ایلنا گزارش می دهد؛
تحلیلی از وضعیت اقتصاد و اشتغال در کشور؛ بررسی راهكارها
برنامه ریزی های مقطعی و بی برآورد در اقتصاد ایران هیچگاه تمام ابعاد اقتصاد كشور و گروه های ذینفع را مورد پوشش قرار نمی دهد و همیشه این امكان وجود دارد كه عده ای از گروه های اقتصادی كشور از قطار برنامه ریزان جا بمانند و خواست ها، نیازها و وضعیتشان مورد بی توجهی قرار گیرند.
به نظر می رسد گروه گسترده ای از فعالان اقتصادی كشور دچار لطمه جدی و بحران شده اند و حیات اقتصادیشان در خطر نابودی قرار گرفته است كه برای بازگرداندن آنها به شرایط عادی و نرمال نیازمند برنامه ریزی و توجه جدی و دلسوزانه از طرف مسئولان هستیم. یكی از گروه های مورد هجمه قرار گرفته از اقتصاد بی سر و سامان كنونی كشور، گروه تولید كنندگان و صنعت گران كشور هستند. اخبار و پی گیری های صورت گرفته در مورد تولید كنندگان داخلی حاكی از تعطیلی تعداد زیادی از كارخانجات و كارگاه های تولیدی و در معرض تعطیلی قرار گرفتن تعداد بسیار زیاد دیگری از آنهاست.
به گزارش ایلنا، موضوع مهم دیگری كه در این میان حائز اهمیت است تأثیر مستقیم تعطیلی واحدهای تولیدی و صنعتی بر زندگی گروه گسترده تری از افراد جامعه است. علاوه بر متضرر شدن تولید كنندگان و صنعت گران، كارگران كه گروه گسترده ای از اعضای زحمت كش و آسیب پذیر جامعه را تشكیل می دهند به طور مستقیم تحت تأثیر تغییرات و بحران های ایجاد شده قرار می گیرند. نتیجه مستقیم و غیر قابل اجتناب تعطیلی هر یك از واحدهای تولید، بیكار شدن تعداد قابل توجهی از كارگرانی است كه در این واحدها مشغول به كارند و تبعات بعدی آن هجوم مشكلات اقتصادی، خانوادگی، اجتماعی و فرهنگی عدیده است كه این بخش گسترده از اعضای جامعه را در معرض مواجهه با مشکلات خاصی قرار می دهد.
اشتغال، معضل بزرگ ایران
صابرشیبانی استاد دانشگاه شهید بهشتی در زمینه وضعیت اشتغال در ایران می گوید: توسعه بیكاری به این دلیل در سیستم اختلال ایجاد می کند که افراد در شرایطی که شغلی نداشته باشند نیاز به سیستم های حمایتی دارند که جلوی هزینه های اجتماعی بالاتر در بخش های دیگر گرفته شود تا دولت با مشکلات جنبی دیگر درگیر نشود. از جمله مشکلات مربوط به ازدواج و مشکلات افزایش بزهکاریهای مختلف در سطح اجتماع. ریشه یابی هایی که در بخش های مختلف اجتماعی صورت گرفته است نشان می دهد وضعیت افزایش نرخ بیکاری، به افزایش جرایم و پایین آمدن میانگین سنی افراد بزهکار منجرخواهد شد. مسائل فوق نگرانی های گسترده ای را در سطح جامعه ایجاد میکند که پیامد های افزایش نرخ رشد بیکاری در جامعه است.
به گفته این استاد اقتصاد تجارب و مطالعات موردی مستند نشان می دهد بیشتر مشکلات ریشه های سیاسی و اقتصاد سیاسی دارند و باید از این منظر به موضوع نگاه شود و اگر این علت سیاسی به نوعی حل و فصل شود و از تاثیرات جدی تر جلوگیری شود امید این می رود که یک برنامه ریزی اقتصادی بتواند جلوی بحران های آتی را بگیرد.
داریوش قنبری سخنگوی فراكسیون اقلیت دوره هشتم مجلس شورای اسلامی نیز در خصوص مشكل بیكاری در كشور به ایلنا می گوید: هیچ مدیریت درستی در زمینه اشتغال وجود ندارد و در حال حاضر هم قشر تحصیل كرده و هم فاقد تحصیلات ما درگیر درصد بالایی از بیكاری هستند. بیشترین انتظار از دولت این است كه حداقل مشاغل موجود را حفظ كند و توقع ایجاد شغل، انتظار خوش بینانه ای است. خبرها و حكایاتی كه ما می شنویم خبر از، از دست رفتن فرصت های شغلی موجود می دهد.
