بعد از طی مراحل آزمایش، با استفاده از تجهیزات الكترونیكی طراحی شده، مجموعه را به طور كامل آماده و عملیاتی خواهیم كرد.
* نصب صندلی بومی خلبان منتظر ابلاغ مجوز
پروانه در خصوص استفاده از صندلی خلبان در این جنگنده نیز گفت:این مدل صندلی كه فعلاً استفاده كردیم، داخلی نیست ولی ما منتظر مجوز نصب صندلیهای داخلی خودمان هستیم كه بعد از آن روی جنگنده قاهر نیز نصب خواهد شد.
* تك موتوره یا دوموتوره بودن؛ مسئله این است
موضوع تك موتوره بودن جنگده قاهر و میزان اطمینان به موتور نیز مبحث دیگری بود كه مدیر پروژه قاهر به آن اشاره كرد و اظهار داشت:تك موتوره یا دوموتوره بودن هواپیما، بستگی به نوع عملیات آن دارد.
برای مثال آمریكاییها در یك مقطع زمانی دو جنگنده اف15 و اف16 را ساختند كه یكی دو موتوره و دیگری تك موتوره بود كه البته هركدام از اینها هم برای انجام مأموریتهای خاصی طراحی و ساخته شدند.
وی ادامه داد:تعداد موتورها علاوه بر نقاط قوت، نقاط ضعفی نیز دارند و ما دیدیم كه آمریكاییهای در طراحی و ساخت جنگندههای نسل جدید، بعد از ساخت جنگنده اف22 كه یك جنگنده دوموتوره بود، آن را تصحیح كرده و جنگنده اف35 را ساختند كه یك جنگنده تك موتوره است هرچند هنوز این هواپیما كه چند سالیست رونمایی شده، هنوز در مراحل تكمیل و آزمایش قرار دارد.
مدیرعامل صها افزود:جنگنده قاهر نیز دقیقاً بر اساس سیاستها و نیازهای عملیاتی خودمان طراحی شده كه خاصیتهای منحصر به فردی دارد.
* تعمیر و نگهداری قاهر آسان خواهد بود
پروانه درخصوص مبحث تعمیر و نگهداری این جنگنده و اینكه چقدر در میزان راحتی اورهال آن كار شده است نیز خاطرنشان كرد:این موضوع یعنی اورهال سبك و سنگین هواپیماها، مبحث بسیار مهمی است كه در انواع جنگندهها متفاوت است.
وی با بیان اینكه برخی هواپیماها در جهان با همین رویكرد تعمیر و نگهداری آسان ساخته میشوند، گفت:ما در بحث تعمیر و نگهداری هواپیماها توانمندی بسیار بالایی داریم و شركت صنایع هواپیمایی ایران، 40 سال است كه در حوزه تعمیرات هواپیماها (چه شرقی و چه غربی) كار میكند و ما در این خصوص تبحر بالایی داریم و جنگنده جدید قاهر نیز از همین قِسم هواپیماهایی است كه تعمیر و نگهداری آسانی خواهد داشت.
مدیر پروژه قاهر درخصوص عمر پروازی این جنگنده نیز گفت:آنچه در دنیا متداول است اینست كه عمر جنگندهها معمولاً برای بیست سال یا میزان پرواز 6 تا هشت هزار ساعت تعیین میشود كه البته این عمر در مراحل بعدی نیز قابل توسعه است.
* دهانه ورود هوا برای زاویه حمله بالای 26 درجه
پروانه همچنین به مكانیابی و شكل طراحی دهانه ورود هوای جنگنده قاهر اشاره كرد و افزود:این دهانه بر اساس موتور جت و شرایط هوای مشخص و ارتفاعی كه هواپیما در آن حیات خواهد داشت، طراحی و تعریف می شود. مثلاً اگر هواپیما برای ارتفاع 60 هزار پا ساخته میشود، دهانه ورود هوای آن باید هم در ارتفاع 60 هزار پایی و هم ارتفاع پایینتر، عملكرد مشخصی داشته باشد.
وی موضوع مهم در این خصوص را زاویه حمله یك جنگنده دانست و افزود:وقتی هواپیما در زاویه حمله قرار میگیرد، جریان هوا میتواند در دهنه ورودی، ایجاد اختلال كند كه در این جنگنده برای بالای 26 درجه زاویه حمله، طراحی و آزمایش شده كه آزمایشهای آن نیز موفق بوده است.
* قابلیت سوختگیری جنگنده قاهر در مراحل بعدی
مدیرعامل صها در پاسخ به این سوال كه برای قابلیت سوختگیری هوایی این جنگنده چه برنامههایی در دست است، گفت:ما در بحث سوختگیری هوایی، قابلیتهای فوق العادهای داریم و قطعاً از تمام دانش خودر در این حوزه در جنگنده قاهر نیز استفاده خواهیم كرد.