بازار داغ دلالی در شرایط فعلی اقتصادی
به نظر می رسد تنها كسانی كه در شرایط كنونی از اوضاع اقتصادی كشور بهره مند می شوند گروه دلالان هستند. گروه مورد نظر بدون هیچ زحمت و تلاشی نبض نامنظم بازار را به دست گرفته اند و با هر نوسان و تغییر قیمتی كه صورت می گیرد میزان سود بالایی را دریافت می كنند.
قنبری استاد اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس در این خصوص به خبرنگار ایلنا گفت: در حال حاضر كشور ما بهشت دلال هاست و بهترین سود ها را دلال ها می برند.افرادی كه هیچ هنری ندارند با ارتباطات و اطلاعاتی كه دارند به وسیله یك تلفن به ثروتهای میلیاردی دست پیدا می كنند این وضعیت نه به نفع تولید كننده است و نه به نفع مصرف كننده.
وی تصریح کرد: مصرف كننده دارد زیر بار گرانی له می شود و سبدهای مصرفی ما روز به روز دچار كاهش و فقر می شوند. از طرف دیگر افزایش قیمت ها باعث افزایش قیمت مواد اولیه و كالاهای واسطه ای برای تولید كننده ها كه این باعث كاهش فروش تولید كنندگان شده است.
راه حل مشكلات موجود از دیگاه اساتید اقتصاد
داریوش قنبری در مورد راهكار حل مشكلات اقتصادی كشور گفت: برای ایجاد اصلاح و تغییر نیاز به ایجاد یك تحول در دیدگاه ها و روش ها است و ما باید به ارزیابی خودمان بپردازیم و نتیجه مدیریتمان را مورد بررسی قرار دهیم. تنها اگر دولت و برنامه ریزان یك فضای باز سیاسی را ایجاد كنند كه در آن تمام اقشار و برنامه ریزان جامعه بتوانند به اظهار نظر و عقیده بپردازند و در یك رقابت برابر به قدرت برسند میتوانیم امیدی برای بهبود وضعیت كنونی داشته باشیم.
شیبانی در مورد حل مشكلات موجود معتقد است: راهکارهای اقتصادی در شرایطی تحقق پیدا می کند و آثارش را بر رشد و توسعه بر جای می گذارد که اقتصاد سیاسی کشور این فرصت را بدهد که این راهکارها از طرف اندیشمندان و صاحبنظران این حوزه در اختیار مسئولین و مدیران جامعه قرار گیرد و اگر اراده ای بر این موضع در ایران وجود داشته باشد که از فرصت های ایده آل در کشور بهره برداری شود، ظرفیت های بالا و استفاده نشده و پتانسیل های بسیار بالایی هنوز برای اقتصاد ایران وجود دارد که اگر به کار گرفته شوند هم مشکل اشتغال حل خواهد شد وهم ما به یک دوران گذار سریع به سمت اقتصاد های پیشرفته را تجربه خواهیم کرد.
وی در ادامه می گوید: رفتن به سمت توسعه اقتصادی مستلزم این است که یک چنین اراده سیاسی واعتماد متقابل بین صاحب نظران و اندیشمندان حوزه اقتصاد وسیاستگذاران و تصمیم گیران حوزه کلان کشور ایجاد شود و تصمیم گیران بپذیرند که همانطور که بسیاری از کشورها توانستند به رغم تجربه ای که کسب کردند و از الگوهای مختلف رشد و توسعه در جهان بهره مند شدند و توانستند خودشان را به رشد وتوسعه بالاتر و مستمر و پایدار دست پیدا کنند، در کنار آن توانستند ارزشها و هنجارهای اجتماعی و بومی جامعه شان را هم حفظ کنند و هم رشد دهند. و استحاله فرهنگی و ارزشی در جوامعشان به وجود نیامد، نگرانی که اکثر مدیران و برنامه ریزان ما را نگران کرده است.تجربه کشورهای جنوب شرقی ژاپن و آسیای میانه نشان دهنده همین موضوع است.
گزارش از: طاهره عیدی زاده