پروانه در عین حال تأكید كرد: برنامههای ما كاملاً مشخص است و سعی داریم گام به گام همه این برنامهها را پیش ببریم و لزومی ندارد در گام اول كه وارد آزمایشها میشویم، بخواهیم اقدامات مراحل نهایی را هم انجام بدهیم.
* فضای باز برای خلبان در داخل كاكپیت
وی درخصوص كانوپی (پوشش طلقی كابین) بكار رفته در جنگنده قاهر نیز با بیان اینكه این شكل كانوپی در نسلهای جدید جنگندهها بكار رفته، گفت:در نسلهای قدیمی چون بدنه هواپیما، لیفتبری زیادی نداشت، لذا از كانوپیهای كوچك استفاده میشد كه خلبان نیز در آن قدرت عمل زیادی نداشت ولی در نسلهای جدید، این فضا قدری متفاوت شد و خلبان جای زیادی در آن دارد و چون قرار است تجهیزاتی نیز در جلو و پشت خلبان نصب شود، لذا میطلبد كه فضای بیشتری در كابین داشته باشیم.
* قاهر به تجهیزات بومی مسلح خواهد شد
مدیر پروژه قاهر در خصوص تسلیحاتی كه در این جنگنده بكار گرفته خواهد شد نیز اظهار داشت: سیاست دفاعی ما، استفاده از تجهیزات بومی و ساخت داخل است و ما نیز بعد از انجام مراحل بعدی آزمایشها، اقدام به نصب همین تسلیحات بومی بر روی جنگنده قاهر خواهیم كرد.
* بسترهای تولید انبوه آماده است
پروانه همچنین به موضوع تولید انبوه این جنگنده جدید پرداخت و گفت:تولید انبوه هر سامانه بر اساس سیاستها و دستورالعملهای ابلاغی صورت میگیرد و آنچه ما صورت دادیم، آماده سازی بسترهای لازم برای تولید انبوه این پرنده بود كه طبق برنامه انجام شده است.
* تایید قاهر توسط متخصصان هوایی
وی در بخش دیگری از این گفت و گو به برداشت اشتباه برخی رسانه مبنی بر اعلام انجام پرواز توسط نمونه نهایی قاهر اشاره كرد و افزود:این هواپیما در مراحل بعدی آزمایش های تاكسی و پروازی را انجام خواهد داد.
مدیرعامل صها افزود:آقای رئیسجمهور در روز رونمایی از قاهر به درستی فرمودند كه یكی از خلبانان باسابقه نیروی هوایی كه چندین هزار ساعت پرواز در كارنامه خود دارد، عملكرد این جنگنده را به عنوان یكی كارشناس تائید كرده كه البته برخی رسانهها اشتباها اینطور برداشت كردند كه گویا قاهر پروازی داشته كه البته بعداَ این اشتباه را تصحیح كردند.
پروانه در بخش پایانی این گفت و گو به موضوع تحریمهای صورت گرفته علیه كشورمان در طول سالهای پس از انقلاب و نیز تأثیر آن بر رشد روند خودكفایی در صنایع دفاعی اشاره كرد و گفت:از ابتدای پیروزی انقلاب كه ملت ایران به رهبر و مقتدای خود لبیك گفتند، دشمنیهای كشورهای مستكبر شروع شد و با تمام قوا سعی كردند تا به انحای مختلف مانع رشد و پیشرفت ملت ایران شوند و در این مسیر هر كاری كه از دستشان برآمد، دریغ نكردند.
* دستاوردهای نظامی، تقدیم ملت صبور ایران
وی ادامه داد:جنگ هشت ساله تحمیلی، محاصره اقتصادی، تهاجم شدید فرهنگی و تشدید تحریمها علیه ملت ایران تنها یك هدف را دنبال میكند و آن هم آزار دادن ملت ایران است تا از این طریق به خیال خود انتقام بگیرند اما ملت ما در طول این سالها ثابت كرد كه حتی یك قدم هم از آرمانها و اهداف خود عقب نشینی نخواهد كرد.
پروانه با بیان اینكه همه این پیروزیها و پیشرفتها را مدیون ایستادگی ملت ایران هستیم، ادامه داد:مردم كم نظیر ما با وجود تحمل همه این فشارها، هیچگاه دست از حمایت دانشمندان و متخصصین مجموعه دفاعی كشور برنداشتند و ما نیز همه این افتخارها را دو دستی تقدیم ملت عزیز ایران می كنیم.
وی خاطرنشان كرد: یادمان نرود كه برخی كشورها با اعمال تحریمهایی بسیار محدودتر از آنچه علیه ایران شكل گرفته، دست خود را بالا بردند و تسلیم شدند.